ಕಣ್

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   the organ of vision; the eye.

2. 2.
   noun

   a look; glance; gaze.

3. 3.
   noun

   a thing like an eye in appearance or function as - a) a bud of a tuber, as a potato; b) the spot on a peacock's tail feather; c) the threading hole in a needle; d) a hole in a tool for fixing a handle; e) a mark spot on the surface of a die; f) the hole or space left open in a net; g) a hole; a cavity; an eyelet.

4. 4.
   noun

   (fig.) the important, attractive and vital part of anything.

5. 5.
   noun

   the excellent, superior thing in the class or group.

6. 6.
   noun

   (fig.) compassionate feeling or treatment; kindness; mercy.

7. 7.
   noun

   the central portion of any percussion instrument, where it is played with fingers; the black dough pasted on there;

8. 8.
   noun

   ಕಣ್ಗೆವರ್ kaṇgevar to be seen; 2. to be attractive; to be eye-catching; ಕಣ್ಣನೀರ್ kaṇṇa nīr = ಕಣ್ಣೀರು - 1; ಕಣ್ಣಪಾಪೆ kaṇṇa pāpe the pupil of the eye.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   1 (body) eye 2 (plant) eye-like opening of coconut, palmyra, etc. 3 (hole) small hole, e.g., eye of the needle 4 (body) eye-like design on the feather of the peacock 5 (body) small open place between a finger-nail and the flesh under it 6 (plant) joint in reeds, sticks, etc., which has an eye-like design

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ಕಙ್-(ಕಂ-), ಕಣು, ಕಣ್ಣು q. v., ಕಸ್ 1-, ಕಮ್ 2-. (Śmd. 58). the eye; an eye or star of a peaco ck's tail; an eye-like knot in reeds, sticks, etc.; a small hole; an orifice; the small open place between a finger-nail and the flesh under it; a mesh (ಚಕ್ಞು, ನೇತ್ರ, ನಯನ etc. Mr. 316; ನೇತ್ರ, ಅಮ್ಬಕ Nn. 66; ದೃಕ್ 131; ದೃಕ್ಕು Kk. 63; ದೃಷ್ಟಿ Ct. II, 100; T.; M. ಕಣ್, ಕಣ್ಣು Te. ಕನು, ಕನ್ನು Tu. ಕಣ್ಣ್). [ಕಾಣನೇಗೆಯ್ದುಂ ತನ್ನದೋಷಮಂ ಕಾಣದನ್ತೆನ್ದುಂ ಕಣ್ಗಳ್ ತಮ್ಮ ಕಾಡಿಗೆಯಂ Kr. 1, 45; Pb. 1, 47]. before vowels ಕಣ್ಣ್ Gen. ಕಣ್ಣ (Śmd. 162; Nr., Hlā.); dat. ಕಣ್ಗೆ (Śmd. 11. 139); Instr. and Abl. ಕಣ್ಣಿಂ (128. 157); Acc. ಕಣ್ಣಂ (Bp. 54, 70; 59, 11; 61, 4), ಕಣ್ಣ (J. 4, 10); Loc. ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ (Hlā.), ಕಣ್ಣಲಿ (Bp. 47, 1); Nom. plural ಕಣ್ಗಳ್ (Śmd. 81. 116). ಕಣ್ಗಳಾಲಿ (ತಾರೆ Mr. 513). ಮನದೊಳ್ ದಯಮ್ ಇಲ್ಲದವನ ಕಣ್ಣೇಂ? ಪುಣ್ಣೇಂ (Śmd. 84). ಕಣ್ಣ ನೀರು (ಅಶ್ರು, ಬಾ/?/, ರೋದನ, ನಯನಜಲ, ಅಶ್ರ Hlā., Nr.; ಬಾಷ್ಪಜಲ, ಮನ್ಯು Nn. 36). ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿ ಎಮ್ಬುದು; ಬಿಳಿಯ ಕಣ್ಣ ಕುದುರೆ (ಮಲಿನಾಕ್ಷ Hlā.). ಕಣ್ಣ ಕಸವಿನ ಓಪಾದಿಯವನು (ದ್ವೇಷ್ಯ, ಅಕ್ಷಿಗತ); ಕಣ್ಣ ಹಕ್ಕು (ದೂಷಿಕೆ); ಕಣ್ಣ ಹೊಟ್ಟೆ (ನೇತ್ರಚ್ಛದ, ವರ್ತ್ಮನ್); ಕಣ್ಣ ಎವೆ (ಪಕ್ಷ್ಮನ್); ಆನೆಯ ಕಣ್ಣ ಆಲಿ (ಈಷಿಕೆ); ಕಣ್ಣ ಹಾಹೆ, ಕಣ್ಣ ಬೊಮ್ಬೆ (ತಾರಕೆ Nr.). ಕಣ್ಣ ಮುಚ್ಚಾಟ (Śm. 56). ಕಣ್ಣ ಬೇನೆ (Bp. 18, 66). see e. g. ಅರೆಗಣ್, ಕೆಂಗಣ್, ಗುಳ್ಳಿಗಣ್, ಚೆಲ್ಲೆಗಣ್, ಬಗಸೆಗಣ್, ಮೊದಲುಗಣ್ etc.; Abh. P. 13, 60; Rśv. 2, 4. 36; 5, 120 va.; 6, 11 va. & 24 va.; 6, 36; 13, 61; Bh. 1, 5, 8; C. Bp. 11, 11; Rām. 26, 20. 23; J. 3, 5. 17; 15, 9. 14; 28, 17. 18. ಕಣ್ಕದಡು the eye to become dim (Śmd. I). ಕಣ್ಕಪ್ಪು a black collyrium applied to the eye (My.). ಕಣ್ಕಮಲ the eye-lotus (Śmd. 98). ಕಣ್ಕಾಡಿಗೆ. = ಕಣ್ಕಪ್ಪು (My.). ಕಣ್ಕೆಡಿ a spark of the eye (Abh. P. 6, 137). ಕಣ್ಕಿಸು red, fiery colour of the eye (Abh. P. 4, 39). ಕಣ್ಕಿಸುರು rheum in the eye (My.). ಕಣ್ಕುಟಿಗೆ. = ಕಣ್ಜಿಟ್ಟಿ (My.). ಕಣ್ಕುಟಿಲ crookedness of the eye (Bp. 18, 66). ಕಣ್ಕುಣಿ the socket of the eye (My.). ಕಣ್ಕುಣಿಕೆ the inner or outer corner of the eye (Bp. 18, 62; My.). ಕಣ್ಕುಳಿಕೆ = ಕಣ್ಕುಣಿಕೆ (My.). ಕಣ್ಕು/?/. = ಕಣ್ಕುಣಿ (My.). [ಕಣ್ಕಿತ್ತು to make sign by a movement of the eye. ಜಯಾವತಿ ಕಣ್ಕೆತ್ತಿ ಬಾರಿಸಿದೊಡೆ ಕೆಮ್ಮಗಿರ್ದು ಪೆ/?/ಪೆ/?/ದನೆ ನುಡಿಯಲ್ Vr. 46, 15]. ಕಣ್ಗಡೆ. -ಕಡೆ. = ಕಂಗಡೆ the outer corner of the eye (Rśv. 14, 35; Śśv. 2, 40). ಕಣ್ಗಟ್ಟುಗಟ್ಟಿಗೆ. -ಕಟ್ಟಿಗೆ a stick or club full of knots and joints (Rāghc. 17, 67). ಕಣ್ಗದಿರ್. -ಕದಿರ್ the lustre of the eye (Śśv. 3, 15; J. 26, 8). ಕಣ್ಗಲಿ. -ಕಲಿ a person who is courageous enough to look (at formidable objects, Abh. P. 5, 78). ಕಣ್ಗಾಣ್. -ಕಾಣ್. = ಕಂಗಾಣು, ಕಣುಗಾಣ್, ಕಣ್ಣುಕಾಣ್, ಕಣ್ಣುಗಾಣ್ the eyes to see (Bp. 28, 62; My.). 2, to perceive with the eyes (in opposition to ಮನಗಾಣ್ My.). ಕಣ್ಗಾಣಿಸು. -ಕಾಣಿಸು. = ಕಂಗಾಣಿಸು (My.). [ಕಣ್ಗಾಪು. -ಕಾಪು guarding without having a wink. ಎನ್ದಿನ್ತು ನಲ್ಲಳಂ ನೆನೆದು ಕಣದಗಾಪನೆ ಕಾದು ಚಿನ್ತಾ ಸಮುದ್ರಾನ್ತರ ಪರಿವೃತನಾಗಿ Pb. 4, 79 va.]. ಕಣ್ಗಿಚ್ಚು. -ಕಾಚ್ಚು the fire of the eye (J. 13 11). ಕಣ್ಗಿಡಿ. -ಕಿಡಿ. = ಕಣ್ಕಿಡಿ an eye-spark (Rśv. 5, 116). [ಕಣ್ಗಿಡು. -ಕಿಡು. = ಕಣ್ಗೆಡು. ಕೂಡೆ ಕಣ್ಗಿಡೆ ಜಡಿದುಯ್ದ?ನಾ ಖಚರಂ Pb. 7, 33]. ಕಣ್ಗಿಸುರ್. = ಕಿಸುರ್ disagreeable experience of the eye: a blast from an evil eye (J. 26, 11). ಕಣ್ಗುಣಿಕೆ. - ಕುಣಿಕೆ. = ಕಣ್ಕುಣಿಕೆ (My.). ಕಣ್ಗುಳಿಕೆ. -ಕುಳಿಕೆ. = ಕಣ್ಕುಳಿಕೆ (My.). ಕಣ್ಗೆಡಿಸು. = ಕಂಗೆಡಿಸು (J. 26, 4; My.). ಕಣ್ಗೆಡು. -ಕೆಡು. = ಕಂಗೆಡು [ಕಟ್ಟಿದ ಪಟ್ಟಮೆ ಸರವಿಗೆ ನೆಟ್ಟನೆ ದೊರೆ ಪಿಡಿದ ಬಿಲ್ಲೆ ದಣ್ಟಿಂಗೆಣೆ ಕಣ್ಗೆಟ್ಟ ಮುದುಪಂಗೆ Pb. 10, 17]; (Rśv. 6, 115 va.; 13, 65; 13, 95 va.; J. 8, 40; 26, 4; My.). ಕಣ್ಗೆಣ್ಡಮಾಗು. -ಕೆಣ್ಡಮ್ ಆಗು the eye to become (like) a live coal (J. 13, 36). [ಕಣ್ಗೆತ್ತು. -ಕೆತ್ತು. = ಕಣ್ಕೆತ್ತು. ಪರಿಚಾರಿಕೆಯರೆಲ್ಲರುಮಂ ಕಣ್ಗೆತ್ತಿ ಕಳೆದೇಕಾನ್ತದೊಳ್ Pb. 4, 66 va. ಕಣ್ಗೆಬರ್. -ಕಣ್ಣೆವರ್. ಕನಕ ಕವಚಂ ರಾಜತ್ಕೋದಣ್ಡಮಮರ್ದದೊಣೆ ಕಣ್ಗಾದಮೆ ಬರೆ ಬನ್ದು ಮುನ್ದೆ ನಿನ್ದಂ ಹರಿಗಂ Pb. 2, 74]. ಕಣ್ಗೆವರ್. -ಬರ್. = ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬರ್ to appear. 2, to be pleasant to the eye, to be charming. ಕಣ್ಗೆವನ್ದುದು (ಮನೋಹರಂ Śs.). ಕಣ್ಗೆವನ್ತೆನೆ ಮನೋಹರಂ (Kk. 55, o. r. ಕಣ್ಣೆ-). ಕಣ್ಗೆವನ್ದ ಗಳಗಾಳ (98). ತಡಂಗಲಸಿ ಬೆಳೆದ ದವನದ ಕಣ್ಗೆವನ್ದ ವನದ ನಡುವೆ (Cpr. 7, 92 va.). see Rśv. 6, 11 va.; 13, 63; Śśv. 2, 42 va. ಕಣ್ಗೆಸರು. -ಕೆಸರು. = ಕಣ್ಗೆಸುರ್ (My.). ಕಣ್ಗೊನೆ. -ಕೊನೆ the outer corner of the eye (J. 5, 60; 6, 18; 18, 21). [ಕಣ್ಗೊಪ್ಪು. -ಒಪ್ಪು to be pleasant to the eye. ಕಟದ್ವನ್ದ್ವದಿಂ ದಾನಧಾರಾಸಾರಂ ಕೈಗಣ್ಮೆ ಕಣ್ಗೊಪ್ಪುವ ಜಯ ಗಜಮಂ ಲೀಲೆಯಿನ್ದೇ/?/ Ap. 13, 43]. ಕಣ್ಗೊಳ್. -ಕೊಳ್ to catch the eye: to appear (ದರ್ಶನೀಯ Śmd. Dh.; Abh. P. 12, 24). ಕಣ್ಗೊಳಿಸು. -ಕೊಳಿಸು. = ಕಂಗೊಳಿಸು to cause oneself to catch the eye: to appear; to shine. ಕಣ್ಗೊಳಿಸುಗುಂ (Śmd. 74). ಪ/?/ಗಬ್ಬಂಗಳ ನೆ/?/ ಕಣ್ಗೊಳಿಸಿದ ಕನ್ನಡದ ನುಡಿ (Ct. I, 1). see Abh. P. 3, 38; 16, 90; Bp. 12, 34; Rśv. 5, 45; 13, 64; J. 15, 10; 18, 13; C. Bp. 11, 9. 10. ಕಣ್ಗೋಲ. -ಕೋಲ decoration of the eyes by the application of black pigment; the eye that is like a raft (Śśv. 1, 43). ಕಣ್ಚಕ್ರ an eye that resembles a wheel (Śśv. 4, 4). ಕಣ್ಚಲ್ಲ (Śmd. 78). a smile of the eye (ಸರಸಾಲೋಕನ Śs.). ಕಣ್ಜಾಡೆ eye-track: a faint notice (My.). ಕಣ್ಜಿಟ್ಟಿ an imposthume on the lid of the eye (S. Mhr.). ಕಣ್ಜೊಡರ್. -ಸೊಡರ್ an eye that resembles a lamp; lustre of the eye (Abh. P. 3, 39). ಕಣ್ಣ. -ಅ 3. a man who has eyes. see e. g. ಒಕ್ಕಣ, ಕಿಡಿಗಣ್ಣ, ತಾವರೆಗಣ್ಣ, ಪಣೆಗಣ್ಣ, ಪಲಗಣ್ಣ, ಮುಕ್ಕಣ್ಣ, ಮೆಯ್ಗಣ್ಣ. -ಕಣ್ಣಡಿಯ. -ಅಡಿಯ. = ಕಣ್ಣಡಿಯ who has one eye (of Viṣṇu) in his foot: Śiva (Kk. 4), Paramēśvara (Śs). see Bp. 54, 44. ಕಣ್ಣಡಿಯ. -ಅಡಿಯ. = ಕಣ್ಣಡಿಗ (ಶಿವ Śm. 3). ಕಣ್ಣನ್ದ. -ಅನ್ದ N. (Bp. 18, 5. 18). ಕಣ್ಣನ್ದೊ/?/ಲಿ. -ಅ-ಂ-ತೊ/?/ಲಿ (Śmd. 205). a turning round of the eyes. ಕಣ್ಣಪ. -ಅಪ N. (Bp. 18 sum.; 18, 45. 84). ಕಣ್ಣಪ್ಪ. -ಅಪ್ಪ N. (Bp. 9, 35; 18, 1; 31, 21; 38, 46. 56). ಕಣ್ಣಪ್ಪು. -ಅಪ್ಪು eye-water tears (Bp. 18, 57). ಕಣ್ಣ/?/ಸು. -ಅ/?/ಸು to search with the eye. ತೊ/?/ಯದಿಹ ಪೂಜಾರಿಗಳ (= -ಳಂ) ಕಣ್ಣ/?/ಸಿ ನೊಡಲ್ಕೆ (Bp. 26, 29). ಕಣ್ಣ/?/. -ಅ/?/. -ಅ/?/ to know (a person's) eye or the intent of (his) looks [ಸಾರಥಿ ಕಣ್ಣ/?/ದೊಯ್ಯನೆ ತೇರಂ ಕೊಸೆಗೊಣ್ಡು ಚಕ್ರಿಯಂ ಬಿನ್ನವಿಕುಂ Ap. 11, 57]; (Abh. P. 9, 82). ಕಣ್ಣಲರ್. -ಅಲರ್ a flower-like eye (J. 11, 9). ಕಣ್ಣಲೆ. -ಅಲೆ 1. to move towards the eye: to appear. ಕಣ್ಣಲದುದು (ಪೊಚ್ಚ/?/ಸಿತು, ಪೊಡಕರಿಸಿತು (Śmd. II, o. rs. ಕಣ್ಮಲೆ, ತಣ್ಣಲೆ Kk. 75). see ಕಣ್ಮಲೆ. -ಕಣ್ಣಲೆ. -ಅಲೆ 2. shine, lustre (of the sun, Abh. P. 13, 93). ಕಣ್ಣಳವು. -ಅಳವು a power or possiblity that solely depends on the eye (J. 16, 17). ಕಣ್ಣಾಗಿರ್. -ಆಗಿ ಇರ್ to have the eye upon, to put one's desire on, to desire (Abh. P. 5, 62). ಕಣ್ಣಾರ. -ಆರ = ಕಣ್ಣಾರೆ (J. 25, 62; My.). ಕಣ್ಣಾರೆ. -ಆರೆ to the full of one's eye; distinctly, clearly [ಮುಕ್ತಿ ಶ್ರೀರಮಣನ ಪಾದ ಪೀಠದೊಳ್ ಸುರಸಭೆ ಕಣ್ಣಾರೆ ನಡೆನೋಡೆ ಮದನಾಕಾರಂ ತಳರ್ದಂ ಸರಸ್ವತೀ ಮಣಿಹಾರಂ Ap. 14, 1]; (C.; J. 11, 2). ಮಿಗೆ ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡುತ (Bp. 4, 13). ಅಗಳು ನಿನ್ನುವಂ ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡುವೆನು (15, 35). ಇದನ್ನೆಲ್ಲ? ಅವನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಣ್ಡನು (B. 3, 21). ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಣ್ಡರೂ ಪರಾಮ್ಬರಿಸಿ ನೋಡ ಬೇಕು (Prv.). see Abh. P. 9, 82; J. 13, 57; B. 4, 59; 5, 69. 72. [ಕಣ್ಣಾ/?/. -ಅ/?/ the eye to satiate. ಪುಡಿಯೊಳ್ ಪೊರಳ್ವ ಪಗೆಯಂ ಕಣ್ಣಾರ್ವಿನಂ ನೋಡಿದಳ್ Pb. 12, 151]. ಕಣ್ಣಾಲಿ. -ಆಲಿ the pupil (or ball) of the eye (Abh. P. 13, 54 va.; Bp. 42, 4; 46, 56; 47, 29; J. 7, 58). ಕಣ್ಣಿಡು. -ಇಡು to fix the eye (on any thing, C.). ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ನೋಡುವರು (Bp. 25, 24). see Abh. P. 11, 152. ಕಣ್ಣಿಲಿ. -ಇಲಿ 1. the eyes not being in existence. ಕಣ್ಣಿಲಿ ಮೊಗ who has a face without eyes: a blind man (ಕಣ್ಣಿಲ್ಲದಂ (Kk. 38; ಅನ್ಧಕ Śs.). ಕಣ್ಣಿಲ್ಲದಂ. -ಅಲ್ಲದಂ a blind man (Kk. 38). ಕಣ್ಣೀರ್. -ನೀರ್. -ರು (Śmd. 190). eye-water: tears (ಬಾಷ್ಪ Si. 439; C.). ಗ/?/ಗ/?/ನೆ ಕಣ್ಣೀರ್ ಸುರಿಯೆ (Śmd. 229). ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತ (B. 3, 34; 4, 201). ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಿದನು (4, 74). ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಾನೆ (5, 58). ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕು (C.). see Prv. s. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ. -ಕಣ್ಣುಬ್ಬು. -ಉಬ್ಬು an eye-brow (C.; ಭ್ರೂ, ಹುಬ್ಬು Si. 214). ಕಣ್ಣುರಿ. -ಉರಿ flame of the eye. ಲಲಾಟದೊಳ್ ಮಿ/?/ಪ ಕಣ್ಣುರಿಯನ್ತೆ (Śmd. 275). 2, envy (My.; see Prv. s. ಕಾಣು). 3, burning pain of the eye (My.). [ಕಣ್ಣು/?/್. -ಉ/?/ net work of the eye lashes. ತು/?/ಗಿದ ಚೆಲ್ವೆಳಸಿ ಬಳಸಿ ವನವನಿತೆಯ ಕಣ್ಣು/?/ಯೆನೆ ನಿ/?/ಗೊಣ್ಡು Ap. 6, 98. ಕಣ್ಣುಳ್ಕು. -ಉಳ್ಕು eyes to shine. ಕ್ಷಾತ್ರ ತೇಜಂ ಧರಿಧಿರೂಪದಿಂ ಧರೆಗೆನುತುಮಾ ದೂತಂ ಕಣ್ಣುಳ್ಕೆ ನೋಡಿ ಕುಮಾರನಂ Ap. 14, 44]. ಕಣ್ಣೆಂಜಲ್. -ಎಂಜಲ್ the impurity or evil (coming) from the eyes (of others), the injury of (in auspicious) looks (V. 9, 74; ದೃಷ್ಟದೋಷ Kk. 54; Śm. 63). ಕಣ್ಣೆಮೆ. -ಎಮೆ. = ಕಣ್ಣೆವವೆ an eyelid (ವರ್ತ್ಮನ್ Hlā.; Abh. P. 1, 107). ಕಣ್ಣೆವೆ. -ಎವೆ. = ಕಣ್ಣೆಮೆ an eyelash; an eyelid (ಪಕ್ಷ್ಮನ್, ಅಕ್ಷಿಲೋಮನ್ Nr.; ಚವಲಮ್ಬ Kk. 32, Śm. 70; J. 18, 34; 32, 25). ಕಣ್ಣೆವೆದೆ/?/. -ತೆ/?/ to open the eyelids (J. 17, 40). ಕಣ್ಣೊಳವು a secret as indicated by the eye (J. 30, 35). ಕಣ್ಣೋಟ.ಕಟ್-ನೋಟ (Śmd. 190). an eye-look. ಕಣ್ತೆರಿ the eyes to turn round (Abh. P. 16, 14). ಕಣ್ತುಮ್ಬ?. -ಮ್ಬಾ so that the eyes become full (C.). ಆ ಕೂಸಿಗೆ ಕಣ್ತುಮ್ಬಾ ನೀರು ಬನ್ದವು (B. 3, 25). ಕಣ್ತುಮ್ಬ ನೀರು (tears). ತನ್ದು (3, 34). ಕಣ್ದಣಿ. -ತಣಿ. = ಕಣುದಣಿ the eye to be satisfied (J. 26, 71). ಕಣ್ದಣಿವು. -ತಣಿವು satisfaction obtained by the eye (My.). ಕಣ್ದೀವು. -ತೀವು the eye to become full, i. e. to be wholly applied to (Grj. 3, 119 va.). ಕಣ್ದುದಿ. -ತುದಿ the extremity of the eye, its outer corner. ಕಣ್ದುದಿಗೆ ಶೋಭಿಸುವ ಗೆರೆ (ಸೋಗೆ Śm. 72, o. r. ಗೆ/?/). ಕಣ್ದುದಿಗೆರೆ a line (made with black pigment) proceeding from the outer corner of the eye. ಕಣ್ದುದಿಗೆರೆಗಳೊಳ್ ಸೋಗೆ ಎನಿಪ್ಪ ಶಬ್ದಮ್ ಅಕ್ಕುಂ ((Śm. 82, o. rs. ಗ/?/, ಗರೆ). ಕಣ್ದುಮ್ಬು. -ತುಮ್ಬು the eye to be employed to its full extent or scrutinously (V. 5, 22 va.). ಕಣ್ದೆಗೆ. -ತೆಗೆ to open the eyes (My.). ಕಣ್ದೆ/?/ವಿ. = ಕಣ್ದೆ/?/ವು q. v. (Abh. P. 3, 75 va.). ಕಣ್ದೆ/?/ವಿಗೆಯ್ to open the eyes; to give lustre (Abh. P. 3, 156); to make visible, to show. ಕಣ್ದೆ/?/ವು. -ತೆ/?/ವು (Śmd. 78, o. r. ವೆ). the act of opening the eyes; the eyes being opened (Bh. 8, 21, 15). ಕಣ್ದೆ/?/ವು ಮಾಡು. = ಕಣ್ದೆ/?/ವಿಗೆಯ್ (Rām. 1, 16, 31). ಕಣ್ದೆ/?/. -ತೆ/?/ the eyes to open. 2, to open the eyes. [ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆಯೆ ಕಣ್ದೆ/?/ವಿನೆಗಂ ಕಲ್ತ ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಮೆಯ್ಯೊಳ್ ಮೆ/?/ದಪ್ಪೆನೆನ್ನ ವಿದ್ದೆಯಂ Pb. 2, 65]. see Śmd. 118. 135; Bp. 38, 8; 47, 59; J. 4, 10; 31, 74. ಕಣ್ದೊಡವು. -ತೊಡವು an eye-ornament (Abh. P. 3, 39). ಕಣ್ದೊ/?/ಲ್. -ತೊ/?/ಲ್ to turn round or roll the eyes (Śśv. 3, 48). 2, perplexed, puzzled sight (Cpr. 10, 82). ಕಣ್ದೊ/?/ಸು. -ತೊ/?/ಸು turning round or rolling the eyes (J. 25, 38). ಕಣ್ಪರೆ a web or film on the eye (My.). [ಕಣ್ಬಡಿಗ one who deceives; a cheat. ಇನ್ತು ಕಣ್ಬಡಿಗರಪ್ಪರೆ ಮಾನಸರಪ್ಪರ್ Pb. 8, 76]. ಕಣ್ಬಡೆ. -ಪಡೆ to receive sight. [ಮುನ್ದೆ ನಡೆವ ಚಕ್ರರತ್ನ ಪ್ರಭಾಚಕ್ರದೊಳಂ ಆ ಪಡೆ ಕಣ್ಬಡೆದನ್ತೆ ಸೋಪಾನಾನ್ತರದೊಳಿ/?/ದು Ap. 13, 50 va.]; (Śśv. 5, 14 va.). ಕಣ್ಬನಿ. -ಪನಿ (Śmd. 78). = ಕಮ್ಬನಿ an eye-drop: a tear. [ಇ/?/ವ ಪಿಣಿಲ್ ತೆರಳ್ದೊ/?/ವ ಕಣ್ಬನಿ ಮಾಣದೆ ಮೋದೆ Pb. 14, 5]. ಕಣ್ಬರಿ. -ಪರಿ the proper manner or decorum of look. ಕಣ್ಬರಿಗಿಡು. -ಕಿಡು (Abh. P. 2, 53). ಕಣ್ಬಸ eye power; the faculty of vision (Cpr. 5, 78). ಕಣ್ಬಿಡು to open the eyes; to open them widely (from anger, My.; Bp. 14, 29; 20, 13). ಕಣ್ಬಿಣ್ಡು.ಕಣ್ಮಲರ್ದುದನ್ ಅ/?/ ಕಣ್ಬಿಣ್ಡು (Ct. II, 106, o. r. ಕಣ್ಬೆಣ್ಡು). ಕಣ್ಬೀಡು a resting place for the eye. ಆ ನಾಡು ಪಿರಿಯ ಕಣ್ಬೀಡು (Śmd. 82 Mḍb.). ಕಣ್ಬೆಣ್ಡು faintness of sight, aversion to further seeing (My.). see ಕಣ್ಬೆಣ್ಡು [ಕಣ್ಬೆ/?/. -ಪೆ/?/ to get the eye. ಕಣ್ಬೆತ್ತ ಫಲಮನಿನ್ದು ಪೆತ್ತೆನೆನ್ದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಕಾಮದೇವನನಪ್ಪಿಕೊಳ್ವನ್ತಪ್ಪಿಕೊಣ್ಡು Vr. 26, 12]. ಕಣ್ಬೇಟ (Śmd. 82). sexual pleasure derived from looking (at another). [ಅಲ್ಲಿ ಪಡೆಮೆಚ್ಚೆಗಣ್ಡನ ಗಣ್ಡಗಾಡಿಯಂ ಕಣ್ಡು ಫಣೀನ್ದ್ರನ ಕನ್ನೆ ಮದನಲತೆಯಮ್ಬ ನಾಗಕನ್ನೆ ಕಣ್ಬೇಟಂಗೊಣ್ಡು Pb. 4, 15 va.]; (Cpr. 5, 120). ಆ ಕಣ್ಬೇಟದಿಂ ಕಿವಿವೇಟ ವೆಗ್ಗಳಿಸಿ (Bp. 45, 2). ಕಣ್ಬೇಟಂಗೊಳ್. -ಂ-ಕೊಳ್ to obtain, etc. (Abh. P. 7, 105 va.). ಕಣ್ಬೇನೆ pain in the eyes; soreness of the eyes (C.; Ch. v. 18; Bp. 9, 6). ಕಣ್ಡೊಣರ್. -ಪೊಣರ್ a pair of eyes; both eyes (Rśv. 8, 82 va.; Śśv. 1, 46). ಕಣ್ಬೊಲ. -ಪೊಲ (Śmd. 78). space to which the power of vision extends, sight. [ಅವರ ಗಗನತಳಗಮನದೊಳನ್ದಾದ ಬೆಡಂಗಂ ನೋಡಿದರಾದರದಿಂ ತಮ್ಮ ಕಣ್ಬೊಲಂಗಳಿವಿನೆಗಂ Ap. 5, 65]; (Abh. P. 7, 105 va.; 9, 41. 76; Śśv. 3, 35 va.). ತಳದೊಳ್ ರುದ್ರಂ ಕಣ್ಡಲ್ಲಿ ಕಣ್ಬೊಲನ್ ಆಗೆ (Śmd. 78 Mḍb., o. r. ರುದ್ರನಂ). ಕಣ್ಬೊಳಪು. -ಪೊಳಪು lustre of the eye (Abh. P. 10, 80). ಕಣ್ಬೊಳೆಪು. -ಪೊಳೆಪು. = ಕಣ್ಬೊಳಪು (Cpr. 10, 14). ಕಣ್ಮರಲ್. -ಕಣ್ಮಲರ್ 2. (Rśv. 11. 85). ಕಣ್ಮ/?/ a screen or obstacle for the eye. ತೋಹಿನೊಳ್ ಇರ್ದು, ಅವ ಕಣ್ಮ/?/ಯಾದ ಎಲೆಗಳ ಹ/?/ದು (Siṅgirāja 28, 35; My.). 2, the state of being hidden or invisible. ಅವನು ಕಣ್ಮ/?/ಯಾದನು (My.). 3, heedlessness (C.). ಕಣ್ಮಲರ್ 1. the eye to be disgusted with seeing (?). ಕಣ್ಮಲರ್ದುದನ್ ಅ/?/ ಕಣ್ಬಿಣ್ಡೆನ್ದು (Ct. II, 106, o. r. ಕಣ್ಬೆಣ್ಡು). ಕಣ್ಮಲರ್ 2. (Ct. II, 98). the eye regarded as a flower; an eye that resembles a flower. [ಕೋಪಾಗ್ನಿ ಕೆಯ್ಗಣ್ಮಿ ಕಣ್ಮಲರೊಳ್ ಬನ್ದಿರೆ ನೋಡಿದಂ ಕಲುಷದಿಂ ಗಾಣ್ಡೀವಿ ಗಾಣ್ಡೀವಮಂ Pb. 7, 7]; (Cpr. 2, 79; Abh. P. 1, 118; 6, 49; 9, 111. 117; 10, 81; Rśv. 5, 110; 14, 94; J. 11, 19). ಕಣ್ಮಲೆ to flash on the mind, to appear clearly, etc. [ಪೊಂಗುವ ಮಲೆಪರ ಮಲೆಗಳಡಂಗಂ ಕಣ್ಮಲೆವ ಮಣ್ಡಲದೊಳ್ ಪ್ರತ್ಯನ್ತಂಗಳೆನಲೊಳವೆ Pb. 9, 39]; (Cpr. 4, 71; ಚಿತ್ತಸ್ಫುರಣ Śmd. Dh.). see ಕಣ್ಣಲೆ. -ಕಣ್ಮುಚ್ಚು to shut the eyes, to sleep. [ಒರ್ವಪಾರ್ವಂ...ಬನ್ದು ಕಣ್ಮುಚ್ಚಲೆಡೆವೇಡೆ Pb. 3, 31 va.]; (Bp. 3, 18; Bh. 1, 6, 2; J. 7, 45). ಕಣ್ಮುಟ್ಟು eye-touch; the state of being within sight (Abh. P. 3, 28: 8, 30 va.). ಕಣ್ವಚ್ಚು. -ಬಚ್ಚು (Śmd. 81). = ಕಣ್ಮುಚ್ಚು (?). -ಕಣ್ಸನ್ನೆ a sign made with the eye. [ಮತ್ತಮಣ್ಣನ ಕಣ್ಸನ್ನೆಗೆ ಮೀ/?/ಲಮ್ಮದೆ ಸಮನ್ತಿರ್ದರ್ Pb. 7, 9; 4, 82]; (Bp. 11, 40; My.). ಕಣ್ಸಯ್ಗೆ. = ಕಣ್ಸನ್ನೆ (My.). ಕಣ್ಸವಿ sweetness or charm for the eye. ಮೆಯಿಸವಿ ಕಣ್ಸವಿಯಪ್ಪ ರೂಪು (Śmd. 83 Mḍb.). ಕಣ್ಸೋಲ್ the eye to be defeated; to be captivated by, or greatly pleased with, to be enamoured with. [ಅನಿತಣ್ಮಿ ಸತ್ತ ನರ ನನ್ದನಂಗೆ ಕಣ್ ಸೋಲ್ತು ಬಗೆಯದರೇನ್ದ್ರನಂ Pb. 11, 105]. ಕಣ್ಸೋಲ್ತುದು (ಒಲ್ದ ಪಾಂಗು Ct. II, 26; Abh. P. 4, 10; 5, 54; 16, 39 va.). ಕಣ್ಸೋಲ eye-defeat: the state of captivating or charming. [ಕಣಸೋಲದಿಂ ಕೀಚಕಂ ಬನ್ದು Pb. 8, 71]. ಕಣ್ಸೋಲಮನ್ ಅ/?/ಯುಂ ಪರವೆಣ್ (Śmd. 83; see s. ಪವಣ್ಸರಿ).

2. 2.
   2.

   = ಕಣ 3, etc. ಕಣ್ಕಣ್ rep. = ಕಣಕಣ (My.). ಕಣ್ಕಣಿಸು to emit the sound of kaṇ kaṇ (My.).