ತಿಳಿ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   the condition or quality of being clean, pure, limpid or transparent; cleanliness; purity; limpidity.

2. 2.
   verb

   to become pure, clear or limpid.

3. 3.
   noun

   a container for drinking, as a glass, small mug, etc.

4. 4.
   adjective

   clear, transparent or pellucid, as water, crystal or air.

5. 5.
   adjective

   calm; trouble-free.

6. 6.
   verb

   to shine with sparkling light.

7. 7.
   noun

   that part of a liquid in a container or water in a liquid, in which the thicker portion or sediments are not perturbed.

8. 8.
   verb

   to overcome one's own anger, wrath.

9. 9.
   noun

   that which is not intense, profound (as a light sleep).

10. 10.
    noun

    the condition of the mind that is not influenced by anger, passion, etc.; calmness of the mind.

11. 11.
    verb

    to get knowledge or skill in (by study, experience or instruction); to learn; to know; to understand.

12. 12.
    verb

    to become known, understood, perceived.

13. 13.
    noun

    knowledge; awareness; understanding;

14. 14.
    noun

    ತಿಳಿಯಾಗು tiḷiyāgu to become clear or limpid (after the thicker materials, sediments settle down; 2. (the sky) to become cloudless or free from rain; 3. (a condition marked by disagreement, conflict, etc.) to become calm, agreeable; 4. (anger, wrath) to be extinguished.

15. 15.
    verb

    to arrive at conclusions or to make decisions by using one's intellect, judging capacity or reasoning.

16. 16.
    noun

    to become easy to understand; to become lucid.

17. 17.
    verb

    to feel; to become aware of.

18. 18.
    verb

    to come out of sleep.

19. 19.
    verb

    to realise one's own arrogance, mistake in argument, etc.

20. 20.
    verb

    to be extinguished, quenched.

21. 21.
    verb

    to see; to perceive through the eyes.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ನಿರ್ಮಲವಾಗು.
   2. ಪ್ರಕಾಶಿಸು.
   3. ಪ್ರಸನ್ನವಾಗು.
   4. ಅರಿತುಕೊಳ್ಳು.
   5. ಗೊತ್ತಾಗು ವಿಚಾರಮಾಡು.
   6. ಭಾವಿಸು.
   7. ಎಚ್ಚರವಾಗು.

2. 2.

   ಶುದ್ಧವಾದ.

3. 3.

   1. ಸ್ವಚ್ಛತೆ.
   2. ಸಾರು, ಮಜ್ಜಿಗೆ, ಹೆಂಡ ಮುಂತಾದುವುಗಳ ನೀರಾದ ಭಾಗ,- ಗಟ್ಟಿಯಲ್ಲದ ಭಾಗ.
   3. ಲಘುವಾಗಿರುವುದು.
   4. ಪ್ರಸನ್ನತೆ.
   5. ಜ್ಞಾನ.
   6. ಪಾನಪಾತ್ರೆ.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   = ತಳಿ 7. to become clear, pellucid or pure (ನೈರ್ಮಲ್ಯ Śmd. Dh.; ನಿರ್ಮಲ Śm. 113; Cpr. 1, 90; 7, 8; My.; Tu., T., M. ತೆಳಿ). [ತಿಳಿಗೊಳನಂ ಪೋಲ್ತಿರ್ದುಂ ತಿಳಿಯದಿದೇನೆಮ್ಬುದುಂ ತದನ್ವಯಮದ/?/ Kr. 1, 89; Ap. 1, 80]. see P. ps. s. ತಿಳ. ತಿಳಿವ (Bp. 45, 43). ತಿಳಿವುದು (Śmd. 107; Śm. 22. 118); ತಿಳಿಯುವ (C.). ಹಾವಸೆ ಕಿಸಲೊಡಂ ನೀರ್ ತಿಳಿದುದು (Śmd. 295). ತಿಳಿದತ್ತು ಆಪಗಾವಾರಿಪೂರಂ (Rśv, 6, 2). ನದಿಗಳ್ ಉಬ್ಬರಮಡಗಿ ತಿಳಿದು ಪರಿದವು (J. 25, 3). 2, to become bright, to brighten up, to be exhilerated or pleased, to be calmed (ಪ್ರಸನ್ನಭಾವ Śmd. Dh.; ಪ್ರಸನ್ನತ್ವ Śm. 113; similarly M. ತೆಳಿ see ತಿಳಿಪು, ತಿಳಿವು No. 1; see s. ಚೂಪು 1); to pass away, to cease, as sleep, a swoon (My.). 3, to come to light; to be or become plain or known (My.; Tu. ತೆರಿ Te. ತೆಲಿ T. ತೆರಿ M. ತಿರಿ, ತೆರಿ). ನಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ I understand, know, etc.; ನನಗೆ ತಿಳಿಯಿತು I understood, etc. (My.). ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದದಕ್ಕಿನ್ತ ಮುಂಚೆ ಮೊದಲು ಒಬ್ಬನಿಗೆ ತಿಳಿದ ತಿಳುವಿಕೆ (ಉಪಜ್ಞೆ Si. 236). ಮೂ/?/ ನೆಯವನು ಮೊದಲಾಗಿ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದನ್ತೆ ನಡದ ಇಬ್ಬರ ಏಕಾನ್ತ ವಿಚಾರ (ಅಷಡಕ್ಷೀಣ 264). ಸೋತು ಓಡಿಹೋಗಿ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದನ್ತೆ ಅವುತುಕೊಣ್ಡವನು (ತಿರೋಹಿತ 296). ನಿಮ್ಮಿಂದಮ್ ಅಲ್ಲದೆ ತಿಳಿಯದು (Bp. 47, 47). see B. 1, 19; 2, 15; 4, 139. 4, to know, to perceive, to learn (ಜ್ಞಾನಭಾವ Śmd. Dh.; ಜ್ಞಾನ Śm. 130; ಅ/?/ Śmd. 45. 107. 124. 184. 298 Cm.; Cpr. 3, 68; 8, 88; My.; Te. ತೆಲಿ M. ತಿರಿ Tu. ತೆರಿ T. ತೆರಿ, ತೆಳಿ, ತೆರಳು, ತೇರ್); to feel, as pain (see Prv. s. ಪಾಪ). ತಿಳಿವ ಪ್ರಯೋಜನಮಾಗಿ (ಜ್ಞಾನಾರ್ಥಮಾಗಿ Śmd. 9 Cm.). ತಿಳಿಗೆ (ಅ/?/ಗೆ 140 Cm.; Śm. 69). ತಿಳಿ (Śmd. 124. 155; Śm. 15). ರೋಗಂಗಳಂ ತಿಳಿವುದು (ನಿದಾನ Mr. 390). ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿದವನು (ಶಾಸ್ತ್ರವಿತ್ Si. 353). ತಿಳಿಯದ ಮೂಢನು (ಜಡ 363). ಹಿನ್ದು ಮುನ್ದು ತಿಳಿಯದವನು (ವ್ಯಾಕುಲ, ವಿಹಸ್ತ 365). ತಿಳಿಯಲ್ ಪಟ್ಟದು (ಬುದ್ಧ, ಬುಧಿತ, ಮನಿತ etc. 383). ಅತಿಜೀವಮ್ ಇರಲು, ಮೋಕ್ಷದ ಗೊತ್ತು ತಿಳಿ (Sp.). ಮದ್ದನ/?/ಯದೆ, ಧಾತು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಏನು (Dp. 148). ತರಲಾಕ್ಷಿ ತಾನ್ ಅದಕೆ ಮತ್ತೊಂದಭಿಪ್ರಾಯಮಂ ತಿಳಿದಳ್ (J. 30, 26). ತಂಗಿಗೆ ತಕ್ಕ ವರನ್ ಈತನೆನ್ದು, ಮದನಂ ತಿಳಿದಂ (30, 51). ಸರ್ವರೊಳು ನಿಜ ತಿಳಿ (Sp.). ತಿಳಿದ ಕಳ್ಳ ತಿರಿಗಿದರೂ ಬಿಡ. -ತಿಳಿದವನಾದರೂ ಮಲಮೂತ್ರ ಬಿಟ್ಟೀತೇ? - ತಿಳಿದವ ಮಾಡ್ಯಾನು ನಳಪಾಕವ. -ತಿಳಿದು ಒಡ್ಡೋ ತೀರು ಬಾಣವ! -ತಿಳಿಯಕ್ಕಿಲ್ಲ ನೋಡಕ್ಕಿಲ್ಲ, ಹುಚ್ಚಮೂಕನ ಆಟ (Prvs.). see Bp. 53, 51; 58, 37; B. 2, 22. 43; 3, 51. 194; 5, 187; Śm. 9. 39. 119; J. 28. 60; 31, 35; Abhā. 1, 5; Si. 36. 48. 261. 283. 350. 361. 408; ನಿದ್ರೆ ತಿಳಿ, ಮುಳಿಸು-, ಮೂರ್ಛನೆ-, ಮೂರ್ಛೆ-. -ತಿಳಿ ತಿಳಿ rep. (B. 4, 45. 198). ತಿಳಿದುಕೊಳ್. -ಕೊಳ್ಳು. = ತಿಳಿ No. 4. (Ch. v. 231; Bp. 58, 37; Śm. 77; My.). — ತಿಳಿಯಗೇಡಿ. -ಕೇಡಿ (ಅಜ್ಞ G.). ತಿಳಿಯಗೋಡು. -ಕೋಡು to allow to be known, to let know (B. 3, 2. 41; 4, 138; My.). ತಿಳಿಯ ಪಡಿಸು to make known; to manifest (Si. 66. 68. 260. 282; My.). ತಿಳಿಯ ಪೇ/?/ to tell in an apprehensible manner, to explain (Ch. v. 228). ತಿಳಿಯ ಬರು. = ತಿಳಿ No. 3. (B. 3, 33. 45; 4, 148. 184; Si. 49; My.). ತಿಳಿಯಲ್ ಬರ್. = ತಿಳಿಯ ಬರು (Śmd. 255). ತಿಳಿಯ ಹತ್ತು to begin to be known; to be known or understood (B. 5, 214. 271). ತಿಳಿಯಿಡು. -ಇಡು to make pellucid or pure (Grj. 7, 42 va.).

2. 2.
   2.

   an abbreviated infinitive of ತಿಳಿ 1 (= ತಿಳಿ). -ತಿಳಿ ಹೇ/?/. = ತಿಳಿಯ ಪೇ/?/ (B. 4, 109; My.).

3. 3.
   3.

   = ತಿಳ etc., in ತಿಳಿ ಕೊಳ್ಳು (Si. 381).

4. 4.
   4.

   clearness, pellucidity, pureness; brightness (Te. ತೆಲಿ T., M. ತೆಳಿ). 2, knowingness, knowledge, understanding. 3, clear, serumlike substances, watery parts: conjee water (ಕಾಂಜಿಕ Śmd. Dh.; My.; Tu., M. ತೆಳಿ), etc. ತುಪ್ಪ ಎಣ್ಣೆ ಮುನ್ತಾದ ಸರ್ವರಸಗಳ ತಿಳಿ (ಮಣ್ಡ, ಸರ್ವರಸಾಗ್ರ Si. 315). ಮೊಸರಿನ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಯಾಗಿರುವ ಭಾಗವು (ಶರ 316). ಮೊಸರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ತಿಳಿಯಾದ ಕೆನೆ (ಮಸ್ತು, ದಧಿಭವಮಣ್ಡ 316). ಹೆಣ್ಡದ ಮೇಲಣ ತಿಳಿ (ಕಾರೋತ್ತರ, ಸುರಾಮಣ್ಡ 348). ಕೆಟ್ಟ ಹಾಲಿನ್ದ ಹುಳಿಯಿಟ್ಟಿರ್ದ ತಿಳಿ ಲೇಸು; ಕೆಟ್ಟ ಹಾವಿರ್ತಿಯ ಬದಕಿನ್ದ ಸೂಳೆಯು ನೆಟ್ಟನೇ ಲೇಸು (Sp.). see ಉಕ್ಕ-. -ತಿಳಿಗೇಡಿ. -ಕೇಡಿ a person whose understanding is impaired, an unwise, stupid person (B. 1, 18; 3, 14. 68; 4, 21); ತಿಳಿಗೇಡಿಜನ (4, 223). ತಿಳಿಗೇಡಿತನ. -ಕೇಡಿತನ ignorance, stupidity, foolishness (B. 4, 49. 88) ತಿಳಿಗೊಳ. -ಕೊಳ a clear pond [ತಿಳಿಗೊಳನಂ ಪೋಲ್ತಿರ್ದುಂ ತಿಳಿಯದಿದೇನೆಮ್ಬುದುಂ Kr. 1, 89; Pb. 5, 2]; (Cpr. 8, 4 va.; Abh. P. 1, 104; 16, 28; Bh. 1, 20, 54; Rām. 2, 7, 3; J. 3, 8. 24; 15, 16. 29). ತಿಳಿಗೊಳದಿನ್ದೆ ಪಾ/?/ದುವು ಹಂಸಕುಲಂ (Śmd. 142. 166). ತಿಳಿಜೊನ್ನ clear, bright moonshine (Rśv. 13, 43; Śśv. 1, 38. 77). ತಿಳಿನಿದ್ರೆ an easily interrupted, light sleep (B. 5, 253). ತಿಳಿನೀರ್. -ನೀರು clear water [ಆ ಮರಕತವರ್ಣಂ ಕರಿಕರ ಪರಿಘದಿನೊಡನೊಡನ್ದೆ ತುಳುಕಿದಂ ತಿಳಿನೀರಂ Ap. 14, 107]; (Cpr. 3, 15; Abh. P. 9, 37; J. 30, 6. 11; Rāghc. 17, 56; My.). 2, = ತಿಳಿ 4 No. 3. (B. 4, 55). ತೆಳ್ಳನ್ನ ಪದಾರ್ಥದ ಮೇಲಿನ ತಿಳಿನೀರು (ಮಣ್ಡ); ಮೊಸರಿನ ಮೇಲಿನ ತಿಳಿನೀರು (ಮಸ್ತು G.); ಅನ್ನದ ಮೇಲಿನ ತಿಳಿನೀರು (ಮಾಸರ, ಗಂಜಿ); ಸರಾಯದ ಮೇಲಿನ ತಿಳಿ ನೀರು (ಸುರಾಮಣ್ಡ G.). ತಿಳಿಬಣ್ಣ a bright or light colour (ಹೊಬಣ್ಣ G.). ತಿಳಿಯೆಣ್ಣೆ. -ಎಣ್ಣೆ clear oil (on the surface, My.). ತಿಳಿರಸ a pure liquid (V. 4, 2. 9; B. 4, 225; My.). ತಿಳಿಸುಣ್ಣ milk of lime; caustic lime (My.; B. 4, 71. 121).

5. 5.
   5.

   a vessel used for drinking spirits; any drinking vessel (ಚಷಕ Śm. 113; Te. ತೆಲಿಯೆ, ತೆಲೆ = ಪಾತ್ರ). ತಿಳಿವಟ್ಟಲು. -ಬಟ್ಟಲು. = ತಿಳಿ (ಗಲ್ವರ್ಕ, ಅನುತರ್ಷ, ಚಷಕ, ಸರಕ Hlā.).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   (utensil) drinking vessel (Šm.113 (Kitt.))

2. 2.
   vi.

   1 (pure) to become pure, to become clear ű ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ನೀರು ತಿಳಿಯಿತು. The water became clear in ten minutes. 2 (light) to become bright, to brighten up ű ಆಕಾಶ ತಿಳಿಯಿತು. The sky has become bright. 3 (anger) to be calmed (as anger) 4 (anger) to cease (as sleep, swoon, etc.) ű ಡಾಕ್ಟರು ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಪ್ಪನ/ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಮೂರ್ಛೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. Father had awakened from swoon by the time the doctor arrived. 5 (know) to come to light, to become known ű ಅವನು ಮಾಡಿದ ಮೋಸ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿಯಿತು. Everybody became aware of his fraud. vt. (edu.) to learn ű ದ್ರೋಣನಿಂದ ಅರ್ಜುನ ಬಿಲ್ಲುವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ತಿಳಿದ. Arjuna learnt archery from Drōṇa. (n.) 1 (pure)〈being〉pure, limpid ű ಕತ್ತೆಗಳು ತಿಳಿನೀರನ್ನೇ ಕುಡಿಯುತ್ತವೆ. Donkeys drink only pure water. 2 (light)〈being〉light (as sleep, etc.) 3〈being〉light (as tea, milk, soup, etc.) ű ತಿಳಿಹಾಲು thin milk n. 1 (pure) cleanness, pureness, brightness 2 (pure) supernatant fluid of buttermilk, etc. 3 (cook) light and transparent soup-light preparation for eating with cooked rice