ದೊಡ್ಡ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   adjective

   big or bigger - a) taking up much space; bulky; b) enclosing much space; spacious; c) of great extent or amount.

2. 2.
   adjective

   born or brought forth earlier than another or others; exceeding another in age; senior; older; elder.

3. 3.
   adjective

   of longer standing or superior;

4. 4.
   adjective

   ದೊಡ್ಡ ಕುದುರೆ ಚೇಷ್ಟೆ doḍḍa kudure cēṣṭe the manner of conducting or bearing oneself blindly following a wealthy man; the pretentious behaviour; ದೊಡ್ಡದು doḍḍadu that which is big, large or great; 2. large-heartedness; generosity; 3. that which is important, significant; 4. that which is difficult or impossible to do; ದೊಡ್ಡವನು doḍḍavanu a man exceeding another in age; an elder; 2. a rich, wealthy man; 3. a noble man; ದೊಡ್ಡದುಮಾಡು doḍḍadu māḍu to make (something) big or bigger; to enlarge; 2. to exaggerate; to overemphasise.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   adj.

   1 (size) big, large, big in size 2 (size) stout, fat, big in size, bulky (man, animal, etc.) 3 (size) wide, broad (forest, road, house, etc.) 4 (age) elder or eldest (in age) 5 (high) height, tall (trees, etc.) 6 (size) loud (voice, etc.) 7 (value) great, eminent, important (scholar, artist, etc.) 8 (soc.) chief, principal (as an officer, etc.) 9 (give) broad, generous, magnanimous, liberal (as the nature, mind, etc.)

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   (genitive of a ದೊಡ್ಡು that still exists in Te., cf. ದೊಡ್ಡಿಹ). (of largeness, etc.), large, big, stout, thick, great; extensive, spacious; respectable; eminent; important; chief, principal; loud (ಬಹುಲ, ಸ್ಥೂಲ, ಪೀನ, ಪೀವ, ಪೀವರ Hlā.; ವಿಶಂಕಟ, ಪೃಥು, ಬೃಹತ್ etc. Si. 370; C.; Te. ದೊಡ್ಡೆ T. ತು/?/, ತು/?/ to be close or thronged, be thick together; ತು/?/ closeness; see ತೊಂಗಲ್, ತೊಣೆ, ತು/?/ಗು). ದೊಡ್ಡ ಅಡವಿ a large wood, a great forest (ಮಹಾರಣ್ಯ Si. 118). ದೊಡ್ಡ ಅನ್ತರ a great difference or distinction (My.); a large story of a building (My.). ದೊಡ್ಡ ಅಲೆ a large wave (ಉಲ್ಲೋಲ etc. Si. 81). ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲು a large stone or rock. ಬೆಟ್ಟದಿನ್ದ ಉರುಳ್ದ ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲಂ ಗಣ್ಡಶೈಲ ಎಮ್ಬುದು (Hlā.). ದೊಡ್ಡ ಕಾಡು ಮಲ್ಲಿಗೆ the shrub Jasminum pubescens L. (St. & Pl.). ದೊಡ್ಡ ಕೂಗು a loud cry or call (ಘೋಷಣೆ G.). ದೊಡ್ಡ ಕೂವೆ. = ಕೆಮ್ಪು ಕೂವೆ (St. & Pl.). ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸ an important business (My.); a difficult work (My.). ದೊಡ್ಡಕ್ಕ. -ಅಕ್ಕ. ದಾರಿ the elder one of two or more elder sisters (C.). ದೊಡ್ಡ ಗಾದರಿ the plant Grangea maderaspatana Poir. (Z.). ದೊಡ್ಡ ಗೋರಣ್ಟೆ (ಅಮ್ಲಾನ, ಮಹಾಸಹೆ Si. 139). ದೊಡ್ಡ ಚಳ್ಳ. = ಚಳ್ಳೆ (Z.). ದೊಡ್ಡಚ್ಚು. -ಅಚ್ಚು a large cake of jaggory (My.). ದೊಡ್ಡ ಜಡ Cholera (My.). ದೊಡ್ಡ ಜಿಗಣಿ a large leech (ದುರ್ನಾಮ etc. Si. 90). ದೊಡ್ಡ ಜೋಳ the maize or Indian corn, Zea Mayis L. (St. & Pl.). ದೊಡ್ಡಣ್ಣ. -ಅಣ್ಣ the elder one of two or more elder brothers (My.). ದೊಡ್ಡ ತಗಚೆ an under-shrub, Cassia occidentalis L. (St. & Pl.). ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು a great, serious mistake or sin (My.). ದೊಡ್ಡ ತನ್ದೆ. = ದೊಡ್ಡಪ್ಪ a father's elder brother (My.). 2, the husband of a mother's elder sister (My.). ದೊಡ್ಡ ತಾಯಿ a mother's elder sister (My.). 2, the wife of a father's elder brother (My.). ದೊಡ್ಡ ತಾಳ್ಮೆ great patience (My.). ದೊಡ್ಡ ತುಮ್ಬಿ the herb Leucas urticaefolia Br. (Z.). ದೊಡ್ಡ ದನ a very good kind of cattle (My.). ದೊಡ್ಡ ದನಿ a loud sound or voice (ಕವಚ, ಪ್ರವಚ Nn. 88). ದೊಡ್ಡದು. -ಅದು. = ದೊಡ್ಡಿತು a thing which is large, etc. (ಮಹತ್ etc. Si. 427). ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವದನ್ನು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಮಾಡುವಿಕೆ (ಸಂಕ್ಷೇಪಣ, ಸಮಸನ Si. 394). ದೋತ್ರ ದೊಡ್ಡದಾದರೆ ಗೋತ್ರ ದೊಡ್ಡದೇ (Prv.). ವಿದ್ಯೆ ದ್ರವ್ಯಕ್ಕಿನ್ತ ದೊಡ್ಡದು (B. 1, 4). ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ rep. ಬೆಟ್ಟದಿನ್ದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಉರುಳಿಕೊಣ್ಡು ಜಾ/?/ದ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲು ಗುಣ್ಡುಗಳು (ಗಣ್ಡ ಶೈಲ Si. 116). see B. 3, 33. 38. 43. 74; 5, 119. 194, 270. ದೊಡ್ಡ ದೊಣ್ಡೆ a large or stout bludgeon. ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ದೊಡ್ಡ ದೊಣ್ಣೆ (ಪರಿಘ etc. Si. 412). ದೊಡ್ಡ ದೊರೆ the chief ruler; the first in authority at any place; etc. (My.). ದೊಡ್ಡ ನಡೆ a long walk; a fast walk (My.). ದೊಡ್ಡ ನಾಯಿ a large dog; a tiger (My.; see ಹೆಬ್ಬಾರೇ ಹುಲಿ). ದೊಡ್ಡ ನಿದ್ರೆ great sleep: death (My.). ದೊಡ್ಡ ನೂಲು stout or coarse thread. ದೊಡ್ಡ ನೂಲು ಸೀರೆ (ಸ್ಥೂಲ, ಶಾಟಕ Nr.). ದೊಡ್ಡ ನೆಕ್ಕರೆ a spreading shrub with purple flowers, the Indian rhododendron, Melastoma malabathricum L. (St. & Pl.). ದೊಡ್ಡ ನೆಗ್ಗಿಲು. = ಅನೆನೆಗ್ಗಿಲು (St. & Pl.). ದೊಡ್ಡ ನೊಣ a large fly (ಪತಂಗಿಕೆ, ಪುತ್ರಿಕೆ Nr.). ದೊಡ್ಡ ಪತ್ರೆಗಿಡ a herb, thick-leaved Lavender, Anisochilus carnosus Wall. (St. & Pl.). ದೊಡ್ಡಪ್ಪ. -ಅಪ್ಪ. = ದೊಡ್ಡ ತನ್ದೆ (My.; ಪಿತೃವ್ಯ Si. 191; G.; B. 2. 25). ದೊಡ್ಡ ಬಯ್ರನೆಲ್ಲು. (-ಬಯ್ರಿ a kind of paddy (My.). ದೊಡ್ಡ ಬಸಳೆಬಳ್ಳಿ. = ಹಿರಿ (St. & Pl.). ದೊಡ್ಡ ಬೀದಿ the main street (My.). ದೊಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟ a big hill, a high mountain (Si. 88. 114; My.). ದೊಡ್ಡ ಬೆಳ್ಳೀ ಹಣ a double fanam, worth two Aṇas (My.). ದೊಡ್ಡ ಮಣಿ ಮರ a lofty tree, Ailanthus excelsa Roxb. (St. & Pl.). ದೊಡ್ಡ ಮದ್ದು the root of the aśvagandha (My.). ದೊಡ್ಡ ಮನಸು. -ಮನಸ್ಸು a munificent, generous mind; generosity (My.; B. 4, 89; 5, 206). ದೊಡ್ಡ ಮವಸಿನವ (ಸ್ಥೂಲಲಕ್ಷ, ದಾನಶೂರ G.). ದೊಡ್ಡ ಮನುಷ್ಯ a great or respectable man (My.; Si. 258). ದೊಡ್ಡ ಮನೆ a large house (My.). 2, a jail (My.). ದೊಡ್ಡ ಮನೆಯೆನ್ತ ಓಡಿ ಹೋದರೆ ಹಾಕಿದ್ದು ಎರಡು ಕಾ/?/ಕ್ಕಿ (Prv.). ದೊಡ್ಡ ಮರ a large tree. 2, the tree Calosanthes indica (ಮಣ್ಡೂಕಪರ್ಣ, ಪತ್ರೋರ್ಣ etc. Si. 135). ದೊಡ್ಡ ಮರದರಸಿನ a climbing shrub, the tree turmeric, Menispermum fenestratum Gaert. (St. & Pl.). ದೊಡ್ಡ ಮಾರವಾಳಿ a very good fodder-grass, Andropogon mollicomus Kunth. (Z.). ದೊಡ್ಡ ಮಾರ್ಗ a main or high road. 2, a callous spot on an elephant's or a horse's leg [ಅನ್ತ ಪೂರ್ವಂಗಳಾಗಿ ತೊಳಗುವ ಕಿ/?/ದೊಡೆಗಳುಡುವಡರ್ದನ್ನಮಾರೂಢ ಸರ್ವಜ್ಞನ ದೊಡ್ಡ ಮಾರ್ಗಂಗಳೆಳವಾ/?/ಯ ದಿಣ್ಡಿನೊಳ್ ಸಾಣೆಗಟ್ಟಿದನ್ತಾದುವು Pb. 2, 39 va.]; (ಆನೆ ಕುದುರೆಗಳ ಕಿ/?/ದೊಡೆಯೊಳ್ ಆದ ಕಿ/?/ದೊಡೆಯ ಜಿಡ್ಡು Śmd. II; ಆನೆ ಕುದುರೆಗಳ ಕಿ/?/ದೊಡೆಯೊಳ್ ಇರದೆ ಆದ ದಡ್ಡು Kk. 92). 3, a virtuous way, good conduct (My.). ದೊಡ್ಡಡ್ಡ ಮೂಗು a large nose (Bp. 20, 12). ದೊಡ್ಡ ಮೆಕ್ಕಗಿಡ. = ಹಿರಿಮೆಕ್ಕೆಗಿಡ (St. & Pl.). ದೊಡ್ಡಮ್ಮ. -ಅಮ್ಮ. = ದೊಡ್ಡ ತಾಯಿ (My.). 2, the small-pox (C.). 3, misfortune personified as a goddess, jēṣṭhā (My.). ದೊಡ್ಡಯ್ಯ. -ಅಯ್ಯ. = ದೊಡ್ಡಪ್ಪ (C.). ದೊಡ್ಡ ರತ್ನಗನ್ಧಿ the royal Gool-mohr, a tree with showy scarlet flowers, Poinciana regia Bojer. (St. & Pl.). ದೊಡ್ಡ ?ರಾಮ N. (Bp. 56, 33). ದೊಡ್ಡರಿಸಿನ. -ಅರಿಸಿನ (ಪೀತದ್ರು, ಕಾಲೇಯಕ etc. Si. 146). ದೊಡ್ಡವ. -ಅವ a male person who is tall, old, great, noble, rich, etc. (ಉದಾರ Si. 454). ಸಣ್ಣವರೂ ದೊಡ್ಡವರೂ (B. 3, 70). ದೊಡ್ಡವನ ಮನೇ ನೋಟ, ಬಡವನ ಮನೇ ಊಟ. -ದೊಡ್ಡವನಾಡಿದ್ದೇ ಆಟ. ಬಡವನಾಡಿದ್ದೇ ಬಣ್ಡಾಟ. - ದೊಡ್ಡವನುಣ್ಡರೆ ಮದ್ದು, ಬಡವನುಣ್ಡರೆ ಹೇಸಿಗೆ. -ದೊಡ್ಡವನ ನಣ್ಟರನ ಬಡವನಿಗೆ ಬಣ್ಡಾಟ. -ದೊಡ್ಡವರ ಮನೆಗೆ ಬಡನಣ್ಟ ಹೋದ ಹಾಗೆ. -ದೊಡ್ಡವರ ಸಂಗಡ ಕೂತು, ಒಡ್ಡಾದ ಹಣ್ಣು (ತಾನು ಕೆಯ್ ಹಾಕಿ) ತಿನ್ನ ಬಾರದು. -ಹಣ್ಡನಾದರೂ ದೊಡ್ಡವನೇ ಲೇಸು. -ದೊಡ್ಡವನ ಮಾತು ಸವಿ, ಬಡವನ ಊಟ ಸವಿ. -ದೊಡ್ಡವನ ಮನೆ ಸುಡ ಬಾರದು, ಬಡವನ ಹಣ್ಡತಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸೊಸೆ (Prvs.). ದೊಡ್ಡವಳು. -ಅವಳು a female person who is tall, etc. (My.). ದೊಡ್ಡವ್ವ. -ಅವ್ವ. = ದೊಡ್ಡಮ್ಮ (My.). ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದ a great, loud noise (Si. 60; My.). ದೊಡ್ಡ ಸರ್ಲೆಹಕ್ಕಿ. = ಸಿರಿಗಿರಿ (My.). 2, ತಾಡಿಗ್ಯ (My.). 3, ಸಲಿಕಿಬಾಯಿಹಕ್ಕಿ (My.). ದೊಡ್ಡ ಸಾಸುವೆ a kind of mustard (Si. 305). ದೊಡ್ಡ ಸುದ್ದಿ important news (My.). ದೊಡ್ಡ ಹರಳುಗಿಡ a shrub used to make hedges, Jatropha curcas Lin. (St. & Pl.; My.). ದೊಡ್ಡ ಹಿಪ್ಪಲಿ (ಕಪಿ ವಲ್ಲಿ G.). ದೊಡ್ಡ ಹುಳಕ a kind of sand-piper, snipe (Pr.). ದೊಡ್ಡ ಹಣ್ಡತಿ a woman whose husband has taken another wife (ಕೃತಸಾಪತ್ನಿಕೆ etc. Si. 183). ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆ a large belly (Bp. 59, 14). ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮಾಧವ N. (56, 33). ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯವ (ಪರ್ಬೊಡೆಯ, ಗಣೇಶ G.). ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯಿದ್ದವ ಹೆಣ್ಡನೋ (Prv.). ದೊಡ್ಡಾನೆ. -ಆನೆ a large elephant, the leader of a herd (ಯೂಥನಾಥ etc. Si. 269). ದೊಡ್ಡಿಹ. (ದೊಡ್ಡು) -ಇಹ (greatness being therein), large, great, etc. ದೊಡ್ಡಿಹ ಎತ್ತು (ಮಹೋಕ್ಷ Nr.). ದೊಡ್ಡಿಹ ಐಶ್ವರ್ಯ (ಮಹೈಶ್ವರ್ಯ Nn. 106). ಬೆಟ್ಟದತ್ತಣಿನ್ದ ಉರುಳ್ವ ದೊಡ್ಡಿಹ ಕಲ್ಲುಗಳು (ಗಣ್ಡಶೈಲಂಗಳ್ Nr.). ದೊಡ್ಡಿಹ ಪ್ರಶ್ನೆ (ಉನ್ನತಪ್ರಶ್ನೆ Nn. 161). ದೊಡ್ಡೊಕ್ಕಲು. -ಒಕ್ಕಲು the chief or head inhabitant (My.); a well-to-do inhabitant (My.).

2. 2.
   2.

   an elder, an eminent person. ದೊಡ್ಡರ್ Pl. ಅನ್ತು ಪೊ/?/ಮಡುವರಾತಿ ಕಾ?ಲಾನಲನಂ ಕಣ್ಡು ಕಡ್ಡುವನ್ದ ದೊಡ್ಡರೆಲ್ಲಂ ಮುಸು/?/ Pb. 3, 61 va.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿರಿದಾದ.
   2. ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನಾದ.
   3. ವಿಶಾಲ ವಾದ.
   4. ಉದ್ದವಾದ.
   5. ಉಬ್ಬಿದ.
   6. ತುಂಬಿದ.
   7. ಗಟ್ಟಿಯಾದ.