ದೊರೆ

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಸಮಾನ.
   2. ಸರಿಯಾದುದು.
   3. ರೀತಿ.
   4. ಒಡೆಯ.
   5. ಸಾಮಥ್ರ್ಯ.
   6. ಹಿರಿಮೆ.
   7. ಆಧಿಕ್ಯ.

2. 2.

   1. ಬಳಿ ಬರು.
   2. ಕಾಣು.
   3. ದೊರಕು.
   4. ಉಂಟಾಗು.

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   the quality or state of being like; similarity; likeness; resemblance.

2. 2.
   verb

   to move closer to.

3. 3.
   noun

   a male ruler of a nation or state usu. called a kingdom; a king; a ruler; a monarch.

4. 4.
   verb

   to come into sight; to be seen; to appear.

5. 5.
   noun

   a term used in addressing one's superior, administrator or ruler.

6. 6.
   noun

   the quality or fact of being suitable, fitting; aptness.

7. 7.
   noun

   a method, manner of doing something; ದೊರೆಯಾಗು doreyāgu to become similar, alike or equal; to match.

8. 8.
   noun

   a term of endearment used in addressing children.

9. 9.
   verb

   to be available or got.

10. 10.
    noun

    ability; capability.

11. 11.
    verb

    to happen; to occur; to take place.

12. 12.
    noun

    competence; worthiness.

13. 13.
    noun

    the quality of excelling; excellence; superiority.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   to come or draw near; to be equal to, to resemble, to suit, to fit (Te.; cf. ತುಡು); to come about, to appear (J. 2, 65). 2, to be obtained, gained or found, to accrue (ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗು Śm. 105; C.; Te.; Si. 113. 354). P. ps. ದೊರ, ದೊರದು, ದೊರಿತು, ದೊರೆ, ದೊರೆದು. ಆತಿನಿನ್ದ ನಮಗೆ ಬೆಳಕು ಬಿಸಿಲುಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ (B. 2, 24). ಹೊತ್ತು ದೊರೆದದ/?/ನ್ದ (2, 34). ಮುಂಚೆ ಲವಂಗಗಳು ನಾಲ್ಕು ಆಣೆಗೆ ತೊಲೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದವು (3, 13). ಬೆಳ್ಳಿ ಶುದ್ಧಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹುತರವಾಗಿ ದೊರೆಯುವದೇ ಇಲ್ಲ (4, 124). see Cpr. 3, 66; Bp. 27, 22; 34, 36; J. 7, 65; 33, 4; B. 4, 179. ದೊರೆಯಗೊಡು. -ಕೊಡು to let be obtained, etc. ಹಣವು ಅವರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದೊರೆಯಗೊಡುವದಿಲ್ಲ (B. 5, 89).

2. 2.
   2.

   = ದೊರ etc. P. p. of ದೊರೆ 1. ದೊರೆ ಕೊಳ್ to come near; to come, to appear, to occur, to be in use; to arise; to accrue; to be obtained, gained, or found (ಪ್ರಾಪ್ತಿ Śmd. Dh.; ಎ/?/ Śmd. I; ಗು/?/ಯಿಸು Śmd. I; ಪ್ರಾಪ್ತಿಸು Śmd. 42. 127. 136. 164. 190. 203. 270 Cm.; ಬರ್ 221. 352. 382 Cm.). [ದೊರೆಕೊಣ್ಡಿರೆ ಸೊಗಯಿಸುಗುಂ ಪುರಾಣಕಾವ್ಯ ಪ್ರಯೋಗದೊಳ್ Kr. 1, 50; ಪ್ರಸವಸಮಯಂ ದೊರೆಕೊಳೆ Pb. 1, 144 va.; Ap. 2, 68]. ಆಗಳನ್ತೆ ದೊರೆಕೊಮ್ಬ ಫಲವು (ಸಾನ್ದೃಷ್ಟಿಕ Nr.). see Śmd. 8. 16; Ch. v. 217; Cpr. 1, 50; 3, 65; 5, 135; Abh. P. 9, 54; 14, 144; 15, 71; Śm. 81. 110; Kk. 19; J. 5, 48; 20, 49; 28, 57. 58; 29, 33. ದೊರೆಕೊಳಿಸು to cause to be obtained (by oneself); to obtain or gain for oneself (ಗ/?/ಯಿಸು Śmd. I). [ಪೋ ಬ/?/ಯಂ ದೊರೆಕೊಳಿಸಲಾಗದು Kr. 3, 186]. 2, to cause to be got; to cause to happen, to occasion, to produce (Cpr. 3, 66; 8, 14; Abh. P. 14, 139; Rśv. 13, 99; Śśv. 1, 16).

3. 3.
   3.

   coming near: resemblance, similarity, likeness, equality, adequacy; notoriety; propriety (ತೊಡು, ಒರೆ, ತೊಣಿ, ಸರಿ etc., ಸಾಮ್ಯ Ct. II, 25; ಸಮ Śm. 105; Cpr. 4, 13. 61; 5, 54; 7, 60. 70; Te.). [ನಿನ್ನ ಮೊಗಂ ನಿರುಪಮವಾಗಿಯುಮಿದ/?/ಳ್ ದೊರೆಯೆಮ್ಬುದನ/?/ದುಕೊಳ್ಗೆ Kr. 3, 73; Pb. 1, 10; Ap. 3, 33]. ನಿಮ್ಮ ದೊರೆಗೆ ಬೋ/?/ಯರ್ ಒಳರೇ (Śmd. 39). ಮಾನ್ಧಾತನ ದೊರೆಯಪ್ಪ ವೀರರುಂ ಚಾಗಿಗಳುಂ (104). ಆರಕ್ತಮಾಗಿ ನೇ/?/ಲ ದೋರೆಯನ್ ಅನುಕರಿಪ್ಪುದು ಆದುದಾಗಸಂ (176). ನಕ್ಷತ್ರ ಮೆಷ್ಟಾದಡಂ ದೊರೆಯೇ ಚನ್ದ್ರಗೆ (Sś. 62). ಎನಗೆ ದೊರೆ (equal) ಅದಾರ್ ದೊರೆ (king) ? (Rśv. 5, 126). see Bp. 54, 24; Rśv. 12, 42. [ದೊರೆಗಿಡಿಸು. -ಕಿಡಿಸು. = ದೊರೆಗೆಡಿಸು. ಸರಿತ್ಸುತಂತಕ್ಕುನೆನ್ದು ನಮ್ಬಿದ ಸಭೆಯೊಳ್ ದೊರೆಗಿಡಿಸಿ ನುಡಿದೊಡೆ Pb. 6, 44]. ದೊರೆಗೆಡು. -ಕೆಡಿಸು to destroy equality or propriety (Grj. 7, 62). ದೊರೆಗುಡು. -ಕೆಡು equality or propriety to be destroyed or lost (Abh. P. 9, 141; 15, 71). ದೊರೆಗೆವರ್. -ಬರ್ to liken, to be equal (Cpr. 5, 3; Rśv. 6, 11 va.). ದೊರೆಯ. -ಅ 3. one who is an equal. [ಈ ದೊರೆಯರಿಲ್ಲ ನರರ್ ಪೆ/?/ರ್ Kr. 1, 142]; (Abh. P. 11, 85). ದೊರೆ ಯಕ್ಕರ. -ಅಕ್ಕರ N. of a metre (Ch.). ದೊರೆವಡೆ. -ಪಡೆ to become proper; to become well known, famous, etc. (ಪ್ರಸಿದ್ಧವಡೆ Śmd. 111 Cm.; ಪ್ರಸಿದ್ಧಿವಡೆ 129. 232 Cm.). see Śmd. 302. 408. ದೊರೆವರ್. -ಬರ್. = ದೊರೆಗೆವರ್ (Cpr. 7, 59; 8, 38). ದೊರೆವೆ/?/. -ಪ/?/. = ದೊರೆವಡೆ (ಪ್ರಸಿದ್ಧಿವಡೆ Śmd. 169. 189 Cm.). [ತದೇಕ ವಚನಂಗಳೊಳಂ ದೊರೆವೆತ್ತು ಕೂಡುಗುಂ Kr. 1, 119]. see Ch. v. 303; Cpr. 6, 80; Abh. P. 13, 128; 14, 118; 15, 71. 2, gain, profit, advantage, use. ಕೀ/?/ನ್ದು ದೊರೆಯಿಲ್ಲದ ಭಂಗಾರಂ (Śmd. I).

4. 4.

   Tbh. of ಧುರ್ಯ a chief; a king; a master; a man of the ruling class (ರಾಜ, ಧರಣೇಶ Nn. 80; ಅರಸು Śm. 105; C.; Te.; Tu.; T. ತುರೈ M. ತುರೆ, ಧ್ವರೆ). [ಗಾಂಗೇಯಂ ದೊರೆಯ ಪಿರಿಯ ಮಗನುಂ ಕ್ರಮ ಕ್ರಮಾರ್ಹನುಮರ್ದನ್ತೆ Pb. 1, 70 va.]. ದೊರೆ ಮುನಿದರೆ ಮರನೇ/?/ದರೆ ಆದೀತೇ? - ತಾರತಮ್ಯವ/?/ಯದವ ದೊರೆಯಲ್ಲ, ಮಾತು ಮೀ/?/ದವ ಸೇವಕನಲ್ಲ. - ದೊರೆಯ ತನಕ ದೂ/?/, ಹೊ/?/ಯ ತನಕ ಓಟ. -ದೊರೆಯ ರಥವಾದರೂ ಎಣ್ಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ತಿರುಗದು. -ದೊರೆಯಾದರೂ ನರೆ ತಪ್ಪೀತೇ? -ದೊರೆಯಾದರೂ ತೊ/?/ಗೆ ದೊಡ್ಡವನೇ? - ದೊರೆಯಿನ್ದ ಆಗುವನ್ಥಾದ್ದು ನರಿಯಿನ್ದ ಆದೀತೇ? -ದೊರೆ ಹೇ/?/ದ ನೆನ್ದರೆ ಮರದ ಕಾಯಿ ಬಿದ್ದೀತೇ (Prvs.). see Si. 257. 278; Bp. 40, 15; Rśv. 5, 126; J. 24, 25; 28, 52; 33, 26; Dp. 148, 1. 6; B. 4, 126. ದೊರೆಸಾನಿ a lady, a mistress (My.; B. 5, 283).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   vi.

   đ1 (move) to come or draw near đ 2 (view) to come about, to appear 3 (get) to be available, to be obtained, to be gained, to be found ű ನಮ್ಮ ಎಮ್ಮೆ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಿತು. Our buffalo was found in the paddy field. n. equal, peer, match ű ಬ್ಯಾಟಿನ್ಗಿನಲ್ಲ್ ತೆಂಡುಲ್ಕರಿಗೆ ಯಾರೂ ದೊರೆ ಇಲ್ಲ. There is no match for Tendulkar in batting.

2. 2.
   m.

   (pol.) 1 (pol.) king = ರಾಜ, ಅರಸ (rāja, arasa) 2 (soc.) master 3 (ethn.) British officer