ನೈರೈ

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   to join (v. i.), to be united; to come together, to assemble; to associate with (ಸ?ಯೋಗ Śmd. Dh.; ಸಮ್ಮೇಲನ Śm. 102; T. ನೈರು?ಗು M. ಞೈರುಙ್ಙು to be pressed, thronged). P. ps. ನೈರೈದು (Śmd. 264), ನೈರದು [ನರಪತಿಯು? ನೃಪಾ?ಗನೈಯರು? ನೈರೈದಳ್ತಿಯಿನಾಡಿ ಪೋದರ್ Kr. 1, 121; Pb. 4, 50; Ap., 76; Bv. 69]. ನೇರೈದ ಅರಸುಗಳನಿಬರುಮ? ಕಾದಿ ಗೈಲ್ದನ್ ಒರ್ಬನೈ ಪಾರ್ಥ? (Śmd. 122). ಜಾಣ್ ನೈರೈದುದು or ಜಾಣ್ಣೈರೈದುದು (190). ಯಾಗ?ಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನೈರೈದು ಸ್ತುತಿಯಿಸುವ ಠಾವು ಆವುದಾನೌನ್ದುಣ್ಟು, ಅದು ಸ?ಸ್ತಾವ (Nr.). ಪರಿಜನ?ಗಳು ಪುರಜನ?ಗಳು ನೈರದು (Bp. 46, 35). ಜಯಜಯಧ್ವನಿ ನೈರೈಯೈ (53, 26). ಸನ್ತೈ ನೈರೈಯುವದಕ್ಕಿನ್ತ ಮು?ಚೈ ಗಣ್ಟುಗಳ್ಳರು ನೈರೈದರು (Prv.). ಸನ್ತೈ or ಸಭೈ ನೈರೈಯಿತು (My.). see Ch. v. 78; Cpr. 5, 55. 60. 61; 7, 4 va.; Bh. 1, 10, 89; 2, 13, 31; Bp. 27, 5; 58, 49; 61, 3; Rām. 1, 13, 12; Rśv. 6, 11 va. (twice); 13, 70 va.; J. 1, 12; 11, 17; 16, 4; 18, 38. 2, to have sexual intercourse [ಕರೈಕರೈದು ಮನೋಧೃತಿಯಿ?ನೈರೈವಾಸೈಯೌಳಿರ್ದಳ್ Kr. 3, 192; Pb. 2, 21; ಕೂಸನೊಮ್ಮೈ ಸನ್ತಯ್ಸುವಳ ಬೌಜಗನನೌಮ್ಮೈ ನೈರೈವಳು Bv. 101]. (ಸುರತ Śm. 102; Cpr. 2, 40; 4, 80; 6, 79. 83; 8, 67 va.; Bp. 35, 30. 31; 40, 16; 42, 32; Rśv. 11, 94. 105; J. 2, 65; 5, 56; 26, 25; 28, 5; Si. 182; My.).

2. 2.
   2.

   = ನೈರ 1, etc. P. p. of ನೈರೈ 1, in ನೈರೈ ನೈರೈದು (Rśv. 6, 11 va.; 13, 77 va.; J. 3, 37; 19, 5; 29, 46).

3. 3.
   3.

   = ನೈರ 2, etc. adjoining; proximity, neighbourhood; union, company (coition; ಕೌಟ Śmd. Dh.; Śm. 102). ಪಾರಿಜಾತ? ನೈರೈಯೌಳ್ ಇರುತಿರೈ ಭೂರುಹ?ಗಳ ನೈಳಲ ನರ್ಥಿಸಿ ಸಾರಿದನ ವೌಲು (Bp. 60, 46). ಕೌ?ಕುಳಲ್ಲಿ ಕುರು ಸಲ್ಲ, ಕೌ?ಕಣಿಗರ ನೈರೈ ಸಲ್ಲ. -ತಿಗಳ ತಾ ಕೈಡುತ್ತಾ ಏಳು ನೈರೇ ಕೈಡಿಸಿದ (Prvs.). see Sp. s. ತರಹೀನ Prv. s. ಅಭಿಚಾರಿ. -ನೈರೈ ಕರೈ. neighbours and people within calling (My.). — ನೈರೈಮನೈ. = ನೈರೈಮನೈ [ಮೋಕ್ಷದ ನೈರೈಮನೈ ಲಮ್ಬಮಾನ ಮುಕ್ತಾದಾಮ? Ap. 6, 36]; (B. 1, 9; 2, 7; 3, 59; My.). — ನೈರೈಯವ,-ಅವ a neighbour (My.). — ನೈರೈಯುಪ್ಪರಿಗೈ. -ಉಪ್ಪರಿಗೈ an adjoining palace (Bh. 1, 7, 14). — ನೈರೈಯೂರ್,-ಊರ್. = ನೈರೈವೂರ್ (V. 9, 69 va.). — ನೈರೈವೂರ್-ರು. = ನೈರವೂರು (Bp. 14, 2; 16, 1; 46, 5; B. 2, 13). — ನೈರೈಶಬ್ದ. a word with an altered initial joined to another to amplify its meaning (My.). — ನೈರೈಹಳ್ಳಿ a neighbouring hamlet (B. 3, 121). — ನೈರೈ ಹೌರೈ dupl. (J. 5, 59; Abhā. 2, 52). ನೈರೈ ಹೌರೈಯ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ (B. 4, 218). — ನೈರೈ ಹೌರೈಯವರು. = ನೈರ- (B. 2, 41; 3, 28; 4, 153; My.).

4. 4.
   4.

   (ನೈರೈ) to move about, to whirl about, to be confused, to be eager or possessed of impetuous ardour (ಸಮ್ಭ್ರಮ Śs.; see ನಿಟ್ಟನೈ).

5. 5.
   5.

   = ನರೈ 1. to become grey. ನೈರೈತ ಕೂದಲು (My.). ಕೂದಲು ನೈರೈತು ಹೋಗುವಿಕೈ (ಪಲಿತ Si. 195).