ಬಲ

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   the quality or state of being strong; bodily or muscular power; strength; vigour.

2. 2.
   adjective

   of, pertaining to or located toward south of a person who is turned toward the rising sun; right.

3. 3.
   noun

   a prefix denoting connection between members of a family by the remarriage of a parent.

4. 4.
   noun

   the right side or portion.

5. 5.
   noun

   the military force of a nation that includes land army, air force and naval force.

6. 6.
   noun

   something that is on the right side.

7. 7.
   adjective

   opposing change in a liberal direction and usu. advocating maintenance of the established social, political or economic order, sometimes by authoritarian means; right.

8. 8.
   noun

   power to influence, affect or control; efficacious power.

9. 9.
   noun

   the act of helping or an aid or assistance provided; help.

10. 10.
    noun

    Křṣṇa's elder brother (fully, Balarāma).

11. 11.
    noun

    the physical form of anything.

12. 12.
    noun

    the viscid, whitish fluid produced in the male reproductive organs, containing spermatozoa; the semen.

13. 13.
    noun

    the crow (a bird of Corvidae family).

14. 14.
    noun

    the quality of being firm or tight; firmness or tightness.

15. 15.
    noun

    anything that is strong.

16. 16.
    noun

    a conflict between two opposing military forces.

17. 17.
    noun

    an offering made to a deity as in a sacrifice.

18. 18.
    noun

    the sky.

19. 19.
    noun

    water.

20. 20.
    noun

    the black colour.

21. 21.
    noun

    (astrol.) the favourable aspect of an astrological planet.

22. 22.
    noun

    (Viśiṣṭadvaita phil.) one of the six attributes or qualities of the Supreme Being.

23. 23.
    noun

    (Dvaita phil.) one of the forty qualities.

24. 24.
    noun

    (phys.) the force used on an object in effecting some change.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.

   the right (not the left), the right side (ಅಪಸವ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣ Hlā., Mr. 436; ದಕ್ಷಿಣ Śm. 108; C.; Tu.; T., M. ವಲ; Te. ವಲೈ). ಶರೀರದ ಬಲಭಾಗವು (ಅಪಸವ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣ). ಸಾರಿಗಳನು ಎಡ ಬಲ ಸ್ಥಾನಂಗಳಿಗೈ ಅಯ್ದಿಸುವುದು (ಪರಿಣಾಯ); ಬಲದ ಕೈಯ್ಯ ನೈಗಹಿ ಇಕ್ಕಲು ಪಟ್ಟನ್ತಹ ಯಜ್ಞಸೂತ್ರವು (ಉಪವೀತ); ಎಡದ ಕಾಲನುಡುಗಿ ಬಲದ ಕಾಲ ಮುನ್ಧೈ ಇಕ್ಕುವುದು (ಆಲೀಢ), ಬಲದ ಕಾಲನುಡುಗಿ ಏಡದ ಕಾಲ ಮುನ್ದೈ ಇಕ್ಕುವುದು (ಪ್ರತ್ಯಾಲೀಢ) NR. ಎಡ ಬಲ (Bh. 3, 13, 27; Rām. 1, 13, 4; C. Bp. 5, 8). ಕೈಲ ಬಲ (Bh. 2, 4, 12; J. 30, 29). ಹೌಲಿಯುವವನ ಬಲಕ್ಕಿರಬೇಡ, ಅಳುವವನ ಎಡಕ್ಕಿರಬೇಡ (Prv.). see Si. 205. 212. 288. 376; Bp. 24, 28. 42; 50, 27. 28; 55, 16. — ಬಲ ಕಡೈ = ಬಲಗಡೈ. the right side (My.). ಮೈಯ್ಯ ಬಲಕಡೈ (ಅಪಸವ್ಯ Si. 376). — ಬಲಕಣ್ಣು = ಬಲಗಣ್ಣು. the right eye (My.). — ಬಲ ಕೈಯ್ the right hand (My.). — ಬಲಗಟ್ಟು-ಕಟ್ಟು. to cross one's path from left to right (C.). — ಬಲಗಡೈ = ಬಲಕಡೈ. (My.; Si. 342). ಬಲಗಡೈಯ ಹೌಟ್ಟೆಯೌಳಗಿನ ಮಾಂಸಪಿಣ್ಡ (ಯಕೃತ್ G.). — ಬಲಗಣ್. -ಕಣ್ = ಬಲಕಣ್ಣು. (Bp. 18, 46). — ಬಲಗಣ್ಣು. = ಬಲಗಣ್. (My.; B. 4, 168). — ಬಲಗಾಲು-ಕಾಲು. the right foot (B. 5, 161; My.). — ಬಲಗೈಯ್-ಕೈಯ್ the right hand (Bp. 52, 41). 2, a superior caste of Holeyas (My.). ಬಲ ಗೈಯ್ಯವನು, a Holeya of that caste (according to Mr. E. Rice all holeyas are ಬಲಗೈಯ್ಯವರು and all mādigas ಎಡಗೈಯ್ಯವರು cf. ಒಮ್ಬತ್ತು ಪಣದವರು and ಹದಿನೈಣ್ಟು ಪಣದವರು). (My.). — ಬಲಗೌಳ್-ಕೌಳ್. to circumambulate from left to right so that the right side is towards the person or object saluted. [ಭವತ್ಪದ ಸರೋಜಮನಾಂ ಬಲಗೌಣ್ಡು ಮತ್ತಮಾಜಿಗೈ ನಡೈಯಲ್ಕೈ ಬನ್ದೈ ನೈನೈ Pb. 13, 65; Ap. 4, 1]. ನನ್ದಿಯಂ ಬಲಗೌಣ್ಡು ವನ್ದಿಸಿ (Bp. 2, 55). see Bp. 43, 21; 46, 55; 51, 79; 57, 50. — ಬಲಗೋಲು- ಕೋಲು. the right, i. e. to the right, of the pole of a cart, as an ox (My.). — ಬಳತಾಯಿ a step-mother (Dp. 32, 1; My.). cf. ಮಲ-ಬಲದಂ-ಅಂ (Śmd. 136). a man of the right. — ಬಲದೈಸೈ the right direction or side (BP. 53, 36). — ಬಲದೌಡೈ-ತೌಡೈ. the right thigh (Bp. 13, 16; 55, 17; My.). — ಬಲದೋಳ್-ಳು- ತೋಳು. the right arm (Bp. 28, 46; 37, 46; My.). — ಬಲನ್ದೌಡು-ತೌಡು. to put to, or wear on, the right side (i. e. over the left shoulder and under the right arm). ಜನ್ನವಿರಮಂ ಬಲನ್ದೌಡುವುದು (ಉಪವೀತ Hlā.). — ಬಲಭಾಗ. the right part; the right side (ದಕ್ಷಿಣ Nn. 14; ಅಪಸವ್ಯ Si. 376) — ಬಲಮುರಿ turning or winding to the right; a place at which a river turns to the right; N. of places (My.). ಕನ್ನಮ್ಬಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಮ್ಬಳೀಕಿತ್ತು ಕೌಣ್ಡರೈ ಬಲಮುರಿಯಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲು ಮುರೀ ಕಚ್ಚಕೌಣ್ಡ (Prv.). — ಬಲಮುರಿಶಂಖ a conch that winds to the right (My.). — ಬಲಮ್ಮುರಿ-ಮುರಿ to turn or wind to the right, as a river, etc. (Bp. 32, 36). — ಬಲವಕ್ಕ-ಪಕ್ಕ. right side. ನೈಲಂ ಮೂರಿವಿಟ್ಟನ್ತೈ ಬಲವಕ್ಕೈ ದೌಳ್ ನಡೈಯೈ Pb. 9, 95 va.]. — ಬಲವಂಕ-ಪಂಕ the right side (My.). — ಬಲವರ್-ಬರ್. to come to the right side: to move round a person or an object, or circumambulate them, with the right side turned towards them. [ಮೂರು ಸೂರ ಬಲವನ್ದು ಪೌಡವಟ್ಟು Pb. 3, 58 va.]. ಆಲರ ಪೌಸಗಮ್ಬಿನ್ದೈಮಗೈ ಅಲಮ್ಬಿನಗ್ಗಲಿಸಿ ನೀನೈ ರಕ್ಷಿಪುದೈನುತಂ ಬಲವನ್ದು ಎರಗುವ ತೈಳದಂ ಬಲವನ್ದು ಎರಗಿದುದು ತುಮ್ಬಿಗಳ್ ಪಾದರಿಯೌಳ್ (Cpr. 7, 55). see Śmd. 24. 75; Cpr. 7, 56; Abh. P. 14, 105 va.; Grj. 3, 72; Rśv. 2, 38; J. 18, 62; ಎಡವಲವರ್-ಬಲವಾಗು-ಆಗು. to become to the right side: to cross one's path from left to right (My.). — ಬಲವಯ್ದಿಸು-ಅಯ್ದಿಸು to cause to go or turn to the right (Bp. 32, 27).

2. 2.
   1.

   = ಭಲ. fine, well-done! etc. see ಚಾಂಗು

3. 3.
   2.

   = ಬಳ,ವಲ. (one of the tatsamas Śmd. 384; Kk. 95; Śm. 77). power, strength, might, vigour; force, virtue in things or persons (ಶಕ್ತಿ Nn. 14; Mr. 503). 2, force, violence, rigour, severity; daring, rashness, etc. (ಸಾಹಸ Śm. 108). 3, help, means, influence (ಸಹಾಯ 14). 4, massiveness, bulkiness (ದೌಡ್ಡಿತು, ಸ್ಥೂಲ 14). 5, forces, troops, a host, an army (ಸೈನ್ಯ 14; ವಾಹಿನಿ Śm. 108; ದಳ,ಸೇನೈ Nn. 9; see ಪಡೈ 5 and ಮೌಗ್ಗರ). 6, body, form, figure, shape (ರೂಪು 14). 7, semen virile (ಇನ್ದ್ರಿಯ 14; 503). 8, a crow (ವಾಯಸ,ಕಾಗೈ 14; ಕಾಗೈ 503). 9, Balarāma, the elder brother of Kṛiṣṇa, also called Baladēva, Balabhadra, etc. (ಅಸಿತಾಮ್ಬರ, ಬಲಭದ್ರ 14; ಮುಸುಲಿ 503). 10, N. of a demon (ದನುಜ, ರಾಕ್ಷಸಭೇದ 14; ರಕ್ಷಸ 503). 11, N. of an author (Nn. 3). 12, the sky (ವಿಹಾಯಸ,ಆಕಾಶ 14). 13, water (ವಾರಿ,ಉದಕ 14; ನೀರ್ 503). 14, black (ಅಸಿತ,ಕಪ್ಪು 14). 15, an oblation (ಆಹುತಿ, ಹುತಾಹುತಿ 14; ಆಹುತಿ 503). ಬಲದಲ್ಲಿ ವಾಲಿ ಮೇಲು,ಚಲದಲ್ಲಿ ರಾಮ ಮೇಲು-ಬಲವಿದ್ದದ್ದು ಲಯವಾದ ಮೇಲೈ ಭಯಪಡುವದೇ ಸರೀ- ಬಲವಿದ್ದರೂ ಕುಲಾ ನೋಡಬೇಕು-ಬಲವಿದ್ದರೈ ನೈಲ. ಬಲವಿದ್ದಷ್ಟೇ ಹೌತ್ತರೈ ನೈಲಕ್ಕೈ ಯಾಕೈ ಬಿಳುವನು? -ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೈ ಅರಸು ಬಲ, ಕಟ್ಟಣಕೈ ಕಲ್ಲು ಬಲ (Prvs.). — ಬಲಗುನ್ದು. strength to decrease; to decrease in strength (My.; B. 4, 134). — ಬಲಗೌಳ್-ಕೌಳ್. ಬಲಗೌಳ್ಳು. to get strength, to become strong (Bp. 2, 55; My.). — ಬಲಗೌಳಿಸು. to strengthen (My.). — ಬಲಂಗಿಡು. -ಕಿಡು. strength to be destroyed or lost; to lose strength (Grj. 9, 58 va.). — ಬಲಂಗೈಯ್ಸು. to make effort (Cpr. 9, 92 va.). — ಬಲ ಪಡಿಸು. to strengthen (My.; ಬಲಿಸು G.) — ಬಲಮ್ಬೈರ-ಪೈರ to obtain strength. ಮದೀಯ ವಾಗ್ವಿಭವ ವಿನ್ಯಾಸಂ ಬಲಮ್ಬೈತ್ತುದು Ap. 1, 25]. — ಬಲರಕ್ಕಸಿ = ಬಲರಾಕ್ಷಸಿ No. 1. (St. & Pl.). 2, a kind of eatable Arum (My.; see ಮರಸಣಿ,ಮರಸಣಿಗೈ). — ಬಲವಳ-ಅಳ = ಬಲಂಗಿಡು. (Cpr. 2, 42).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.

   (adj.) (direc.) right ű ಬಲಕೈಯನ್ನು/ಬಲದ ಕೈಯನ್ನು ನೀಡಿರಿ. Stretch out your right hand.

2. 2.
   n.

   1 (power) strength, power, might, vigour 2 (mil.) army, armed forces

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಎಡಭಾಗವಲ್ಲದುದು.
   2. ಶಕ್ತಿ.
   3. ಸೈನ್ಯ.
   4. ಪ್ರಭಾವ.
   5. ನೆರವು.
   6. ಕೃಷ್ಣನ ಅಣ್ಣನಾದ ಬಲರಾಮ.
   7. ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸನ ಹೆಸರು.
   8. ಬಿಗಿ.
   9. ಬಲಿಷ್ಠವಾದುದು.
   10. (ಜ್ಯೋತಿಶ್ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ) ಗ್ರಹಗಳು ಜಾತಕನಿಗೆ ನೀಡುವ ಬೆಂಬಲ.

2. 2.

   ಎರಡನೆಯ ಅಥವಾ ಬೇರೆಯ.