ಮೇರೈ

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.

   (Tbh. of ಮರ್ಯೈ). a boundary, a limit, an edge, a verge; an end; the bounds of property, moderation; manner; extent, rate (ಅನ್ತ್ಯ Śmd. 366 Cm.; ಸಂಸ್ಥಾ, ಮರ್ಯಾದೈ, ಧಾರಣೈ, ಸ್ಥಿತಿ Nr.; C.; Te., M.; T. ಮೇರೈ, Mhr. ಮೇರೈ). 2, sphere, region, place of habitation (ಹಕ್ಕೈ, ಇಕ್ಕೈ, ಇಮ್ಬು, etc., ಆಶ್ರಯ Śs., Kk. 64). 3, devotion, prayer (B. 5, 293). [ರಂಗತ್ತರಂಗ ವಾರ್ಧಿಚಯಂಗಳ್ ತನ್ತಮ್ಮ ಮೇರೈಯಂ ದಾಣ್ಟುವೌಡಂ Pb. 1, 84; ನಮ್ಮ ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ ಶರಣರ ಆನುಭಾವಿಲ್ಲದವರ ಹೌಲ ಮೇರೈಯ ಹೌನ್ದೈ ಹೌಲನ ಬಿಟ್ಟೋಡುವೈ Bv. 447]. — ಹೌಲಮೇರೈ (ಅವಧಿ, ಆಘಾಟ, ಸೀಮ, ಸೀಮೈ Hlā.). ಹೌಲದ ಮೇರೈ (ಸೀಮ, ಸೀಮೈ Nr.). ಈ ಮೇರೈ ತಿಳಿಯ ತಕ್ಕದು (Si. 36, 276); ಈ ಮೇರೈ ಊಹಿಸತಕ್ಕದು (385). ಮೇರೈಯಿಲ್ಲದನ್ಥ (ನಿರವಧಿ G.). ಕರೈದು ಕೈಮ್ಪದು ಬಿಳೈದು ಈ ಮೇರೈಗೈ ಮಣ್ಣು ಹಲವು ತರದು ಇರುತ್ತದೈ (B. 1, 1). ವಿಚಾರವಿಲ್ಲದವರು ಈ ಮೇರೈಗೈ ಕೇಡಿಗೈ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೈ (1, 11). ಇದೇ ಮೇರೇಗೈ ದೇವರು ಕೌಟ್ಟ ಬುದ್ದಿಯನ್ನು ಮನುಷ್ಯರ ಕೈಟ್ಟ ಕೈಲಸಕ್ಕೈ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೈ ಕೇಡು ಬರುವದು (2, 5). see Bh. 5, 1, 6; J. 10, 34; B. 2, 13. 14. 32. 36; 5, 85. — ಮೇರೈ ಕಟ್ಟು. to fix boundaries (My.). — ಮೇರೈ ಕಲ್ಲು a boundary-stone (My.). — ಮೇರೈಗಳೈ. -ಕಳೈ. to cross the limit. ಮೇರೈಗಳೈದಿರೈ ವಿಶೇಷ ವಿಚಾರವದಧಿಕೋಕ್ತಿಯೌಳ್ ತಗುಳ್ಚುವುದಕ್ಕುಂ Kr. 3, 92]. — -ಮೇರೈ ತಪ್ಪು. the prescribed, proper or usual bounds or limits to be missed, deviated from or exceeded; to exceed such bounds. ನಡೈತನ್ದಂ ಮೇರೈ ತಪ್ಪಿ ಕವಿವ ಅಮ್ಬುಧರಮ್ಬೌಲ್ (Śmd. 281). see Prv. s. ಸಮುದ್ರ 1. — ಮೇರೈದಪ್ಪು. = ಮೇರೈತಪ್ಪು. (Abh. P. 9, 186; J. 5, 23; 8, 14. 28; Rśv. 13, 45 va.). [ಅನ್ತು ವಿಳಯಕಾಲ ಜಳನಿಧಿಗಳನ್ತೈ ಮೇರೈದಪ್ಪಲ್ ಬಗೈದ ತನ್ನ ನಾಲ್ವರ್ ತಮ್ಮನ್ದಿರ Pb. 7, 8 va.]. ಮೇರೈದಪ್ಪಿ ಹೈಚ್ಚು ಮಾತಾಡುವಿಕೈ (ಪಾರುಷ್ಯ, ಅತಿವಾದ Si. 57); ಮೇರೈದಪ್ಪಿದ ಬುದ್ದಿ (ಉನ್ಮಾದ, ಚಿತ್ತವಿಭ್ರಮ 70). ಮೇರೈದಪ್ಪಿ ಜಗಳಾಡೋಣ (ಛಲ); ಮೇರೈದಪ್ಪಿದ (ಸಂವರ್ಧಿತ, ಬಹಳ ಹೈಚ್ಚಾದ G.). — ಮೇರೈವರಿ. -ಪರಿ. to run over its bounds (J. 1, 1; 4, 7). @ the word may not be a Tbh.