ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲ ಪರಿಸರದ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗೆಲ್ಲ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಒಂದು ಸಹಜ ಅಂಶ - ಸಜೀವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲೆ ಚರವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಚಲನಶೀಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುಂಪು ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ, ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಚರವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಸಸ್ಯರಾಶಿಗಳ ಗುಂಪು ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ. ಎರಡು ಸಜೀವಿಗಳೆ ಆದರೂ ಮೊದಲನೆಯದು ತಾನೆ ಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವಂತದ್ದು; ಎರಡನೆಯದು ನಿಂತಲ್ಲೆ ಬೇರೂರಿ ಅತ್ತಿತ್ತ ತೂರಾಡಬಹುದೆ ಹೊರತು ನಿರಾಳವಾಗಿ ಚಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಚರ ಜೀವಿಗಳಾದ ನಾವೂ ಸಹ ಮಳೆ-ಬಿಸಿಲು-ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡರೆ ಹುಷಾರು ತಪ್ಪಿತೆಂದು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಈ ಮರಗಿಡಗಳು ಮಾತ್ರ ನಿಂತಲೆ ನಿಂತು ಚಳಿ ಮಳೆ ಗಾಳಿಗಳ ನಿರಂತರ ಧಾಳಿ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಬದಲಾಗುವ ಋತು-ಘಾತವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡು ಬದುಕು ಮುಂದುವರೆಸಬೇಕು. ಈ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತುಸು ಚಿಕಿತ್ಸಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವ ಎರಡು ಕವನಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿವೆ - ಮಕ್ಕಳ ಕವನಗಳಾದೀತೆಂಬ ಆಶಯದಲ್ಲಿ :-)

ಮನುಜ-ಚರ ಮರ-ಅಚರ

_________________________

ಮರಗಿಡಕಿಲ್ಲ ನೆಗಡಿ

ಮಳೆಗೆ ನೆಂದರು ನೋಡಿ

ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಿದ್ದರು ಕೈ ಕಾಲು

ನಿಭಾಯಿಸುವ ಬೇರುಗಳು ||

ಜಡ್ಡಾಗದೆಂದೇನಿಲ್ಲ ಸಸ್ಯಕೆ

ತಂತಾನೆ ಆಗದ ಅಳವಡಿಕೆ

ಆಗಿಸುವ ಸುತ್ತಣ ಆವರಣ

ಸರಿಯಿರಬೇಕು ವಾತಾವರಣ ||

ಯಾರಿಲ್ಲ ವೈದ್ಯ ಕಾನನಕೆ

ಪ್ರಕೃತಿಯೆ ತಿಥಿ ಶ್ರಾದ್ದಕೆ

ಸ್ವಯಂವೈದ್ಯ ಸಾಗೆ ಸಮೃದ್ಧ

ಮುರುಟುತ ಸೋತರೆ ಯುದ್ಧ ||

ಅಚ್ಚರಿಯದೆ ನಿಸರ್ಗದ ಜಾಲ

ಹುಟ್ಟು ಸಾವು ಸಮೀಕರಣ ಬಲ

ಜಿಡ್ಡೊ ಜಡ್ಡೊ ರಾಜಾರೋಷ ಪೂರ್ತಿ

ಬದುಕುವ ಛಲವಿರಬೇಕು ಸ್ಪೂರ್ತಿ ||

ಮಂಗಳಾರತಿಗುಷ್ಣ ತೀರ್ಥಕೆ ಶೀತ

ಉಸಿರಾಟಕು ಒದ್ದಾಟ ಪಡುತ

ಗುದ್ದಾಡೊ ಮನುಜ ಜೀವನವೆಲ್ಲಿ ?

ಎದುರಿಸೆ ಬದುಕೊ ಅಚರದೆದುರಲ್ಲಿ ! ||

ಅಚರ-ಸ್ನಾನ

__________________

ಗಿಡ ಮರ ವನದಚರ 

ಚಲಿಸಲೆಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ವರ

ಕರುಣಾಮಯಿ ದೇವ ಗೊತ್ತ

ಸ್ನಾನಕೆಂದು ಮಳೆ ಕೊಟ್ಟ ||

ವರೆಸಲೊಂದು ವಸ್ತ್ರ ಬೇಕು

ಅಚರಕೆಲ್ಲಿಂದ ಬರಬೇಕು ?

ಅದಕೆಂದೆ ಬೇಸಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು

ಬಿಸಿ ಶಾಖದೆ ಮೈಯೊರೆಸಿಟ್ಟ ||

ಕರಗಿ ಶಾಖ ಬೆವರಾಗಿರೆ

ಮರುಗಿ ಋತು ತಲ್ಲಣ ಧರೆ

ಚಳಿಯ ಹೊದಿಕೆ ಹೊದಿಸಿದನೆ

ನಡುಗುದುರಿಕೆ ಮೈ ತುರಿಸಿದನೆ ||

ಕಿಲಾಡಿ ತಾತ ಜಾಣ ಗೊತ್ತ

ಅತಿರೇಕಗಳ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತ

ಬಂಧಿಸಿದನೆ ಋತು ಚಕ್ರದೆ

ಅಚರದೊಳಗೆ ನಿಯಮವದೆ ||

ಚರ ಜೀವಿಗಲ್ಲ ನಿಯಮಾವಳಿ

ಆದರೇಕೊ ಅವುಗಳದೆ ಹಾವಳಿ

ಅರಿತು ನಡೆಯೆ ಚಕ್ರ ಮಹತ್ವ

ಸಮತೋಲನದಲೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸತ್ವ ||

ಧನ್ಯವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ 

ನಾಗೇಶ ಮೈಸೂರು