ಮನಸ್ಸು

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   noun

   the element, part, substance or process (in a human or other conscious being) that reasons, thinks, feels, wills, perceives, judges, etc.; the mind.

2. 2.
   noun

   the totality of all the mental activities and powers.

3. 3.
   noun

   a wish or desire.

4. 4.
   noun

   the result of thinking process; a mental form or picture; imagination, feeling or opinion.

5. 5.
   noun

   an intention, purpose or aim.

6. 6.
   noun

   a feeling of intentness, concern; interest.

7. 7.
   noun

   ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಲ್ಲುಮಾಡಿಕೊ manassannu kallu māḍiko to make the mind hard; to have firmness and fortitude; ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಚ್ಚಿಕೊ manassige hacciko to take into the mind deeply; to think too seriously about; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಗೆ ತಿನ್ನು manassinalli maṇḍige tinnu to be unreasonably, impracticably hopeful or optimistic; ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬರು manassige baru to be convinced; ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊ manassige tegeduko = ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಚ್ಚಿಕೊ; ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕು manassige kaḍivāṇa hāku to restrain one's desires or ambitions; ಮನಸ್ಸು ಕಲ್ಲಾಗು manassu kallāgu (the mind) to become hard, unemotional, impassive or unconcerned; 2. (determine to face the danger) to become hard; ಮನಸ್ಸು ಮುರಿ manassu muri (friendship, companionship, alliance, harmony etc.) to be lost between two persons; ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಿಡಿ manassige hiḍi to be liked (very much); to become agreeable to; ಮನಸ್ಸು ಜೋಲುಬಿಡು manassu jōlu biḍu to lose enthusiasm, courage or confidence;ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹತ್ತಿಸಿಕೊ manassige hattisiko = ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಚ್ಚಿಕೊ; ಮನಸ್ಸು ಹಾಕು manassu hāku to have or show interest in; ಮನಸ್ಸು ಹಗುರಾಗು manassu hagurāgu (the burden oon one's mind) to be relieved; ಮನಸ್ಸು ಬಿಚ್ಚು manassu biccu to tell, convey or reveal one's inner feelings, thoughts, intention, etc. (to another).

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   n.

   1 (mind) mind, thinking, faculty of the brain, intellect 2 (wish) intention ű ತಮ್ಮನಿಗೆ ದುಡ್ಡು ಕೊಡಲು ನನಗೆ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲ. I don’t want to give money to my younger brother.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.

   Tbh. of ಮನಸ್ (Śmd. 107; ಮನ Nn. 77; My.). ಮನಸ್ಸಿನ ಉತ್ಸಾಹ (ಕೋಟಿ Nn. 43, o. r. ಮನೋತ್ಸಾಹ). ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಣ್ಡಿಗೈ ಮಾಡಿಕೌಣ್ಡರೈ ಗೋದೀ ರೌಕ್ಕ ಯಾರು ಕೌಡಬೇಕು? (Prv.). — ಮನಸ್ಸಾಗು. wish or appetite to arise (My.). ನನಗೈ ಅನ್ನದ ಮೇಲೈ ಮನಸ್ಸಾಗಬಲ್ಲದು (B. 4, 75). — ಮನಸ್ಸಿಗೈ ತರು. = ಮನಸಿಗೈ ತರು. (B. 5. 49). — ಮನಸ್ಸಿಗೈ ಬರು. = ಮನಸಿಗೈ ಬರು. (B. 3, 41. 43. 53). — ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೌಳ್ಳು. to put into and keep in one's mind, to remember, etc. (B. 3, 94; 4, 207; My.). — ಮನಸ್ಸಿಗೈ ಹಿಡಿ. to seize upon the mind, to touch the mind, to be known. ಅದು ಅವನ ಮನಸ್ಸಿಗೈ ಹಿಡಿಯಿತು (My.). 2, to retain in the mind for the sake of retaliation or revenge. ಗೈಳೈಯಾ, ನೀನು ಮಾಡಿದ್ದು ಎನ್ಥಾ ಯೋಗ್ಯವು! ಇದರೌಳಗೈ ನಾನು ಮನಸ್ಸಿಗೈ ಹಿಡಿಯತಕ್ಕದ್ದೇನೂ ಇಲ್ಲ (B. 3, 95). — ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತರು. = ಮನಸ್ಸಿಗೈ ತರು. (B. 3, 97; My.). — ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿ. to catch and retain in one's mind, as a desire (B. 4, 17; My.). — ಮನಸ್ಸುಗೌಡು ಕೌಡು. = ಮನಸಗೌಡು. (B. 2, 1; 3, 69). — ಮನಸ್ಸು ತಿರುಗಿಸು. to alter the mind (My.). — ಮನಸ್ಸು ತಿರುಗು. the mind to change or be altered (My.). — ಮನಸ್ಸು ಬರು. = ಮನಸು-. mind or wish to come or arise: to desire or list (My.). ಮನಸ್ಸು ಬನ್ದ ಹಾಗೈ ಎಲ್ಲಾ ಬಿಡಿ ಬಿಚ್ಚಲಾಗಿರುವದು (ಯದೃಚ್ಛೈ, ಸ್ವೈರತೈ Si. 386). — ಮನಸ್ಸು ಮಾಡು. = ಮನಸು ಮಾಡು. to form or create a mind or a state of mind in oneself; etc. ನಿಮಗೈ ಯಾರಾದರೂ ಉಪದ್ರವ ಮಾಡಿದರೈ ದೌಡ್ಡ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ತಾಳಿಕೌಣ್ಡು ಹೋಗಿರಿ ! (B. 4, 16). — ಮನಸ್ಸು ಹಾಕು. = ಮನಸು ಹಾಕು. (B. 4, 195; 5, 111).

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   1. ಚಿತ್ತ.
   2. ಆಸೆ.
   3. ಗಮನ.
   4. ಅಂತಃ ಕರಣ.