ಮೂಱು

ಅಲರ್ ನಿಘಂಟು (ವಿ. ಕೃಷ್ಣ)

1. 1.
   adjective

   amounting to three;ಮೂಱುದಂಡ mūṛu daṇḍa a bundle of three sticks, carried by a monk.

2. 2.
   noun

   the cardinal number three; 3.

3. 3.
   noun

   a set of any three things, subjects, etc.

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು (Učida & Rajapurohit)

1. 1.
   numr.adj.

   (number) three numr.n. three

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.

   (Śmd. 154). = ಮು- etc. (222). the number three; three (ತ್ರೇತೆ, ತ್ರಯ Nn. 98; Bp. 40, 73; C.; T. ಮೂನ್ರು; M. ಮೂನ್ನು; Te. ಮುಗುರು, ಮುಗ್ಗುರು, ಮೂಡು; Tu. ಮೂಜಿ). ಮೂರಣ (Ch. v. 326), ಮೂರರ (C); ಮೂರನ್ನು (Si. 62; C.); ಮೂರರಲ್ಲಿ (Śmd. 32. 189 Cm.; Nn. 98; Bp. 35, 32; C.); ಮೂರರೊಳ್ (Śmd. 189); ಮೂರರಿಂ (135); [ಲೋಕಮದೂರ್ಧ್ವಾಧೋಮಧ್ಯಾಕಾಂಕ್ಷಿತ ಭೇದರೂಪದಿಂ ಮೂರಕ್ಕುಂ Kr. 1, 109; Ap. 8, 60 va.]; ಮೂರರ್ಕೆ; ಮೂರಕ್ಕೆ (Bp. 21, 27; C.). ಮೂರು ಮಾತ್ರೆಯನುಳ್ಳುದು (ತ್ರಿಮಾತ್ರಕಂ Śmd. 18 Cm.). ಮೂರು ಲಿಂಗಂ (ಸ್ತ್ರೀಪುಂ ನಪುಂಸಕಗಳೆಮ್ಬ ಮೂರು ಲಿಂಗಂ 186 Cm.). ಮೂರುಂ ಲಗ್ಗದೊಳಂ (Cpr. 5, 76 va.). ಮೂರುಂ ಲೋಕವಿದೆಲ್ಲಂ (ತ್ರಿಭುವನಮಖಿಲ ಮಿದಂ); ಮೂರು ವೇದಂಗಳುಂ (ತ್ರಯಿ); ಎರಡು ಮೂರು ಸೂಳ್ ನುಡಿವ ನುಡಿ (ಆಮ್ರೇಡಿತ); ಪಾದ ದೇವ ಭಟ್ಟಾರಕ ಈ ಮೂರುಂ ಹೆಸರ ಕಡೆಯೊಳು ಪೂಜಾವಚನ; ಭದ್ರ ಮನ್ದ ಮೃಗ ಎನ್ದು, ಇನ್ತು ಆನೆಗಳ್ ಮೂರು ತೆರನಕ್ಕುಂ; ಮೂರು ರೇಖೆಯನುಳ್ಳ ಕೊರಳು (ಕಮ್ಬುಗ್ರೀವೆ Hlā.). ಮೂರು ಬಾರಿ ಉತ್ತ ಕೆಯಿ (ತ್ರಿಗುಣಾಕೃತ Nr.). ಮುನ್ದಂ ಮೃಗಂ ಭದ್ರಮೆನಲು ಗಜಜಾತಿ ಮೂರನ್ದಮಕ್ಕು (Mr. 154). ಮೂರು ವೇದಗಳು (ತ್ರಯಿ Si. 53). ಮೂರು ದಿನದ ಬಾಳಿಗೆ ಆರು ಜೋಡು ಓಲೆ. - ಮುಪ್ಪಾದ ಮೇಲೆ ಮೂರು ದಿನವಿರಬಾರದು. - ಅಲಸ್ಯದವಗೆ ಎರಡು ಕೆಲಸ, ಲೋಭಿಗೆ ಮೂರು ಖರ್ಚು (Prvs.). see Prv. s. ಮುತ್ತಯ್ದೆ. - ಮೂರಗ್ನಿ. - ಅಗ್ನಿ the three sacrificial fires (ತ್ರೇತೆ Si. 239). — ಮೂರಡಿ. - ಅಡಿ three feet (Bp. 2, 5; J. 16, 20). — ಮೂರಡಿಗ. -ಅಡಿಗ Agni (ಅಗ್ನಿ Śs.). — ಮೂರನೆಯ. - ಅನೆಯ. third (Bp. 58, 59; B. 2, 48; C.). [ಈ ಭವಕ್ಕೆ ಮೂರನೆಯ ಭವದೊಳ್ Ap. 3, 33 va.]. ಮೂರನೆಯ ವರ್ಣಂ (Śmd. 373). ಮೂರನೆಯ ಯುಗ (ದ್ವಾಪರ Nr.). — ಮೂರನೆಯಂ. (Śmd. 243). a third man. — ಮೂರನೆಯವ. -ಅವ. a third man (C.). ಮೂರನೆಯವರು ಕೇಳದ ಮಾತು (ಆಷಡಕ್ಷೀಣ G.). ಮೂರನೆಯವನೊಬ್ಬ (B. 3, 71). — ಮೂರನೆಯವಳು. -ಅವಳು ಮೂರನೆಯಾಕೆ. -ಆಕೆ. a third woman (My.; B. 5, 283). — ಮೂರಮ್ಬಕ. -ಅಮ್ಬಕ three eyes (J. 31, 46). — ಮೂರವಸರ. -ಅವಸರ. the three times: morning, noon, and evening (Bp. 18, 42; 44, 24; 45, 10). — ಮೂರಿರುಳ್. -ಇರುಳ್ three nights (J. 32, 20). — ಮೂರು ಏಣಿನ ಕಳ್ಳಿ a large leafless, thorny and milky shrub, Euphorbia antiquorum Lin. (Z.). — ಮೂರುಂ ಸೂಳ್ three times (ಮೂಮೆ Ct. II, 85). — ಮೂರುಕಟ್ಟು. three bands or ties (J. 8, 19). — ಮೂರು ಕಣ್ three eyes (Bp. 50, 66). — ಮೂರು ಕಣ್ಣವ. -ಅವ. a man with three eyes (J. 16, 20). — ಮೂರು ಗಾವುದ. = ಮೂಗಾವುದ. ಮೂರು ಗಾವುದದೊಳಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಶ್ವಮೇಧಯಾಗ ಮಾಡ್ಯೇನು ಅನ್ದ ಹಾಗೆ (Prv.). — ಮೂರು ಗ್ರಾಮ three villages. 2, a musical expression. ಶ್ರುತಿಯೊಳ್ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಗಮಕಮಕ್ಕು, ಅವಕೆ ದೇಶೀಯ ಮೇಳಮಕ್ಕು ಅವಕೆ ಮೋರು ಗ್ರಾಮಮ್, etc. (Mr. 78). — ಮೂರು ದಾರಿ. a place where three roads meet and much dust is found. ಮುನ್ದಣ ಬುದ್ಧಿ ತಪ್ಪಿದರೆ ಮೂರು ದಾರಿಯ ಮಣ್ಣೇ. -ಮೂರು ದಾರಿಅರು ಬಟ್ಟೆ (said when a business is spoiled, Prvs.). — ಮೂರುನಾಮ. the three sectarian lines applied to a Vaiṣṇava's forehead and other parts of the body. ಮೂರು ನಾಮದವ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಹನ್ನೆರಡು ನಾಮದವ ಎಲ್ಲಿ ಹೋದಾನು? (Prv.). — ಮೂರು ನಾಲ್ಕು. three or four (B. 2, 21. 35; 3, 13; C.). — ಮೂರು ನಾಲ್ಕುಂ seven (Bp. 5, 64). — ಮೂರುಂ ಪೊತ್ತು. three times. ಮೂರುಂ ಪೊತ್ತು ಮರ್ಚನಾ ಪುರಸ್ಸರಂ ಧೂಪೋದ್ಧಾರಂ ಗೆಯ್ವ ನಿರನ್ತರ ತ್ರಿಸನ್ಥ್ಯಾ ಸೇವೈಯುಂ Ap. 15, 13 va.]. — ಮೂರು ಬಾರಿ. three times (Bp. 50, 38; My.). — ಮೂರು ಮನ್ದಿ three persons (C.). ಹುರುಳಿ ತಿನ್ನುವವನಿಗೆ ಕಣ್ಠ ಹಿಡಿಯುವವರು ಮೂರು ಮನ್ದಿ (Prv.). — ಮೂರು ಮೂರು three and three, in a distributive sense, each three, every three (B. 3, 3. 106; 4, 46). — ಮೂರು ಮೂರ್ತಿ. = ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ. (My.). — ಮೂರು ಮೋಹ. three mōhas (Cpr. 8, 80). — ಮೂರು ಲೋಕ. the three worlds. ಮೂವರ ಕಿವಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿದ್ದು ಮೂರು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟುವುದು. -ತಾನುಣ್ಟೋ? ಮೂರು ಲೋಕ ಉಣ್ಟೋ? (Prvs.). — ಮೂರುಂ ಲೋಕ. = ಮೂರು ಲೋಕ. ಧುರದೊಳ್ ಮೂರುಂ ಲೋಕ ನೆರೆದಿರೆಯುಂ Pb. 1, 48]. — ಮೂರು ವರುಷ. three years. ಮೂರು ವರುಷದ ಬುದ್ದಿ ನೂರು ವರುಷದ ತನಕ (Prv.). — ಮೂರುವರೆ. -o-ಅರೆ. three and a half (My.; B. 3, 86; 5, 252). — ಮೂರು ವರ್ಣ. three colours; three letters: the letters a, u, ma (My.; ಶ್ವೇತ ವರ್ಣಾತ್ಮಕವಾದ ಪ್ರಣವ Kp. 4, 8, 1 Cm.). — ಮೂರು ವಿಧ. = ಮೂರ್ವಿಧ. three modes, etc. ಪೊಲನರಿಯದ, ನೆಲನರಿಯದ, ಕೆಲನರಿಯದ, ಮೂರು ವಿಧವರಿಯದ (Śmd. 127; cf. ಮೂವಿಧಿ). — ಮೂರು ಸಂಜೆ. dawn, noon, evening-twilight (My.; B. 3, 80). — ಮೂರು ಸನ್ಧ್ಯೆ. = ತ್ರಿಸನ್ಧ್ಯ. (Bp. 39, 4). — ಮೂರು ಸೂಳ್. -ಸೂಳು. three times or turns (Bp. 46, 55; 51, 79; 60, 61). — ಮೂರು ಹೊತ್ತು. the three periods of the day: morning, noon, and evening (Bp. 50, 66; My.). — ಮೂರೂ ಕಾಲು. three and a quarter (My.; B. 5, 255). — ಮೂರೂ ಸಂಜೆ. = ಮೂರು (ಪ್ರದೋಷ G.; B. 4, 176. 183; My.). ಮೂರೂ ಸಂಜೆಯ ಬಿಸಲು (G. 153). — ಮೂರೆಡೆ. -ಎಡೆ three places. ಚಚ್ಚಾರು ಭುಜಂಗನ ಕೊರಲನ್ತೆ ಬಾಗಿದಂ ಮೂರೆಡೆಯೊಳ್ Ap. 12, 111]. — ಮೂರೆರಡು. -ಎರಡು. six (Bp. 1, 9; My.). — ಮೂರೆಲೆಗನ್ನೆ. -ಎಲೆಕನ್ನೆ. the plant Hedysarum gangeticum (ವಿದಾರೀಗನ್ಧೆ, ಸಾಲಪರ್ಣಿ, ಅಂಶುಮತಿ, ಸ್ಥಿರೆ, ಧ್ರುವೆ Nr.). — ಮೂರೆಲೆಹೊನ್ನೆ. = ಮೂರೆಲೆಗನ್ನೆ. (Si. 150; My.).

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನಿಘಂಟು

1. 1.

   ಮೂರು.