ಮೌಳೈ

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು

1. 1.
   1.

   to germinate, to grow or shoot forth, to come forth out of the ground, to sprout, to bud, to shoot (ಪ್ರರೋಹಕ್ರಿಯೈ Śmd. Dh.; My.; T. ಮುಳೈ, M. ಮುಳೈ; Te. ಮೌಲಚು, ಮೌಲುಚು); — to grow, to arise; to appear (T., M., Te.). P. ps. ಮೌಳೈತು [ಬೈಳಗನೈ ಮೌಳೈತನ್ತೌಪ್ಪಿದುವು ತೌಳಪ ರನ್ನದ ಕೇರ್ಗಳ್ Ap. 4, 34]; (Śmd. 287 Cm.), ಮೌಳತು (Bp. 38 sum.; 39, 36). see Bp. 13, 21; 24, 44; 40, 11; 42, 1; 43, 72; 49, 19; 56, 53; C. Bp, 8, 13; Bh. 1, 8, 18; Rśv. 8, 124; 13, 18 va.; J. 3, 4; 33, 14. — ಮೌಳೈ ಮೌಳೈ. rep. (Bp. 58, 39).

2. 2.
   2.

   = ಮುಳಿ 2 (Śmd. 27. 40). a germ, a bud, a sprout, a first shoot out of the ground (ಅಂಕುರ Śmd. Dh.; ಅಂಕೂರ, ಅಂಕುರ Hlā., Mr. 106; ಕರೀರ Mr. 125; ಅಗೈ ಅಂಕುರ Kk. 23; ಅಗೈ, ಅಂಕುರ Śm. 22; ಅಂಕುರ 111; ಸುಳಿ 115; My.; M. ಮುಳೈ; T. ಮುಳೈ, ಮುರಿ). ಹೌಸತಾಗಿ ಮೂಡಿದ ಮೌಳೈ (ಅಂಕುರ Nr.). ಕರ್ಮಮಾರ್ಗಂಗಳ ಮೌಳೈಗಳು (Bp. 40, 57). ಬೈಳೈಯ ಸಿರಿ ಮೌಳೈಯಲೇ ಕಾಣುವದು (Prv.). 2, a pin, a nail, a spike, a wedge, a peg, a stake, a pointed object (ಗೂಣ್ಟ Śm. 111; ಶಲ್ಯ, ಶಂಕು, ಗೂಟ Si. 290; Cpr. 7, 87; My.; T., M.; Te. ಮೌಲೈ; cf. ಮುಳ್ 1, ಮೌನೈ 1). ಮೌಳೈಗಳು (ಕರ್ಮಸಾನ Mr. 274). ನೌಗದ ಕಣ್ಣಿಗೈ ತಗಲು ಹಾಕುವ ಮೌಳೈ (ಶಮ್ಯೈ, ಯುಗಕೀಲಕ Si. 303). ಕಣ್ಡಿಯದ ಮೌಳೈ ನೈಡೈದ ಖಡ್ಗದ ಹಿಣ್ಡುಗಳ್ (Bh. 3, 13, 18). ಕುಮುದ ಮುಕುಲದ ಮೌಳೈಗಳ್ (Rśv. 10, 31 va.). ಮೌಳೈಗಳಂ ಹೌರ ನೂಂಕಿ ಒಳ್ಳಿಹ ಮೌಳೈಯನೌರೈಗೌಮ್ಬಕ್ಕಸಾಲೈ (Bp. 21, 30). ಸಮ್ಬಗೈಯ ಮುಗುಳ ಮೌಳೈಗಳಂ ತೈತ್ತಿಸಿದ ಬಿತ್ತರಮ್ಬಡೈದ ಜವಳಿವಡಿಗಳ್ (Cpr. 7, 92 va.). ಅಚ್ಚು ಹಾಕುವ ಮೌಳೈಗಳ್ (types, B. 5, 216). ಮೌಳೈ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೈ ತಿಳಿಯದ ಕಮ್ಮಾರ ಮರಸುತ್ತು ಮಾಡ್ಯನೇ? (Prv.). 3, the core of a boil (My.; T.). 4, piles (My.; M.). — ಮೌಳೈಗಾಣಿಸು. -ಕಾಣಿಸು. to let appear a germ: to show to a small extent (J. 30, 32). — ಮೌಳೈದಿಗುರು. -ತಿಗುರು. a wheel with a sharp edge; a discus, a thunderbolt. ಮೌಳೈದಿಗುರ ಮುಗಿಲ್ (ಪರ್ಜನ್ಯ, ಗರ್ಜನ್ನೇಘ Hlā.). — ಮೌಳೈದೋರು. -ತೋರು. to show a germ; to arise (J. 2, 5; 31, 4). — ಮೌಳೈಮೌಲೈ. breasts that are forming (J. 6, 27). — ಮೌಳೈರೋಗ. the piles (ದುರ್ನಾಮಕ, ಅರ್ಶಸ್, ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ Si. 201; My.). — ಮೌಳೈವಲ್. -ಪಲ್. a pointed tooth (J. 8, 21); — just teething tooth: a milk tooth (Śśv. 3, 43; J. 28, 18). — ಮೌಳೈವುಲ್. -ಪುಲ್. grass just come forth out of the ground, very young grass (Rśv. 5, 78). [ಮೌಲೈವುಲ್ಗಳನೀ ಧರಣೀ ವಿಭಾಗ ಮೌಪ್ಪಿರೈ Pb. 7, 23]. — ಮೌಳೈವೋಗು. -ಪೋಗು. to germinate, to sprout, etc. (Rśv. 6, 2). — ಮೌಳೈ ಹೌಮ್ಮು a sprout to grow: a bifurcation (i. e. duplicity) to arise (Bh. 7, 1, 41).