ಮೌೞ
ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು
-
1.
= ಮಳ 1, ಮೌಣ. projecting joint (M.; M. ಮುರಿ, a knuckle, joint; ಮುರೈ, protuberance, projection, see ಮೌರಡು 1; T. ಮುಡಿ, ಮುಳಿ, a joint of the body; a knot in the stem of a plant, etc.): the distance from the elbow to the end of the middle finger, etc., a cubit [Tu. ಮುರಂಗೈ]; (ಅರತ್ನಿ Śmd. I; ಕಿಷ್ಕು, ಹಸ್ತ Si. 405; C.; T. ಮುರಿ; Te. ಮೂರೈ, ಮೋ). [ದ್ವಾವಿಂಶತ್ಯಮ್ಬುಧಿ ಮಿತ ಜೀವಿತಮುಂ ಮೂರು ಮೌಳದ ದಿವ್ಯಾಂಗಮುಮಾ ದೇವಂಗಾಯ್ತು Ap. 6, 17]. ಮೌಳನು (ಪ್ರಮಾಣಿಕ); ಹಿಡಿಕೈಯ್ಸಿದ ಮೌಳನು (ರತ್ನಿ); ಕಿರುಕುಣಿಕೈಯಿನ್ದ ಅಳದ ಮೌಳನು (ಅರತ್ನಿ Hlā.). ಹಿಡಿಕೈಯ ಹಿಡಿದು ಅಳೈದ ಮೌಳದಲ್ಲಿ ಸರತ್ನಿ ಎನಿಸುಗು; ಹಿಡಿಕೈಯ ಹಿಡಿದು ಕಿರುಕುಣಿಕೈಯ ಬಿಟ್ಟು ಅಳೈದ ಮೌಳದಲ್ಲಿ ಅರತ್ನಿ ಎನಿಸುಗ (Nr.). ಅಳವಲ್ಲಿ ಕಿರುವೈರಳ ಮೌರಂ (ಅರತ್ನಿ Mr. 323); ಅಳವ ಮೌಳ (ಪ್ರಯಾಣಿಕ 323); ಗೇಣ್ ಎರಡಾಗಲ್ ಒನ್ದು ಮೌಳನಕ್ಕು, ಅದಕೈ ಮಿಕ್ಕ ನಾಲ್ವೈರಳು ಪೈಚ್ಚಲ್ಕೈ ಗಜಮ್ ಅಕ್ಕು, ಮೌಳನೈರಡಾಗೈ ನಾಭಿಗೋಲ್ ಎನ್ದೈನಿಕ್ಕು, ಎರಡು ಕೋಲ್ ಆಗೈ ದಣ್ಡಮ್ ಎನಿಕ್ಕುಮ್, ಆ ದಣ್ಡಮ್ ಎರಡು ಸಾವಿರಮಾಗೈ ಕ್ರೋಶಮ್ (o. rs. ಕೋಶಮ್, ಕ್ಲೋಶ) ಅಕ್ಕು, ಅವು ನಾಲ್ಕುವರಲು ಯೋಜನಮ್ ಅಕ್ಕು, ಅವಿಪ್ಪತ್ತು ವೇಳ್ಪಮ್ ಅಕ್ಕು, ಅವು ಹತ್ತು ವರ್ತನಾಖ್ಯಂ (325). ಚಾಚಲ್ ಪಟ್ಟ ಕೈಯ್ಯುಳ್ಳ ಹಸ್ತ ಅನ್ದರೈ ಮೌಳ (ಹಸ್ತ); ಹಿಡಿಯೌಡಗೂಡಿದ ಮೌಳ ಅನ್ದರೈ ಹಿಡಿ ಕಡಿಮೇ ಮೌಳ (ರತ್ನಿ); ಚಾಚಲ್ ಪಟ್ಟ ಕಿರುಬೈರಳುಳ್ಳ ಹಿಡಿಯಿನ್ದ ಒಡಗೂಡಿದ ಮೌಳ (ಅರತ್ನಿ Si. 212). ತೋಟ ಮೂರು ಮೌಳ, ಕಾಯಿ ಆರು ಮೌಳ. -ಧರ್ಮಕ್ಕೈ ದಟ್ಟಿ ಕೌಟ್ಟರೈ ಹಿತ್ತಲಿಗೈ ಹೋಗಿ, ಮೌಳ ಹಾಕಿ ನೋಡಿದ. -ಬರಿಗೈಯ್ಯಲಿ ಮೌಳ ಹಾಕಿದ ಹಾಗೈ (Prvs.). see B. 3, 103; 4, 146; Prv. s. ಸನ್ತೈ 1. — ಮೌಳಕಾಲ್. -ಕಾಲು. = ಮೌಣ-. the knee (ಒಳ್ದೌಡೈಯ ಸನ್ದು Śmd. I; ಜಾನು, ಊರುಪರ್ವ, ಅಷ್ಠೀವತ್ Nr.; Mr. 332, Si. 207; My.; Tu. ಮುರಮ್ಬ, M. ಮುಳಕಾಲ್, T. ಮುಳಂಗಾಲ್; Te. ಮೋಕಾಲು.). [ಅನ್ತು ಬಿಳ್ದು ಸುಲಿದ ಮೌಳಕಾಲ್ಗಳುಂ ಕಳಲ್ದ ಪಲ್ಗಳುಂ... Pb. 2, 31 va.; Vr. 29, 13]. ಅಗಲದ ಮೌಳಕಾಲುಳ್ಳವನು (ಪ್ರಜ್ಞು, ಪ್ರಗತಜಾನುಕ); ಕೂಡಿದ ಮೌಳಕಾಲುಳ್ಳವನು (ಸಂಜ್ಞು, ಸಂಗತಜಾನುಕ Nr.). see Si. 198; B. 5, 21. 293. 298. — ಮೌಳಕೈಯ್. = ಮೌಣ-. the elbow (ಕಫೋಣಿ, ಕೂರ್ಪರ Nr.; Si. 210; My.; M. ಮುಳಕೈಯ್, T. ಮುಳಂಗೈಯ್; Te. ಮೋಚೈಯ್ಯಿ). ಮೌಳಕೈಯ್ಯ ಕೈಳಗಣ ಭಾಗವು (ಪ್ರಕೋಷ್ಠ, ಮುಂಗೈಯ್ Nr.). ಮೌಳಕೈಯ್ಯ ಮೇಲು (ಪ್ರಕಾಣ್ಡ Mr. 323).ಮೌಳಕೈಯ್ಯಾಡಿದರೈ ಮುಂಗೈಯ್ಯಾಡುತ್ತದೈ. -ಮೌಣಕಾಲು ಊರಲಿಕ್ಕೈ ತಿಳಿಯದವ ಮೌಳಕೈಯ್ಯಿನ್ದನಿತ್ತಾನೇ? (Prvs.). see Bp. 4, 12; B. 2, 31.
ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ನಿಘಂಟು ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲ: Rev. F. Kittel (1894), indic-dict/stardict-kannada