ಲಲಿತಾ ಸಹಸ್ರನಾಮ ೧೮೨ - ೧೮೫

Niṣkriyā निष्क्रिया (182)

೧೮೨. ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಾ

           ದೇವಿಯು ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಕೆಯು ಬ್ರಹ್ಮದ ಅಥವಾ ಶಿವನ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು ಆಕೆಯು ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದೇ ಇರಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಮುಂಚೆ ಚರ್ಚಿಸಿದಂತೆ, ಬ್ರಹ್ಮವು ಜಡ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ (ಚಲನಶೀಲ) ಶಕ್ತಿಗಳ ಸಂಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಶಕ್ತಿಯು ಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಗುಣ ಬ್ರಹ್ಮದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ದೇವಿಯು ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಳಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಆಕೆಯು ಕೇವಲ ಅವಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷೀಭೂತಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.

           ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಭೌತಿಕ ಕಾಯವು ಮಾತ್ರವೇ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ವಿಧವಾದ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಒಳ್ಳೆಯವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು. ಈ ವಿಧವಾದ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಆತ್ಮದ ಕರ್ಮಫಲವು ಅವಲಂಭಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸ್ಥೂಲ ಶರೀರವಿದ್ದರೂ ಕೂಡಾ ಅವನು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕರ್ಮಫಲಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

           ಇದನ್ನೇ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ (೩.೧೭) ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ, "ಯಾರು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆಯೋ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆಯೋ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತಾನೆಯೋ ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿಧವಾದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ". 

Niṣparigrahā निष्परिग्रहा (183)

೧೮೩. ನಿಷ್ಪರಿಗ್ರಹಾ

            ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಗುಣವು ಹಿಂದಿನ ನಾಮದೊಂದಿಗೆ ತಾಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಾಮವು ದೇವಿಯು ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು (ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯ) ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ನಾಮದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನಾವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದದ್ದೇನೆಂದರೆ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಆಕೆಯು ಯಾವುದೇ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳದಿದ್ದಲ್ಲಿ (ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೂ ಕೂಡಾ), ಈ ಪ್ರಪಂಚದ ಇರುವಿಕೆಯು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಆಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಏನೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೇನೆಂದರೆ, ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಭಕ್ತರು ಹೂವು, ಆಹಾರ, ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಪೂಜಾ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಅವಳಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ನಾಮವು ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಿತ ಪೂಜಾ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಬಹಳವೆಂದರೆ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮಾತ್ರವೇ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಪುನರುಚ್ಛರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ಭಂದಿತನಾದರೆ, ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವನು ದೇವಿಯ ಬಳಿಗೆ ಸಾಗಲಾರ.

Nistulā निस्तुला (184)

೧೮೪. ನಿಸ್ತುಲಾ

           ದೇವಿಯು ಹೋಲಿಕೆ ಇಲ್ಲದವಳು, ಏಕೆಂದರೆ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಇಬ್ಬರು ಸಮಾನರಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದು. ದೇವಿಯು ಪರಮೋನ್ನತವಾದವಳಾದ್ದರಿಂದ ಆಕೆಗೆ ಯಾರೂ ಸರಿ ಸಮಾನರಿಲ್ಲ ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಹೋಲಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ೩೮೯ನೇ ನಾಮವೂ ಕೂಡಾ ಆಕೆಯ ಹೋಲಿಕೆಗೆ ಅತೀತಳಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

Nīlacikurā नीलचिकुरा (185)

೧೮೫. ನೀಲಚಿಕುರಾ

          ನೀಲವೆಂದರೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಚಿಕುರಾ ಎಂದರೆ ಕೂದಲು ಅಥವಾ ಮುಡಿ. ದೇವಿಗೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಕೂದಲುಗಳಿವೆ. ಈ ಅರ್ಥವು ಇಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಸ್ತುತವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಾಮಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕ್ಲಿಷ್ಟವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಾಮವು ಇಲ್ಲಿ ಅಸಾಂದರ್ಭಿಕವೆನಿಸುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ನಿರ್ಗುಣ ಬ್ರಹ್ಮ ರೂಪದ ಪೂಜೆಯಿಂದ ದೊರಕುವ ಲಾಭಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಾಕ್ ದೇವಿಗಳು ಈ ನಾಮದ ವೈಶಿಷ್ಠ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯದೇ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ವಾಕ್-ದೇವಿಯರು ದೇವಿಯ ನಿರ್ಗುಣ ರೂಪದ ಫಲಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ ಅವರಿಗೆ ದೇವಿಯ ಕೂದಲಿನ ಸೌಂದರ್ಯವು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಹೊಳೆದು ಅವರು ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ್ದಾರೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನೇ ಲಲಿತಾ ತ್ರಿಶತಿಯ ೧೫೦ನೇ ನಾಮವಾದ ’ಕಚಜಿತಾಂಬುದಾ’ದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

          (ನನ್ನ ವೈಯ್ಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೇನೆಂದರೆ, ದೇವಿಯ ಕೂದಲುಗಳು ಆಕಾಶದಂತೆ ನೀಲಿಯಾಗಿವೆ ಅಥವಾ ಆಕಾಶವೇ ಅವಳ ಕೂದಲುಗಳು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಿದರೆ ಅವಳು ಅನಂತಳು ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥ ಬರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅನಂತವಾದದ್ದು - ಸಮುದ್ರ ಹಾಗೂ ಆಕಾಶಗಳು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆಕೆಯು ಅನಂತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆಕೆಯು ಎಣೆಯಿಲ್ಲದವಳು ಆದ್ದರಿಂದ ಹೋಲಿಕೆ ಇಲ್ಲದವಳು ಎನ್ನುವ ಹಿಂದಿನ ನಾಮಕ್ಕೆ ಇದು ಪೂರಕವಾಗಿದೆ).

          ಇನ್ನೊಂದು ಸಾಧ್ಯವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಏನೆಂದರೆ, ಆಜ್ಞಾಚಕ್ರವು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಂದ ಹೊಂದಿದೆ. ನೀಲ-ಚಿಕುರ ಎಂದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಚಕ್ರ ಅಂದರೆ ಆಜ್ಞಾ ಚಕ್ರದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂದೆ (just above medulla oblongata) ಇರುವ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಈ ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಚಕ್ರವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದರೆ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದೆಲ್ಲಾ ಗೋಚರಿಸುವುದು. ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಕ್ರವು ಬಹಳ ನಿಗೂಢವಾದುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಚಂಡಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡುವ ಉದ್ದೇಶವೇನೆಂದರೆ ಈ ಜಾಗವು ಇತರರ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬೀಳಬಾರದೆನ್ನುವುದು. ಈ ಚಕ್ರವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವು, ಚಕ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದಾಗ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಉಬ್ಬುತ್ತದೆ. ಚಿಕುರ ಎಂದರೆ ಪರ್ವತವೆನ್ನುವ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ ಬಹುಶಃ ಈ ಉಬ್ಬು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಶಕ್ತಿಯು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನೀಲ-ಚಿಕುರವನ್ನು (ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಚಕ್ರವನ್ನು) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಿಯ ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶಿತ ರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯಬಹುದು.

******

           ವಿ.ಸೂ.:  ಈ ಲೇಖನವು ಶ್ರೀಯುತ ವಿ. ರವಿಯವರಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ LALITHA SAHASRANAMAM 182-185 http://www.manblunder.com/2009/09/lalitha-sahasranamam-182-185.html ಎನ್ನುವ ಆಂಗ್ಲ ಲೇಖನದ ಅನುವಾದದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಅವರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.