ಲಲಿತಾ ಸಹಸ್ರನಾಮ ೭೮೬ - ೭೮೯

Mantriṇī-nyasta-rājyadhūḥ मन्त्रिणी-न्यस्त-राज्यधूः (786)

೭೮೬. ಮಂತ್ರಿಣೀ-ನ್ಯಸ್ತ-ರಾಜ್ಯಧೂಃ

            ದೇವಿಯು ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಮಂತ್ರಿಣೀ ದೇವಿಗೆ ವಹಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಮಂತ್ರಿಣೀ ಎನ್ನುವುದು ಮಂತ್ರಿ ಶಬ್ದದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ಮಂತ್ರಿಯು ಶ್ಯಾಮಲಾ ದೇವಿ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ. ಮಂತ್ರಿಣೀ ದೇವಿಯ ಕುರಿತ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಇದುವರೆಗಾಗಲೇ ನಾಮ ೬೯ ಹಾಗು ೭೫ರಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ. ಶ್ಯಾಮಲಾ ದೇವಿಯನ್ನು ರಾಜ ಮಾತಂಗಿ ಮತ್ತು ರಾಜ ಶ್ಯಾಮಲಾ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

            ಯಾರು ದೇವಿಯನ್ನು ಮಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೂ ಸಹ ಮಂತ್ರಿಣೀ ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಪಂಚದಶೀ ಮತ್ತು ಷೋಡಶೀ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಗಳೆಂದು ಹೇಳಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳು. ದೇವಿಯು ’ಮಾತೃಕಾ ವರ್ಣ ರೂಪಿಣೀ” (ನಾಮ ೫೭೭) ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಅಕ್ಷರಗಳು ಅವಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಅಕ್ಷರಗಳೂ ಅವಳಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ’ಸರ್ವ ಮಂತ್ರ ಸ್ವರೂಪಿಣೀ’ ಎನ್ನುವ ೨೦೪ನೇ ನಾಮವು ದೃಢ ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂತ್ರ ಎನ್ನುವುದನ್ನು, ’ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಲೋಚನೆಯ ಶಕ್ತಿ ರೂಪ’ ಎಂದು ನಿರ್ವಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಳವಾದ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಮಂತ್ರಗಳು ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಧ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ ಪಠಿಸಿದ ಮಂತ್ರಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಜಪ ಮಂತ್ರಗಳು ನಿಜವಾದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿತು ಜಪಿಸದ ಹೊರತು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮಂತ್ರಗಳು ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳ (ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರಗಳ) ಹೊರತು ಮತ್ತೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಬೀಜಾಕ್ಷರವೆಂದರೆ ಏಕಾಕ್ಷರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸ್ವರಾಕ್ಷರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಬಿಂದುವಿನೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಾಮಕೇಶ್ವರ ತಂತ್ರವು ಮಂತ್ರಗಳ ಕುರಿತಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ (ವಿವರಗಳಿಗೆ ನಾಮ ೩೫೧ ಮತ್ತು ೯೪೫ನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ).

           ಶಿವ ಸೂತ್ರವು (೨.೧) ಚಿತ್ತಮ್ ಮಂತ್ರಃ चित्तम् मन्त्रः ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ತಮ್ ಎಂದರೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಜೀವಿಯೊಳಗೆ ಪರಿಮಿತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನೇ, ಒಂದು ಆತ್ಮಕ್ಕೆ (ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೆ) ಪರಿಮಿತವಾಗಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಚಿತ್ತವೇ ಮಂತ್ರವೆಂದು ಹೇಳಿದ ನಂತರ ಮುಂದಿನ ಸೂತ್ರವು (೨.೨) ನಿರಂತರ ಸಾಧನೆಯು ಗುರಿಯೆಡೆಗೆ (ಮಂತ್ರ ಸಿದ್ಧಿ ಅಥವಾ ಮಂತ್ರಫಲದೆಡೆಗೆ) ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಮೂರನೆಯ ಸೂತ್ರವು (೨.೩) ಮಂತ್ರಗಳ ಫಲವೆಂದರೆ ಅದ್ವೈತ ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮದೊಂದಿಗೆ ತಾದಾತ್ಯ್ಮ (ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ) ಹೊಂದುವುದಾಗಿದೆ. ಮಂತ್ರವು ಸಾಧಕನ ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿರುವ ರಹಸ್ಯ ಸಲಕರಣೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಅವನನ್ನು ಪರಬ್ರಹ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವೇಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ಲೀನವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವಾಗ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಂವಹನವೇರ್ಪಡುತ್ತದೆಯೋ ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

          ಈ ನಾಮವು ದೇವಿಯು ಅಂತಹ ಗಹನವಾದ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಮಂತ್ರಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆನ್ನುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವಿಯು ಸಮಸ್ತ ಮಂತ್ರಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Tripureśī त्रिपुरेशी (787)

೭೮೭. ತ್ರಿಪುರೇಶೀ

           ಶಿವನು ಬಂಗಾರ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಮೂರು ಕೋಟೆಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತ್ರಿಪುರವೆಂಬ ಅಸುರರ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಭಸ್ಮ ಮಾಡಿದ್ದನು. ಈ ಮೂರು ಕೋಟೆಗಳು ಅಜ್ಞಾನದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲದೆ ಬೇರೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಶಿವನು ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ಸುಟ್ಟದ್ದರಿಂದ ಅವನು ತ್ರಿಪುರೇಶನೆನಿಸಿದರೆ ಅವನು ಅರ್ಧಾಂಗಿಯು ತ್ರಿಪುರೇಶಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ತ್ರಿಪುರೇಶಿ ಎನ್ನುವುದು ತಂತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಧಿದೇವತೆಯಾದ ಭೈರವಿಯನ್ನೂ ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಭೈರವೀ ದೇವಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ವಿಧವಾದ ತಂತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

          ಅಥವಾ ಈ ನಾಮವನ್ನು ದೇವಿಯು ತ್ರಿಪುರಾಧಿಪತಿ ಅಂದರೆ ತ್ರಿಲೋಕಗಳಾದ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವ ಲೋಕಗಳ ಒಡತಿ ಎಂದೂ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. ಈ ಮೂರೂ ಲೋಕಗಳು ದೇವಿಯು ನಿವಾಸವಾಗಿರುವ ಮೇರು ಪರ್ವತದ ಬಳಿ ಇವೆ (೭೭೫ನೇ ನಾಮ ಮೇರು-ನಿಲಯಾವನ್ನು ನೋಡಿ).

Jayatsenā जयत्सेना (788)

೭೮೮. ಜಯತ್ಸೇನಾ

            ದೇವಿಯು ವಿಜಯೀ ಸೇನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಆಕೆಯು ರಾಕ್ಷಸರು ಅಥವಾ ಅಸುರೀ ಕೃತ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಬಾರಿ ರಾಕ್ಷಸರ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ರಾಕ್ಷಸರು ದುಷ್ಟತನದ ಮೂರ್ತ ರೂಪವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಮೇಲೆ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ದೇವತೆಗಳು ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸದ್ಗುಣಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

Nistraiguṇyā निस्त्रैगुण्या (789)

೭೮೯. ನಿಸ್ತ್ರೈಗುಣ್ಯಾ

           ದೇವಿಯು ತ್ರಿಗುಣ ರಹಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗೆ ದಯಮಾಡಿ ನಾಮ ೧೩೯, ೩೯೭, ೩೯೮ ಮತ್ತು ೩೯೯ ಇವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ.

                                                                                         ******

ವಿ.ಸೂ.: ಈ ಲೇಖನವು ಶ್ರೀಯುತ ವಿ. ರವಿಯವರಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ LALITHA SAHASRANAMAM 786 - 789 http://www.manblunder.com/2010/05/lalitha-sahasranamam-786-789.html ಎನ್ನುವ ಆಂಗ್ಲ ಲೇಖನದ ಅನುವಾದದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಅವರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.