ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನವು ಹೊರಗಿನ ಸಾಧನೆಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ನಡೆಯುವ ಚಿಂತನೆಗಳು, ಭಾವನೆಗಳು, ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳೇ ಅವನ ಬದುಕಿನ ನಿಜವಾದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಮನಸ್ಸು ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಲೋಕ. ಅದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೂವಿನಂತೆ ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಂಡೆಯಂತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಮನಸ್ಸು ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಏರುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳೇ ಮನುಷ್ಯನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಮಗು ಜನಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಮನಸ್ಸು ಖಾಲಿ ಹಾಳೆಯಂತಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ನೋಡಿದುದನ್ನು, ಕೇಳಿದುದನ್ನು, ಅನುಭವಿಸಿದುದನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರೀತಿ, ಮಮತೆ, ಕಾಳಜಿ ಇವುಗಳು ಅದರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೊದಲ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ತಾಯಿ ಮುದ್ದಾಡಿದಾಗ, ತಂದೆ ಕೈಹಿಡಿದು ನಡೆಸಿದಾಗ, ಮನೆಯವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದಾಗ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೊದಲ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಹಾದಿಯೂ ಸುಗಮವಾಗುತ್ತದೆ.

ಬೆಳೆದಂತೆ ಮನಸ್ಸು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. "ನಾನು ಯಾರು?", "ನನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಏನು?", "ನನ್ನ ಗುರಿ ಯಾವುದು?" ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮೂಡುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೇ ಆತ್ಮಶೋಧನೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಬೇಗನೆ ತಮ್ಮ ದಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಹಲವು ತಿರುವುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ತಮ್ಮ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹುಡುಕಾಟ ನಿಂತರೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಮನಸ್ಸಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸೋಲುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಕೆಲಸ ವಿಫಲವಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೇ ಇರಬಹುದು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಸೋಲಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವ ಶಕ್ತಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಬಿದ್ದ ನಂತರ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವವನೇ ಜೀವನದ ನಿಜವಾದ ವಿಜೇತ. ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಎಂಬ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಏರಿದಾಗ ಮನಸ್ಸು ಹೊಸ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಅನುಭವಗಳು ಮನಸ್ಸಿನ ದೊಡ್ಡ ಗುರುಗಳು. ಪುಸ್ತಕಗಳು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಅನುಭವಗಳು ಬದುಕನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತವೆ. ಸಂತೋಷವೂ ಒಂದು ಅನುಭವ, ದುಃಖವೂ ಒಂದು ಅನುಭವ. ಯಶಸ್ಸು ನಮಗೆ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ವೈಫಲ್ಯ ನಮಗೆ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುಭವವೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಹೊಸ ಮೆಟ್ಟಿಲು. ಆ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಏರಿದಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರಿಪಕ್ವವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕ್ಷಮೆ ಎಂಬುದು ಮನಸ್ಸಿನ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಯಿಸಿದವರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ಗುಣ. ಕ್ಷಮೆ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ದ್ವೇಷದ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು. ಕ್ಷಮಿಸುವ ಮನಸ್ಸು ಹಗುರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ನೆಮ್ಮದಿಯ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೃತಜ್ಞತೆಯೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯ ಮೆಟ್ಟಿಲು. ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವರನ್ನು, ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ತಂದವರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣ ಕೃತಜ್ಞತೆ. ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಪಡೆದದ್ದನ್ನು ಮರೆತು, ಪಡೆಯದದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಚಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿವೆ ಎಂಬುದು ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂತೋಷದತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತದೆ.

ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉನ್ನತ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು. ನಮ್ಮ ನೋವನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಇತರರ ನೋವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಮನಸ್ಸು ವಿಶಾಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬರ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಒರೆಸುವುದು, ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದು, ಒಂದು ಸಾಂತ್ವನದ ಮಾತು ಹೇಳುವುದು – ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳು. ಇಂತಹ ಗುಣಗಳು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಮನಸ್ಸಿನ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಆತ್ಮತೃಪ್ತಿ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪಡೆದದ್ದರಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಆತ್ಮತೃಪ್ತಿ ಎಂದರೆ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಅಲ್ಲ; ಆಸೆಗಳಿಗೆ ಮಿತಿ ಹಾಕುವುದು. ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿತು, ತನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ಬದುಕುವವನು ನಿಜವಾದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಮನಸ್ಸು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡವಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಒಂದು ಜೀವನ ಪಾಠ. ಪ್ರೀತಿ, ಆತ್ಮಶೋಧನೆ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಅನುಭವ, ಕ್ಷಮೆ, ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮತೃಪ್ತಿ – ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು. ಈ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಏರಿದಾಗ ಮನುಷ್ಯನು ಕೇವಲ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದಲ್ಲ, ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿಯೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಜೀವನದ ನಿಜವಾದ ಎತ್ತರವು ನಾವು ಎಷ್ಟು ಮಹಡಿಗಳನ್ನು ಏರಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಎಷ್ಟು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಏರಿದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಮನಸ್ಸು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಬದುಕು ಸುಂದರವಾಗುತ್ತದೆ, ಬದುಕು ಸುಂದರವಾದಂತೆ ಜಗತ್ತೂ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

"ಮನಸ್ಸಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಏರಿದಷ್ಟೂ ಜೀವನದ ಅರ್ಥ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ; ಎತ್ತರಕ್ಕೇರಿದಷ್ಟೂ ಮನುಷ್ಯನೊಳಗಿನ ಮಾನವೀಯತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅರಳುತ್ತದೆ." <br> "ಬದುಕಿನ ನಿಜವಾದ ಗೆಲುವು ಹೊರಗಿನ ಶಿಖರ ತಲುಪುವುದಲ್ಲ, ಒಳಗಿನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದಾಗಿದೆ."

-ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ನಾಯಕ್.

https://mangalacollege.org/