ಗೋವಾದ ‘ದಿವಾರ್’ ದ್ವೀಪ ಪ್ರವಾಸ

ದಿವಾರ್ ದ್ವೀಪ (Divar Island) ಗೋವಾದ ಮಂಡೋವಿ ನದಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸುಂದರವಾದ, ಹಸಿರುಮಯ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಪಣಜಿ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 11 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದ್ವೀಪವು ಹಳೆಯ ಗೋವಾದ ಎದುರು ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಸೇತುವೆಯ ಬದಲಾಗಿ ದೋಣಿ/ಫೆರ್ರಿ ಮೂಲಕ ದ್ವೀಪವನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಇದರ ವಿಶೇಷ ಅನುಭವವಾಗಿದೆ. 

ದಿವಾರ್ ದ್ವೀಪವು ಗೋವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಡಲತೀರ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳು, ತೆಂಗು ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ಮರಗಳು, ಮ್ಯಾಂಗ್ರೂವ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಕಿರಿದಾದ ಗ್ರಾಮೀಣ ರಸ್ತೆಗಳು, ಹಳೆಯ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಶೈಲಿಯ ಮನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪುರಾತನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಈ ದ್ವೀಪ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. 

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ : ದಿವಾರ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪವಾಟಿಕಾ (Dveep Vattika) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಗೋವಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸಪ್ತಕೋಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳಿದ್ದವು. ನಂತರ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು.  ಗೋವಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದ್ವೀಪದ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಹಿಂದೆ ಹಳೆಯ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು ಎಂಬ ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸವೂ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗುತ್ತದೆ. 

ಚರ್ಚ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳು : ದಿವಾರ್ ದ್ವೀಪದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ Our Lady of Compassion Church ಒಂದು. ಪಿಯೆಡಾಡೆ ಪ್ರದೇಶದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಈ ಚರ್ಚ್‌ ಗೋವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ದ್ವೀಪದ ಹಸಿರು ಪರಿಸರವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು.

ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳು ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಚರ್ಚ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಆಧುನಿಕ ದೇವಾಲಯಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಬಹುಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಾತಾವರಣವು ದಿವಾರ್ ದ್ವೀಪದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. 

ಸಪ್ತಕೋಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸ : ದಿವಾರ್ ಪ್ರದೇಶವು ಸಪ್ತಕೋಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಗೋವಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಪ್ತಕೋಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದ್ದು, ಕದಂಬ ರಾಜರಿಂದ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಂಡಿತು. ದಿವಾರ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯದ ಅವಶೇಷಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿವೆ. 

ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ : ದಿವಾರ್ ದ್ವೀಪದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅದರ ಹಸಿರು ಪ್ರಕೃತಿ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳು ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಮ್ಯಾಂಗ್ರೂವ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗ, ನದಿಯ ನೀರು, ಮರಗಳ ಸಾಲು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ವಾತಾವರಣ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. 

ದ್ವೀಪದ ಸುತ್ತಾಟ : ದಿವಾರ್ ದ್ವೀಪದ ಕಿರಿದಾದ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೈಕಲ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರಿಗೆ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಅನುಭವವಾಗಿದೆ. ಗೋವಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ದ್ವೀಪದ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಇ-ಸೈಕಲ್ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನೂ ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ದ್ವೀಪದೊಳಗೆ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಹಳೆಯ ಮನೆಗಳು, ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳು, ಚರ್ಚ್‌ಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳ ಗುರುತುಗಳು, ಮಾವಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಯ ನೋಟಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.

ಬೊಂಡೆರಾಮ್ ಹಬ್ಬ : ದಿವಾರ್ ದ್ವೀಪದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬೊಂಡೆರಾಮ್ ( Bonderam ) ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜ ಮೆರವಣಿಗೆ, ಅಲಂಕೃತ ಫ್ಲೋಟ್‌ಗಳು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. 2025ರ ಬೊಂಡೆರಾಮ್ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮೆರವಣಿಗೆ, ಫ್ಲೋಟ್‌ಗಳು, ಜಾನಪದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದವು.

ದೋಣಿ ಪ್ರಯಾಣ : ದಿವಾರ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ಫೆರ್ರಿ ಪ್ರಯಾಣವೇ ಪ್ರವಾಸದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಹಳೆಯ ಗೋವಾ ಅಥವಾ ರಿಬಂದರ್ ಭಾಗದಿಂದ ಫೆರ್ರಿ ಮೂಲಕ ಮಂಡೋವಿ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ದ್ವೀಪವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ನದಿಯ ನೀರು, ದೋಣಿಗಳ ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶಗಳ ದೃಶ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮೆರುಗು ನೀಡುತ್ತದೆ. 

ದಿವಾರ್ ದ್ವೀಪವು ಇತಿಹಾಸ, ಪ್ರಕೃತಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಗೋವಾದ ಬಹುಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಡಲತೀರಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಗೋವಾವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು. ಹಳೆಯ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಶೈಲಿಯ ಮನೆಗಳು, ಹಸಿರು ಗದ್ದೆಗಳು, ಪುರಾತನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು, ಮಂಡೋವಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತವೆ. 

'ದಿವಾರ್ ದ್ವೀಪ' ವು ಗೋವಾದ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ಸುಂದರ ಕನ್ನಡಿಯಂತಿದೆ. ಮಂಡೋವಿ ನದಿಯ ನಡುವೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ದ್ವೀಪವು ಗದ್ದೆಗಳು, ಮ್ಯಾಂಗ್ರೂವ್‌ಗಳು, ಹಳೆಯ ಮನೆಗಳು, ಚರ್ಚ್‌ಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗುರುತುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಹಬ್ಬಗಳ ಮೂಲಕ ಗೋವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ದೋಣಿ ಪ್ರಯಾಣದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಹಸಿರು ಗ್ರಾಮೀಣ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗುವವರೆಗೆ, ದಿವಾರ್ ದ್ವೀಪದ ಪ್ರವಾಸವು ಶಾಂತ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಧಾನ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

(ಚಿತ್ರಗಳು : ಅಂತರ್ಜಾಲ ಕೃಪೆ)

-ರಮೇಶ ನಾಯ್ಕ, ಉಪ್ಪುಂದ, ಬೈಂದೂರು