ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಇವೆರಡೂ ಒಂದೆಯೇ?

ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಲು/ಒಲಿಯಲು ಕಿಂಚಿತ್ತಾದರೂ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಬೇಕು.. ಆ 'ಕಿಂಚಿತ್ತು' ಅವುಗಳನ್ನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.. ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಅವುಗಳು ಹೊಂದಿಕೊಂಡರೆ ಒಂದರಿಂದ ಒಂದು ವೃಧ್ಧಿಸುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಎರಡೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಏಕಾಗ್ರತೆ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ವಸ್ತು/ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದಾದರೆ ಧ್ಯಾನ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಅಷ್ಟೇ.

ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಲು ಏಕಾಗ್ರತೆ ಬೇಕು. ಹಾಗಂತ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಇದ್ದರೆ ಆತ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಹೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವೆರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ.

ಧ್ಯಾನ :- ಏನು ಯೋಚನೆ ಮಾಡದೇ ಇರೋದು. (ಶೂನ್ಯ ಮನ ಸ್ಥಿತಿ ) ಏಕಾಗ್ರತೆ :- ಯಾವದಾದ್ರು ಒ೦ದೇ ಒಂದು ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಯೋಚನೆ ಮಾಡೋದು. -- ಹರ್ಷ

ಒಂದೇ ಅಂದರೆ ಒಂದೇ ಏಕಾಗ್ರತೆ: ಒಂದು ವಿಷಯ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದು. ಧ್ಯಾನ: ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಅನ್ನುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದು ಬೇರೆ ಅಂದರೆ ಬೇರೆ ಏಕಾಗ್ರತೆ: ಹಸರೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಧ್ಯಾನ: ಇದೂ ಕೂಡ ಹಾಗೆ ಹಾಗಾಗಿ ಬೇರೆ.

ದೇವರನ್ನು ಅರಿಯಲು ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದಾಗ ಅದು ಧ್ಯಾನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದರ/ಒಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನದರ/ಹೆಚ್ಚಿನವರ ಬಗ್ಗೆ, ಸತತವಾಗಿ ಮನದೊಳಗೆ ನೆನೆಯುವುದು ಧ್ಯಾನ ಹಾಗೂ ಒಂದರ/ಒಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಸತತವಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಡುವುದು ಏಕಾಗ್ರತೆ, ಹೀಗಂತ ನಿನ್ನೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಂತಾನೇ ಬಂದು ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದೆ ನಾನಿಂದು. - ಆಸು ಹೆಗ್ಡೆ

ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಸಾಧ್ಯ. ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಜಾಗೃತ.

ಒಂದನ್ನೊಂದು ಪೂರಕ ಅನ್ನಿಸುತ್ತೆ ಏಕಾಗೃತೆಯಿಲ್ಲದೇ ಧ್ಯಾನವಿಲ್ಲ

".....When you are not doing anything at all - bodily, mentally, on no level - when all activity has ceased and you simply are, just being, that's what meditation is . You can not do it, you can not practice it: you only have to understand it. Whenever you can find time for just being, drop all doing. Thinking is also doing, concentration is also doing, contemplation is also doing. Even if for a single moment you are not doing anything and you are just at your centre, utterly relaxed - that is meditation. And once you have got a knack of it, you can remain in that state as long as you want; finally you can remain in that state for twenty-four hours a day. Once you have become aware of the way your being can remain undisturbed, then slowly you can start doing things, keeping alert that your being is not stirred. That is the second part of meditation- first learning how just to be, and then learning little actions; cleaning the floor, taking a shower, but keeping yourself centred. Then you can do complicated things. So meditation is not against action. It is not that you have to escape from life. It simply teaches you a new way of life: you become the centre of the cyclone......." Excerpt from from the Chapter "What is meditation?" in the book "MEDITATION: The first and the last freedom" by OSHO Rajaneesh. ಕನ್ನಡೀಕರಿಸಿದರೆ ಇದರ ಅರ್ಥ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಆಗಬಹುದು ಅಂತ ಮೂಲ English ನಲ್ಲಿಯೇ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದದ್ದು. (ಇಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರತೆ = Concentration ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ = Meditation ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ) ನಾರಾಯಣ

ಏಕಾಗ್ರತೆ ಅಂದರೆ ಬೆಟ್ಟದ ಮ್ಯಾಕೆ ಹೋಗಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಕೊಂಡು ಸಮ್ನೆ ಕೂರೋದು. ಧ್ಯಾನ ಅಂದ್ರೆ ಸಿದ್ದೇಸ,ಸಿದ್ದೇಸ ಅಂತಾ ಜಪಾ ಮಾಡೋದು.

ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಧ್ಯಾನ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಮನವಿಲ್ಲದೆ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಬರುವುದೆಲ್ಲಿ೦ದ? ಮಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನು ಕಡೆದು ಬೆಣ್ಣೆ ತೆಗೆದ೦ತೆ, ಬೆಣ್ಣೆಯ ಕಾಸಿ ತುಪ್ಪ ಇಳಿಸಿಕೊ೦ಡ೦ತೆ ಎರಡೂ ಅವಿನಾಭಾವ ಎ೦ದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.