ಹ್ವಾಯ್, ಒಂದ್ ಗಳಿಗೆ ನಾ ಬರದ್ ಓದಿ, ಇದೆಂಥ ಭಾಷಿ ಅನ್ಕಂಡ್ರಿಯಾ? ಇದು ಕುಂದಾಪ್ರ ಭಾಷಿ ನಮ್ಮೂರ್ ಭಾಷಿ. ಸ್ವಲ್ಪ ಧ್ಯಾನ್ಸ್ ಓದ್ರೆ ಅರ್ಥ ಆತ್. ಕೊಡಿ ತಿಂಗ್ಳು ಹುಣ್ಮಿ ದಿವ್ಸ (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೦ ೨೦೧೧) ನಮ್ಮೂರ್ ಕೊಡಿ ಹಬ್ಬವೆ. ಎಂಥಾ ದೊಡ್ಡ ರಥ ಮಾರಯ್ರೆ, ಎಷ್ಟ್ ಲಾಯ್ಕ್ ಇತ್ತೆ. ಇದು ಏಳ್ ದಿವ್ಸದ್ ಹಬ್ವೆ. ಗರ್ನ ಕಟ್ಟುದ್ರಿಂದ ಸುರುವಾತ್. ಊರಿನ ಎಲ್ಲರ್ ಮನಿಗೂ ಮೇಲಿಂದ ಅಂದ್ರೆ ಘಟ್ಟದಿಂದ ನೆಂಟ್ರ್ ಬತ್ರೆ. ಅವರದ್ದೆಲ್ಲ ಜಾಪ್, ಕಾರ್ ಬಾರ್ ಕಾಂಬುಕೆ ಈ ಹಬ್ವೇ ಸಮ.
ಈ ಹಬ್ಬದ್ ಇನ್ನೊಂದ್ ವಿಸೇಸ ಅಂದ್ರೆ ನಮ್ಮೂರ್ ಗಂಡ್ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೆಣ್ ಕಾಂಬುದು ಈ ಹಬ್ಬದ್ ಸಮೀಕೆ. ರಥ್ ಬೀದೀಲಿ ಹೆಣ್ಣ್ ಗಳು ಗಂಡ್ ಗಳು ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡ್ಕಂಡ್ ತಿರ್ಗುದು ಕಾಂಬುಕೇ ಚೆಂದ. ಈಗ್ ಗೊತ್ತ್ ಮಾಡಿದ್ ಮದಿ ಬ್ಯಾಸ್ಗೆಗೆ ಆಪುದು. ನೀವ್ ಮದಿಯಾಪುದಾದ್ರೆ ಅಥವ ಯಾರಿಗಾದ್ರು ಮದಿ ಮಾಡ್ ಸುದಾದ್ರೆ ನೀವ್ ಹಬ್ಬುಕ್ ಬರ್ಕೆ.
ಹಿಂದೆ ಈ ಹಬ್ಬ್ ದಾಗೆ ಮನೆಗ್ ಬೇಕಂಬುದ್ ಸಾಮಾನೆಲ್ಲಾ ವರ್ಷಕ್ ಆಪಷ್ಟು ತಕ್ಕಂತಿದ್ರು. ಈಗ ಚಣ್ ಮಕ್ಕಳ್ ಇಂದ್ ಹಿಡಿದ್ ದೊಡ್ದವರೆಲ್ಲರು ಕಿಸೆಲ್ ದುಡ್ಡ್ ಹಾಯ್ಕಂಡ್ ಜಾತ್ರೆಲ್ ಯಾಪಾರ ಮಾಡ್ತ್ರು. ಈ ಹಬ್ಬದಾಗೆ ಎಲ್ಲರ್ ಮನೆಲೂ ಕೊಟ್ಟೆ ಕಡಬು ವಿಸೇಸ. ನನಗಂತೂ ಸಣ್ಣಕಿಪ್ಪೋತ್ತಿಗೆ ಕೊಟ್ಟೆ ಕಡಬು ಹೊಟ್ ಬೀರಿ ತಿಂದ್ ಬಾಯಾರ್ಕಿಗೆ ಐಸ್ ಕಡ್ಡಿ ಊಜುದು ಬಾರಿ ಕುಸಿ ಆತಿತ್ತೆ.
ಈ ಹಬ್ದ್ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಮ್ಮೂರಲ್ ಆಟ ಶುರುವಾತ್ತೆ. ಆಟ ಅಂದ್ರೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಾರಾಯ್ರೆ. ಸಂಜೆ ಕತ್ಲಾಪೊತ್ತಿಗೇ ಚಂಡೆ ಶಬ್ದ ಕೇಂತ್ತುತ್ತು. ರಾತ್ರಿ ಬೇಗ ಉಂಡ್ಕ್ಂಡ್, ಬ್ಯಾಟ್ರಿ ಇಟ್ಕ್ಂಡ್, ಅಚಿಈಚಿಯವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟಾಯ್ಕಂಡ್ ಆಟ ಕಾಂಬುಕೋಪ್ದು ಎಷ್ಟ್ ಲಾಯ್ಕೆ. ಮೇಲಿಂದ್ ಬಂದವುಕ್ಕಂತೂ ರಾತ್ರಿ ಪೂರ್ತಿ ಆಟ ಕಾಂಬುದಂದ್ರೆ ಭಾರೀ ಕುಸಿ. ಕಮ್ತಿಯರ್ ಮಂಡಕ್ಕಿ ಉಪ್ಕರಿ ತಿಂತಾ, ಬಯ್ಲಾಗ್ ಓಡಾಡ್ತ, ಗೆಳೆಯರೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೌಜ್ ಮಾಡ್ತಾ ಆಟ ಕಾಂಬುದು ಲಾಯ್ಕ. ಮಕ್ಕಾಳ್ ಮರಿ ಕರ್ಕಂಡ್ ಬಂದವ್ರು ಚಾಪಿ ಹಾಯ್ಕಂಡ್ ಮುಂದ್ ಕೂಕಂತ್ರು. ಮಕ್ಕಾಳ್ ಹಾಂಗೆ ನಿದ್ದಿ ಮಾಡ್ತೋ. ಬಣ್ಣದ್ ವೇಷ ಬಪ್ಪುಕು ಚಂಡೆ ಶಬ್ದ ಜೋರ್ ಆತ್ ಕಾಣಿ ಆಗ್ ಮಕ್ಕಳ್ ಏಳ್ತೋ. ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಬೆಳಗಾತ್ ಎಲ್ಲ ಮನಿಗ್ ಹೋಪ್ದು.
ಈ ಹಬ್ಬದ್ ಇನ್ನೊಂದ್ ಗಮ್ಮತ್ ಅಂದ್ರೆ ಸಣ್ಣವ್ರು, ದೊಡ್ಡವ್ರು ಎಲ್ಲರೂ ಸೋಡ್ತಿ ಆಡುದು. ಸೋಡ್ತಿ ಅಂಗ್ಡಿ ಮುಂದೆ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಮುತ್ತಯ್ಕಂಡ್ರಿತ್ರು. ಹೆಣ್ಣ್ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಬಳೆ ಅಂಗ್ಡಿಗೆ ಮುತ್ತಾಯ್ಕಂತ್ರು.
ಇದೆಲ್ಲಾ ದೇವಸ್ತಾನದ ಹೆರ್ಗಾಯ್ತು. ಒಳಗ್ ಕಾಣ್ಕು ಎನ್ತ ಚೆನ್ದ. ಇದು ಏಳ್ ಸುತ್ತಿನ್ ದೇವಸ್ಥಾನ. ನವರಂಗ್ದ್ ಸುತ್ತು, ಒಳಸುತ್ತು, ಹೊರ್ಸುತ್ತು, ರಥಬೀದಿ ಸುತ್ತು ಹೀಗೆ ಒಂದೊಂದುಕ್ಕೆ ಒಂದೊಂದ್ ಹೆಸ್ರು. ದೇವಸ್ಥಾನದ್ ಛಾವ್ಣಿಗೆ ಹೊದ್ಸಿದ್ ಕಲ್ ಚಪ್ಪಡಿ ಕಂಡ್ರೆ ಎದೆ ದಸಕ್ ಅಂತುತ್ತೆ. ಈ ಹಳೇ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ದೀಪದಿಂದ ಹೂವಿನಿಂದ ಸಿಂಗಾರ ಮಾಡುತ್ರು. ದೇವ್ರನ್ನು ಹೊತ್ತ್ಕಂಡ್ ಸುತ್ತ್ ಬರುದು, ಬಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುದು, ಹೆಂಗಸರ ಮಕ್ಕಳ ಭಜನೆ, ದೇವ್ರ್ ಹೊತ್ತೋರ್ ಚಂಡೆ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕುಣಿಯೋದು ಕಾಂಬುಕೆ ಎರಡ್ ಕಣ್ಣ್ ಸಾಲ್ದೆ. ಆನಂತ್ರ ದೇವ್ರನ್ನ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಲಿಟ್ ಊರಿಂದ್ ಒಂದೊಂದ್ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಒಂದೊಂದ್ ದಿನ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡ್ತ್ರೆ. ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲ್ ತಟ್ಟೀರಯನ್ ಕುಣಿತ, ಭಜನೆ, ಕಟ್ಟೇ ಪೂಜೆ ಎಲ್ಲಾ ಇರುತ್. ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೇಗೆ ದೊಡ್ಡ ರಥ ನಮ್ಮೂರ್ ರಥ್ ಬೀದಿಲ್ ಹೋಪ್ಕಾರೆ ಕಾಂಬುದೇ ಚೆಂದ. ರಥ ಎಳೆದಾಪ್ಕು ಹೊಸಾ ಮದುಮಕ್ಕಳು ಒಂದೊಂದ್ ಕೊಡಿ( ಕಬ್ಬಿನ ಜೆಲ್ಲೆ) ಹಿಡ್ಕಂಡ್ ಹೋತ್ರ್. ಮುಂದಿನ್ ವರ್ಷ ಹಬ್ದಾಗೆ ಅವರ್ ಕುಡಿನ್ ಹೊತ್ಕಂಡ್ ಬರ್ತ್ರೆ!.
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಹೇಳ್ರ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮೂರು ಯಾವ್ ದಿಕ್ಕಗಿತ್ತ್ ಅಂತ ಹೇಳ್ಕಲ್ದೆ? ನಮ್ಮೂರು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಯಾಗಿರೋ ಕುಂದಾಪ್ರ ತಾಲೂಕಿನ ಕೋಟೇಶ್ವರ್ವೇ(ಕೋಟೇಶ್ವರ). ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೬೬ ರ ಪಡುಬದಿಗೆ ದೇಸ್ಥಾನ ಇತ್ತೆ. ನಾಕ್ ದಿನ ಪುರ್ಸೊತ್ತ್ ಮಾಡ್ಕಂಡ್ ಬನ್ನಿ. ಇಪ್ಪುಕೆ ನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡ್ತೆ. ಹ್ವಾಯ್ ಬಪ್ರೆಲೇ?
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ (3)