ಹಿಂದಿನ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಾದಕ್ಕೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ನೀಡಿದ ಪ್ರಬಲ ಉತ್ತರವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಭಾರತವು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಒಂದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಪೌರಾಣಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಇದೇ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿವರಗಳನ್ನು ಪುರಾತನ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಧಾರದೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸೋಣ.

ಭಾರತವು ಎಂದಿಗೂ ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ ದೇಶವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬರುವ ಮುನ್ನ ಇದೊಂದು ಕೇವಲ ನೂರಾರು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ದೇಶಗಳ, ವಿವಿಧ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಒಂದು ವಿಭಜಿತ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಮಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಬಿತ್ತುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ವಾದ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ 1940ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರು 17 ವಿಭಿನ್ನ ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು. ಇಂದಿಗೂ ಭಾಷೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆ, ಅಥವಾ ಆರ್ಯ-ದ್ರಾವಿಡ ಎಂಬ ಕೃತಕ ಬಿರುಕುಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಡೆಯುವ ಮತ್ತು ಇದೊಂದು ಹಲವು ದೇಶಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇವೆ.

ಆದರೆ, ಈ ವಿಭಜನಾ ವಾದದ ಅಡಿಪಾಯವೇ ಅತ್ಯಂತ ಟೊಳ್ಳಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ರೈಲ್ವೆ ಲೈನ್ ಹಾಕುವ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚೆಯೇ ಭಾರತವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ, ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 'ಭಾರತ' ಎಂಬ ಒಂದೇ ಜೀವಂತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಗಡಿಗಳು ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿವರೆಗಿನ ಜನರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಡಿಮಿಡಿತ ಒಂದೇ ಆಗಿತ್ತು. ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ವಿಭಜನಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ನಮ್ಮದೇ ನೆಲದ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ತಾಳೆಗರಿಗಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳು ಹೇಗೆ ಸುಳ್ಳು ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

೧. ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿದ 'ರಾಷ್ಟ್ರ'ದ ಕಲ್ಪನೆ

ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಭಾರತ ಹಂಚಿಹೋಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತವೆ:

'ಭಾರತವರ್ಷ'ದ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆ (ಸಾ.ಶ. ಪೂರ್ವ ೧ನೇ ಶತಮಾನ): 'ಇಂಡಿಯಾ' ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ್ದು ಎನ್ನುವ ವಾದವನ್ನು ಒಡಿಶಾದ ಭುವನೇಶ್ವರದ ಬಳಿ ಇರುವ 'ಹಾಥಿಗುಂಫಾ ಶಾಸನ' ತಳ್ಳಿಹಾಕುತ್ತದೆ. ಕಳಿಂಗ ದೊರೆ ಖಾರವೇಲನು ಕೆತ್ತಿಸಿದ ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ, ಇಡೀ ಉಪಖಂಡವನ್ನು "ಭಾರತಧಸ" (ಭಾರತವರ್ಷ) ಎಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಭೌತಿಕ ದಾಖಲೆ.<br>ಅಶೋಕನ 'ಜಂಬೂದ್ವೀಪ' (ಸಾ.ಶ. ಪೂರ್ವ ೩ನೇ ಶತಮಾನ): ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕನು ತನ್ನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ತಾನು ಆಳುವ, ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದವರೆಗಿನ ಇಡೀ ನಾಡನ್ನು "ಜಂಬೂದ್ವೀಪ" ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಜವಂಶದ ಹೆಸರಾಗಿರದೆ, ಅಖಂಡ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.

ದಾನಶಾಸನಗಳ ಸಂಕಲ್ಪ ವಾಕ್ಯಗಳು: ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ (ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನೂ ಸೇರಿ) ಸಿಗುವ ಸಾವಿರಾರು ತಾಮ್ರಪಟ ಮತ್ತು ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಭೂದಾನ ಮಾಡುವಾಗ, ವಿಳಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು “ಜಂಬೂದ್ವೀಪೇ, ಭರತವರ್ಷೇ, ಭರತಖಂಡೇ...” ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಅಂದಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಜೆಗೂ ತಾನು 'ಭರತಖಂಡ' ಎಂಬ ಒಂದೇ ಬೃಹತ್ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಜೆ ಎಂಬ ಅರಿವಿತ್ತು.<br>೨. ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣಗಳನ್ನು ಬೆಸೆದ ದ್ರಾವಿಡ ಸಾಹಿತ್ಯ

ಭಾರತವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುವ ಅಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ 'ಉತ್ತರ ವರ್ಸಸ್ ದಕ್ಷಿಣ' ಅಥವಾ 'ದ್ರಾವಿಡರ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ'. ಆದರೆ ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಇಡೀ ಭಾರತವನ್ನು ಒಂದೇ ಶರೀರದಂತೆ ಕಂಡಿದೆ.

ಸಂಗಂ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ 'ನಾವಲನ್ ತೀವು': ಪ್ರಾಚೀನ ತಮಿಳು ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಾದ 'ಮಣಿಮೇಕಲೈ' ಮತ್ತು 'ಶಿಲಪ್ಪದಿಕಾರಂ' ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು 'ನಾವಲನ್ ತೀವು' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತದ 'ಜಂಬೂದ್ವೀಪ'ದ ನೇರ ಅನುವಾದ. ಭಾಷೆ ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಭೌಗೋಳಿಕ ಕಲ್ಪನೆ ಒಂದೇ ಆಗಿತ್ತು.<br>ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಕುಮಾರಿವರೆಗೆ: ತಮಿಳಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕೃತಿ 'ಪುರನಾನೂರು'ವಿನಲ್ಲಿ ಕವಿಗಳು ನಾಡಿನ ಗಡಿಯನ್ನು ಉತ್ತರದ 'ಇಮಯಂ' (ಹಿಮಾಲಯ) ದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದ 'ಕುಮಾರಿ'ವರೆಗೆ (ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ) ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಕವಿಗೆ ಇಡೀ ಭಾರತದ ನಕ್ಷೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರಿವಿತ್ತು.<br>ಮೌರ್ಯ ಮತ್ತು ನಂದರ ಬಗೆಗಿನ ಅರಿವು: ತಮಿಳಿನ 'ಅಕನಾನೂರು' ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರದ ನಂದ ರಾಜರು ಗಂಗೆಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂಪತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಮೌರ್ಯರ (ಮೋರಿಯರ್) ದಕ್ಷಿಣ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಇದು ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಅಭೇದ್ಯವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

೩. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಖಂಡತೆಯ ದರ್ಶನ : ಕನ್ನಡದ ಆದಿಕವಿಗಳೂ ಸಹ ನಾಡಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೇ, ತಮ್ಮನ್ನು ವಿಶಾಲ ಭಾರತದ ಭಾಗವಾಗಿ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಜೈನ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಭರತಖಂಡ: ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಪಂಪನ 'ಆದಿಪುರಾಣ'ದಲ್ಲಿ ವೃಷಭನಾಥನ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾದ 'ಭಾರತ ಚಕ್ರವರ್ತಿ'ಯಿಂದಲೇ ಈ ನಾಡಿಗೆ 'ಭಾರತವರ್ಷ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದಿಗ್ವಿಜಯದ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರದರ್ಶನ: ಪಂಪ ಮತ್ತು ರನ್ನರು ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕರ (ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಭೀಮ) ದಿಗ್ವಿಜಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕರಾವಳಿಯವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರದ ಹಿಮವದ್ಗಿರಿಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದ ಸಾಗರದವರೆಗಿನ ಇಡೀ ಭರತಖಂಡವನ್ನು ಒಂದೇ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಂಗಭೂಮಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

೪. ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಅಖಂಡತೆಯ ಗಡಿರೇಖೆ: ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಭಾರತದ ಗಡಿಯನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ನಿಖರವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನಮ್ಮ ಋಷಿಮುನಿಗಳು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು.

ಉತ್ತರಂ ಯತ್ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಹಿಮಾದ್ರೇಶ್ಚೈವ ದಕ್ಷಿಣಂ ।

ವರ್ಷಂ ತದ್ ಭಾರತಂ ನಾಮ ಭಾರತೀ ಯತ್ರ ಸಂತತಿಃ ॥

— ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ

(ಅರ್ಥ: ಸಮುದ್ರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಇರುವ ನಾಡೇ ಭಾರತ. ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಭಾರತೀಯರು).

ಅದೇ ರೀತಿ, ಸಾ.ಶ.ಪೂರ್ವ ೪ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಆಚಾರ್ಯ ಚಾಣಕ್ಯನು ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಸಮುದ್ರದವರೆಗಿನ ಇಡೀ ಭೂಭಾಗವನ್ನು 'ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರ' (ಒಬ್ಬನೇ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಆಳಬೇಕಾದ ಏಕೈಕ ದೇಶ) ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದನು.

ಉಪಸಂಹಾರ

ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಭಾರತವು ಮೌರ್ಯರು, ಗುಪ್ತರು, ಕದಂಬರು, ಚಾಲುಕ್ಯರು, ಚೋಳರು, ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು, ಮರಾಠರು ಹೀಗೆ ನೂರಾರು ರಾಜಮನೆತನಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದು. ಆಡಳಿತದ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ವಿಭಜನೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರಿಗೂ, ಕವಿಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೂ ತಾವು ಆಳುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವುದು 'ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಭರತಖಂಡ' ಎಂಬ ಒಂದೇ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಅರಿವು ಅಣುವಣುವಿನಲ್ಲೂ ಇತ್ತು.

ಭಾರತವನ್ನು ಹಲವು ತುಂಡುಗಳನ್ನಾಗಿ ನೋಡುವ ವಿಭಜನಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರ ಎರವಲು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೇ ಹೊರತು, ಈ ಮಣ್ಣಿನ ಸತ್ಯವಲ್ಲ. ಭಾರತವು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿ ಅಖಂಡವಾದ, ಏಕೀಕೃತವಾದ ಒಂದೇ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮದೇ ಕಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳು ಕಾಲವನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಂತ ಶಾಶ್ವತ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ.

-ಕಿರಣ್ ಬಿ