ಸಂಪದಿಗರೇ, ಹಸಿ ಹಸಿ ಹಳಸಲು ಅಂದರೆ ಏನು?

BRS ಅವರನ್ನು ಕೇಳದೇ ಸಂಪದಿಗರನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದೇಕೆ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬರುವ ಮೊದಲೇ ನನ್ನ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಅವರು ಆ ಪದಪುಂಜವನ್ನು ಬಳಸಿದವರಾದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉತ್ತರವೇ ಬರಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಸರಿಯಲ್ಲ ಅನ್ನುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರಬಹುದೇ ಎನ್ನುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ ನನಗೆ.

ಮಾನ್ಯ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರೇ ಇಂತಹ ಚರ್ಚೆಯೊಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲಿಗೇ ನನ್ನ ಅಭಿನಂದನೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿಬಿಡಿ. <<ಅವರು ಆ ಪದಪುಂಜವನ್ನು ಬಳಸಿದವರಾದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉತ್ತರವೇ ಬರಬಹುದು.>> ಎಂದು ನೀವೇ ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕೋ ಬೇಡವೋ ಎಂದು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಯೋಚಿಸಿದೆ. ನಂತರ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಯೋಚನೆಯೇಕೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವಷ್ಟು ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ ಚೆನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕು. ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಸಿ ಎಂಬುದನ್ನು 'ಕಚ್ಚಾ' ಅಥವಾ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ raw ಎಂಬ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ: ರಾಗಿಯನ್ನು ಬೀಸಿದಾಗ ಹಿಟ್ಟು ಉದುರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ ಮುದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ಹಿಟ್ಟು ಎಂದು ಕರೆಯುವುದನ್ನು ನಮ್ಮ ಕಡೆ 'ಹಸಿಹಿಟ್ಟು' (ಹಸಿಟ್ಟು, ಅಸಿಟ್ಟು ಎಂದೂ ಉಚ್ಛರಿಸುತ್ತಾರೆ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ನಾಗರೀಕವಾಗಿ ಮುದ್ದೆ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಕಡೆ 'ಹಿಟ್ಟು' ಎಂಬ ಪ್ರಯೋಗವೂ ಇದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ 'ಹಿಟ್ಟಣ್ಣು ಬಾ', ಹಿಟ್ಟುಂಡುಕೊಂಡೇ ಹೋಗು' ಇತ್ಯಾದಿ. ನೀವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ನಿಘಂಟು ನೋಡಿ. ಅದರಲ್ಲಿ ಈ ಪದ ಸೇರಿದೆ. <<<<ಹಸಿಹಿಟ್ಟು (ನಾ). (ಅಡುಗೆಗೆ ಬಳಸುವ) ಹುರಿಯದೆ, ನೆನಸದೆ ಅಥವಾ ಬೇಯಿಸದೆ ಇರುವ ಅಕ್ಕಿ, ರಾಗಿ ಮುಂತಾದ ಧಾನ್ಯಗಳ ಹಿಟ್ಟು.>>>> ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಜನರ ಆಡುಭಾಷೆಯ ಸರಿಯಾದ ಅರ್ಥ ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಘಂಟಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮೀರಿ ಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಬಾರಿಯೂ ನಿಘಂಟು ಮುದ್ರಣವಾಗುವಾಗ ಹೊಸಪದಗಳು ಅರ್ಥಗಳು ಸೇರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿಘಂಟು ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವುದು ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಪದ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಬರುವ 'ಸಣ್ಣ ಸೋಮವಾರ' ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯಿದೆ ಹೇಳೀ? ಶ್ರಾವಣ ಸೋಮವಾರ ಎಂಬುದನ್ನು ಬೇಂದ್ರೆ ಸಣ್ಣ ಸೋಮವಾರ ಎಂದು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಆ ಕಡೆ ಜನ ಆಡುವ ಭಾಷೆ (ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೂ ಭಾಷೆಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ) ಇನ್ನು ನಾನು ಬಳಸಿರುವ ಹಸಿ ಹಸಿ ಹಳಸಲು ಎಂಬುದು ಹೀಗೆ:- ಹಸಿ ಹಸಿ ಎಂದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತಿ (presentation) ಸರಿಯಾಗಿರದ, ಪಕ್ವವಾಗಿರದ ಮಾಗಿರದ, ಪೂರ್ಣವಾಗಿರದ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಳಸಲು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನೀವು ಹೇಳಿರುವುದನ್ನೇ ನಾನು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನಲ ಎರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು 1. ನಾನು ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ಥೇನೆ ಎಂದು ನೀವೇಕೆ ಭಾವಿಸಿದಿರೋ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ! 2. ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾರಣಗಳಿದ್ದರೂ ನಾನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದೆ? ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

ನಿಘಂಟುಗಳು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಹೇಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಚಾರವೊಂದನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಸಂಪದಿಗರಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಕೞಪು (ಮಧ್ಯದ ಅಕ್ಷರ ಹಳಗನ್ನಡದ ಕುಳ 'ಳ' ಅದು ಳಿ ಎಂದು ಓದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಕಳಿಪು. ದುರದೃಷ್ಟವೆಂದರೆ ಯೂನಿಕ್ಕೋಡಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ!) ಎಂದರೆ ಕಳುಹಿಸು, ಬಿಟ್ಟುಕೊಡು, ಬೀಳ್ಕೊಡು ಎಂದರ್ಥ. ಅದು ನಿಷೇಧಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕೞಪದೆ (ಕಳಿಪದೆ) ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಎಂದರೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡದೆ, ಕಳುಹಿಸದೆ ಎಂದರ್ಥ. ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ ಕಳಿವು ಎಂಬ ಶಬ್ದವಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಸಾವು, ನಾಶ ಎಂಬ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಕಳಿವದೆ>ಕಳಿಪದೆ ಎಂಬ ನಿಷೇದಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಾಯಿಸದೆ, ನಾಶಪಡಿಸದೆ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಪಂಪಭಾರತದ ಐದನೇ ಆಶ್ವಾಸದ 48ನೇ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ 'ಮುಂದಣ ಮಿಗಮಂ ಕೞಪದೆ ಸಂದಿಸಿ ಬೞ(ಳಿ)ಗೊಳ್ವ ಮಿಗಮುಮಂ ಕೞಪದೆ' ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಕೞಪು ಪದ ನಿಘಂಟು ಸೇರುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಆ ಪದ ಕಳಿವು ಎಂದಿರಬೇಕೆಂದು ಭಾವಿಸಿ (ಹಳಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ಭಾವಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ) ಕಳಿವು ಪದದ ಅರ್ಥವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮೇಲಿನ ಸಾಲುಗಳನ್ನು 'ಮುಂದೆ ಬಂದ ಮೃಗವನ್ನೂ ಸಾಯಿಸದೆ, ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹಿಂದೆ ಬಂದ ಮೃಗವನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲದೆ' ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಬಿಟ್ಟರು. ಆದರೆ ವೀರನಾದ ಅರಿಕೇಸರಿ (ಅರ್ಜುನ)ನ ಬಿಲ್ವಿದ್ಯಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಗಳುವ ಇಡೀ ಪದ್ಯದ ಅರ್ಥ ಗೋಜಲು ಗೋಜಲಾಗಿ ಅವನೊಬ್ಬ ಅಸಮರ್ಥ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ ಎನ್ನುವಂತಾಯಿತು. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಕೞಪದೆ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ 'ಮುಂದೆ ಬಂದ ಮೃಗವನ್ನೂ ಬಿಡದೆ, ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬಂದ ಮೃಗವನ್ನೂ ಬಿಡದೆ' ಎಂದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆಯ ಮಹತ್ವ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಘಂಟೂ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಇದೂ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ!

"ಹಸಿಹಸಿ-ಹಳಸಲು" ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಪ್ರಯೋಗ. ಅರ್ಥ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಾವು ಅದರಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟು ತಾವು ಒಳ್ಳೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಿರಿ. ಮೊದಲಿಗೆ, "ಹಸಿ" ಎಂದರೆ ಆಗತಾನೆ ಬಂದದ್ದು, ಸಂಸ್ಕರಿಸಿಲ್ಲದ್ದು, ತಾಜಾ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹಳಸಲು ಎಂದರೆ ಹಳೆಯದು, ಯಾವತ್ತೋ "ತಯಾರಿಸಿ" ಇಟ್ಟದ್ದು ಅನ್ನುವ ಅರ್ಥ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೇ ಹಸಿ ಮತ್ತು ಹಳಸಲು ಒಂದಕ್ಕೊಂದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧಪದವಾಗಿ ಕಂಡು, ಹಸಿಹಸಿ-ಹಳಸಲು ಎಂಬ ಪ್ರಯೋಗ ಸರಿಯೇ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಡ್ಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಸಿ ಎನ್ನುವುದರ ಅರ್ಥ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಗ್ಗಿಸಿದರೆ (ಅದರಲ್ಲೂ ಮಾತಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ), ಅಸಂಸ್ಕೃತ, ಅನಾರ್ಯ, ನಾಜೂಕಿಲ್ಲದ, ಒಂದುಚೂರೂ ಯೋಚನೆಯ (ವಿವೇಕದ) ಸೋಂಕಿಲ್ಲದ ಎಂಬೆಲ್ಲ ಅರ್ಥ ಹೊರಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ "ಹಸಿಹಸಿ" ಎಂದರಂತೂ ಅದರ ರೂಕ್ಷತನವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು "ಹಳಸಲು", ಅರ್ಥವನ್ನು ಹಿಗ್ಗಲಿಸಬೇಕಾದ್ದೇ ಇಲ್ಲ. ಯಾವತ್ತೋ ತಯಾರಿಸಿ ಇಟ್ಟದ್ದು, ಹೊಸತೇನೂ ಇಲ್ಲದ್ದು, ಮುಗ್ಗಿದ್ದು, ಹಳಸಿದ್ದು ಇವೆಲ್ಲ ಅರ್ಥ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಸಿಹಸಿ-ಹಳಸಲು ಎನ್ನುವಾಗ, ಯಾರಯಾರದೋ (ಚರ್ವಿತಚರ್ವಣದಂಥ - ಹಳಸಲು) ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅದರ ಔಚಿತ್ಯದ ಪರಿಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲದೇ (ಒಂದುಚೂರೂ ಸಂಸ್ಕರಿಸದೇ, ಹಸಿಹಸಿಯಾಗಿ) ಇಳಿಸಿದ ಬರಹ ಎಂದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾತಿನ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕತೆಯನ್ನೂ ಹಳಸಲುತನವನ್ನೂ ಒಂದೇ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವ "ಹಸಿಹಸಿ-ಹಳಸಲು" ಉತ್ತಮವಾದ ಪ್ರಯೋಗವೇ ಸರಿ