ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮೊದಲು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬರುವುದು ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ. ಸರಳವಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ತಯಾರಾಗುವ ಈ ರೊಟ್ಟಿಯ ರುಚಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ನೆಲದ ಸೊಗಡು, ರೈತನ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಬೆರೆತಿದೆ. ಹೊಲದಿಂದ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಜೋಳ, ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರೊಟ್ಟಿಯಾಗಿ ರೂಪ ಪಡೆದು ಕುಟುಂಬದ ಊಟದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ.
ಜೋಳದ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಬಿಸಿ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಕಲಸಿ, ಮೃದುವಾದ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಕೈಯಿಂದಲೇ ತಟ್ಟಿ ರೊಟ್ಟಿಯ ಆಕಾರ ನೀಡುವುದು ಇದರ ವಿಶೇಷತೆ. ನಂತರ ಬಿಸಿಯಾದ ಹೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಬೇಯಿಸಿದಾಗ ರೊಟ್ಟಿಯ ಸುವಾಸನೆ ಇಡೀ ಮನೆಯನ್ನೇ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಸಣ್ಣ ಕಂದು ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಅದರ ರುಚಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿಗೆ ಜೊತೆಗಾರರ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ. ಬದನೆಕಾಯಿ ಎಣ್ಣೆಗಾಯಿ, ಶೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಖಾರ ಚಟ್ನಿ, ಮೊಸರು, ಈರುಳ್ಳಿ, ಹಸಿಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಪಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ತಿಂದಾಗ ಅದರ ರುಚಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿಬಿಸಿ ರೊಟ್ಟಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನುವ ಅನುಭವವಂತೂ ವಿಶೇಷವೇ ಸರಿ.
ಜೋಳವು ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೊಂದಿಗೂ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಮಳೆ ಆಧಾರಿತ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳೆಯಬಹುದಾದ ಜೋಳ ಅನೇಕ ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಹಾರವಲ್ಲ; ಅದು ರೈತನ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಆಹಾರ ಪರಂಪರೆ.
ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿಯಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರಗಳು ನಮ್ಮ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ. ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಇಂತಹ ಅಡುಗೆ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಹೌದು.
ನಗರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪಿಜ್ಜಾ, ಬರ್ಗರ್ಗಳಂತಹ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ, ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿಯ ರುಚಿಯನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ನಮ್ಮ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಧಾನ್ಯ, ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಅಡುಗೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರ ಕೈಚಳಕದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಈ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನೆನಪೂ ಇದೆ.
ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುವ ಆಹಾರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅದು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಣ್ಣಿನ ಸುವಾಸನೆ, ರೈತನ ಬೆವರಿನ ಗೌರವ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ರುಚಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಆಹಾರ.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ (1)
ಉತ್ತಮ ಲೇಖನ. ಅಭಿನಂದನೆಗಳು ಸರ್. ಸುಮಾರು ೨-೩ ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ಎನ್ನುವ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲಸದ ನಿಮಿತ್ತ ನಾನು ಒಮ್ಮೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮೊಳಕಾಲ್ಮೂರು ತಾಲೂಕಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ/ ರಾಗಿ ರೊಟ್ಟಿ ಯಾವುದು ಬೇಕು ಕೇಳಿದ್ರು. ನಾನಂದೆ ಎರಡೂ ನನಗೆ ಹೊಸ ಸಂಗತಿ ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೊಂದು ಹಾಕಿ. ಸೊಪ್ಪಿನ ಸಾರು, ಉಪ್ಪಿನ ಕಾಯಿ ಜೊತೆ ಅಂದು ರೊಟ್ಟಿ ತಿಂದ ನೆನಪು ಇನ್ನೂ ಹಸಿರಾಗಿದೆ. ಈಗ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ರೊಟ್ಟಿ ಮನೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿವೆ. ನಿಮ್ಮ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿಯ ಲೇಖನದಿಂದ ಹಳೆಯ ಸಂಗತಿಗಳು ನೆನಪಾದವು...