ಕಿಂಡರ್‌ಗಾರ್ಟನ್ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆರು ವರ್ಷದ ನಂತರ ನಾವು ಸ್ವತಃ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಸೈಕಲ್ ಅಥವಾ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಾವು ಒಬ್ಬರೇ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದರೆ ಏನಾದರೂ ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಆಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯ ನಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.

* ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದು ಪಾಸ್ ಅಥವಾ ಫೇಲ್ ಮಾತ್ರ. ಪರ್ಸೆಂಟೇಜ್ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧ ಇರಲಿಲ್ಲ.

* ಯಾರಾದರೂ ಟ್ಯೂಷನ್ ಕ್ಲಾಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ನಾಚಿಕೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಜನರು ಅವರನ್ನು ಮೂರ್ಖ ಅಥವಾ ಓದಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲ ಎಂದು ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

* ಮರದ ಎಲೆಗಳು ಅಥವಾ ನವಿಲಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆ ಇಟ್ಟರೆ ನಾವು ಬುದ್ಧಿವಂತರಾಗುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ನಾವು ಖಚಿತವಾಗಿ ನಂಬುತ್ತಿದ್ದೆವು.

* ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ನೋಟ್‌ಬುಕ್‌ಗಳನ್ನು ಬಟ್ಟೆಯ ಚೀಲದಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಸರಪಳಿ ಇರುವ ಟಿನ್ ಶಾಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುವುದು ನಮ್ಮದೇ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕೌಶಲ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

* ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೊಸ ತರಗತಿಗೆ ಶಾಲಾ ಚೀಲವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಮೊದಲು, ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಕವರ್ ಹಾಕುವುದು ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಬ್ಬದಂತಿತ್ತು.

* ವರ್ಷಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ, ಸೆಕೆಂಡ್‌ಹ್ಯಾಂಡ್ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು ನಮಗೆ ಎಂದಿಗೂ ನಾಚಿಕೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ.

* ನಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಎಂದಿಗೂ ಭಾರವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ.

* ಒಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ಸೈಕಲ್‌ನ ಮುಂಭಾಗದ ಕಂಬದ ಮೇಲೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಹಿಂಭಾಗದ ಕ್ಯಾರಿಯರ್ ಮೇಲೆ ಕೂಡಿ, ನಾವು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಇಂದು ನಾವು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಹೀಗೇ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಗೂ ತರಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

* ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಿದಾಗ—ಕಾಲು ಹಿಡಿಯಲು ಹೇಳುವುದು, ಕಿವಿಯನ್ನು ಕೆಂಪಾಗುವಷ್ಟು ಎಳೆಯುವುದು—ನಮ್ಮ ಅಹಂಕಾರ ಮಧ್ಯೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಅಹಂಕಾರ ಎಂದರೇನು ಎಂಬುದೇ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.

* ಗದರಿಕೆ ಅಥವಾ ಹೊಡೆತ ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುವವರೂ, ಪಡೆಯುವವರೂ ಇಬ್ಬರೂ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು! ಶಿಕ್ಷೆ ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ “ನಿನ್ನೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹೊಡೆದಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಿದ್ದ, ಮತ್ತೆ ಶಿಕ್ಷಕರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿದ್ದರು.

* ಕಾಲಿಗೆ ಚಪ್ಪಲಿ ಇಲ್ಲದೇ, ಯಾವ ಚೆಂಡು ಸಿಕ್ಕರೂ ಅದನ್ನೇ ಬಳಸಿ, ಮರದ ಬ್ಯಾಟ್‌ನಿಂದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡಿದ ಆನಂದ—ಅದನ್ನು ನಾವು ಮಾತ್ರ ಅರಿತಿದ್ದೇವೆ.

* ನಾವು ಎಂದಿಗೂ ಖರ್ಚು ಹಣ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ತಂದೆಯರೂ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಬೇಡಿಕೆಗಳೇ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತು. ಸಣ್ಣ ಆಸೆಯಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ಮನೆಯ ಯಾರಾದರೂ ಅದನ್ನು ಈಡೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

* ಆರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಮಂಡಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಸರಳ ತಿಂಡಿ ಸಿಕ್ಕರೂ ನಾವು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷವಾಗಿದ್ದೆವು. ದೀಪಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪಟಾಕಿಗಳ ಸರವನ್ನು ಕಿತ್ತು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಸಿಡಿಸುವುದು ನಮಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಅನಿಸಲಿಲ್ಲ.

* ನಾವು ನಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ನಾವು ಅವರನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಎಂದಿಗೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ “ಐ ಲವ್ ಯು” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.

* ಇಂದು ನಾವು ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಭಾಗವಾಗಿ ಅನೇಕ ಹೋಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು “ಯಾರು ಗೊತ್ತು…?” ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

* ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಡಬಲ್ ಅಥವಾ ಟ್ರಿಪಲ್ ಸೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿದ ಆ ಸ್ನೇಹಿತರು—

ಅವರು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರು?

* ನಾವು ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ, ಒಂದು ಸತ್ಯ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ, ನಾವು ನಿಜವಾದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದೇವೆ, ಮತ್ತು ನಿಜವಾಗಿಯೇ ಬೆಳೆದಿದ್ದೇವೆ.

* ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವಿರಾಮದ ವೇಳೆ ಊಟದ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸರಳ ಚಿತ್ರಾನ್ನ ಅಥವಾ ಮೊಸರು ಅನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಏನಾದರೂ ಇರಬಹುದು ಎಂಬುದೇ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ದೂಷಿಸದೇ, ನಾವು ಇನ್ನೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಬಹುಶಃ ಆ ಕನಸುಗಳೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಬದುಕಿಸುತ್ತಿವೆ. ನಾವು ಬದುಕಿದ ಜೀವನವನ್ನು ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.

* ನಾವು ಒಳ್ಳೆಯವರಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಟ್ಟವರಾಗಿದ್ದರೂ, ನಮ್ಮದೂ ಒಂದು ಯುಗವಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಯುಗದ ಮಧುರ ನೆನಪುಗಳು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ.

ಸೂಚನೆ: ವಾಟ್ಸಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಈ ಬರಹವನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು ಎನ್ನುವುದು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿರುವ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ಬರಹವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಎಂದು ಅನಿಸಿತು. ಅಜ್ಞಾತ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟದ್ದಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ ಈ ಬರಹ ಪ್ರಕಟ ಮಾಡುತ್ತಿರುವೆ.

(ಸಂಗ್ರಹ) ಮನೋಹರ್, ವಾಮಂಜೂರು

ಚಿತ್ರ ಕೃಪೆ: ಇಂಟರ್ನೇಟ್ ತಾಣ