ಗಾಳಿಪಟ (ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು)
"ರಾ. ಕು.” ಕಾವ್ಯನಾಮದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ ಆರ್. ವಿ. ಕುಲಕರ್ಣಿ ಅವರ ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಕಲನ ಇದು. ಇದರ ಸಂಪಾದಕರು ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: “ಈ ಪ್ರಬಂಧದ ಜಾತಿ ಹೊರ ಜಗತ್ತಿನೊಡನೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟ ಸಂ...
ಜನವರಿ 2022
೨೧೧ ಲೇಖನಗಳು
‘ಸುವರ್ಣ ಸಂಪುಟ' (ಭಾಗ ೫೦-೫೧) ವೈ.ಎಸ್. ಲೂಯಿಸ್ ಮತ್ತು ಜಿ.ಗುಂಡಣ್ಣ
ಈ ವಾರ ನಾವು ಸುವರ್ಣ ಸಂಪುಟ ಕೃತಿಯಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಕವಿಗಳ ಕವನಗಳನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಕಾರಣ ಏನೆಂದರೆ ಇವರಿಬ್ಬರ ಕವನಗಳು ಬಹಳ ಪುಟ್ಟದಾಗಿವೆ. ಕವಿದ್ವಯರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯೂ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ನಮಗೆ ದೊರೆತ ಮಾಹಿತಿಗ...
ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ
ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಗಳು ಸೋತು ಸೊರಗುತ್ತಿವೆ. ಸರಕಾರಗಳು ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ, ಇವುಗಳ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬೆಳವಣಿಗೆ...
ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ...?
ಬುಲ್ಲಿ ಬಾಯಿ, ಸುಲ್ಲಿ ಡೀಲ್ಸ್...ಇದು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುವ ಕೆಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಆಪ್ ಗಳು. ಈ ರೀತಿಯ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ವೇದಿಕೆಗಳು ಇವೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಪಟಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಮ...
ಸ್ಟೇಟಸ್ ಕತೆಗಳು (ಭಾಗ ೧೦೮) - ಕತೆ ಹೇಳಿದ ಕುದುರೆ
ನನ್ನನ್ನಾರು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ? ಇತಿಹಾಸವನ್ನೊಮ್ಮೆ ಕೆದಕಿದರೆ ನೀವು ಹುಬ್ಬೇರಿಸುತ್ತೀರ. ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ಹಸಿರು ಮೇಯುತ್ತಾ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ನನ್ನ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿಸಿದವರು ನೀವು. ನನ್ನಾಸೆಯನ್ನು ಮುಷ್ಟಿಯೊ...
ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ನುಡಿ - 124
* ನನ್ನಿಂದೇನಾಗುತ್ತೆ ಅಂತ ಕೀಳರಿಮೆ ಬೇಡ, ನೀವು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅನ್ನೋದನ್ನ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ. * "ಸಿಟ್ಟು" ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವದೆಂದರೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪಿಗೆ ನಾವು ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವ...
ಪೌರುಷಗಳ ನಡುವೆ
ಭಾವನೆಗಳು ನಮದಲ್ಲ ಭಾವಾರ್ಥ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಭಾವ ಭೀಕರತೆಯೂ ಅರಿತಿಲ್ಲ ತಿಳಿಯು ಕಾವನವ ಬರವನಲ್ಲ ಕಾವನವ ಇರುವನಲ್ಲ ಕಾವ ಸಾಂಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗುವ ದಿನವು ನನ್ನಿಯನು ನುಡಿಯೋಣ ಚೆನ್ನೆನುತ ಸಾಗೊಣ ಚೆನ್ನಿಗನು ಸಿಗುವನೆನುತಲಿ ಬಯಸ...
ಸೇಬು ಹಣ್ಣಿನ ಮರ
ಸುಂದರವಾದ ಗುಲಾಬಿಯೊಂದು ಹಣ್ಣಾದರೆ - ಎಂದು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಅನ್ನಿಸಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಸೇಬು ಇದೆ ಎಂಬುದು ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೊಳೆದಿರಲಾರದು ! ಗುಲಾಬಿಯ ಸಂಸಾರಕ್ಕೇ ಸೇರಿ ಅಷ್ಟೇ ಚೆಲುವನ್ನು ತನ್ನೊಳಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಜೊತೆ...
‘ಬಸ್ತಿ ಮಾಮ್' - ಒಡನಾಟದ ನೆನಪುಗಳು
ಬಸ್ತಿ ವಾಮನ್ ಶೆಣೈ, ಎಲ್ಲರ ಪ್ರೀತಿಯ ‘ಬಸ್ತಿ ಮಾಮ್' ಇವರ ನಿಧನದ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಲೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ್ದು ಹಿಂದೆ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ನನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಭೇಟಿಯ ನೆನಪುಗಳು. ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತ...
ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಕುಲತಿಲಕ
ಖ್ಯಾತ ಆಂಗ್ಲ ಲೇಖಕರಾದ ಅಮೀಶ್ ತ್ರಿಪಾಠಿ ಅವರ ರಾಮಚಂದ್ರ ಸರಣಿಯ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವೇ ‘ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಕುಲತಿಲಕ' (Scion of Ikshvaku). ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಬಿ.ಕೆ.ಎಸ್. ಮೂರ್ತಿ ಇವರು. ಶಿವ ಸ...
ಸೈಕಲಿನಿಂದ ಚಲಿಸುವ ನೀರೆತ್ತುವ ಪಂಪ್
ಒಂದೆಕ್ರೆ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಸಸಿಗಳು ಒಣಗುತ್ತಿವೆ. ನೀರೆರೆಯಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟರೂ ಇಲ್ಲ, ಡೀಸಿಲ್ ಎಂಜಿನೂ ಇಲ್ಲ. ಒಡಹುಟ್ಟಿದವನನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟರಿಗಾಗಿ ವಿನಂತಿಸಿದರೆ ಅವನಿಂದಲೂ ಅದನ್ನು ಕೊಡಲು ನಿರಾಕರಣೆ. ಆದರೆ ಆಂ...
ಹಿಂದಿನ ಲಾಕ್ ಡೌನ್ ನುಂಗಿದ ಬದುಕು...
ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಲಾಕ್ ಡೌನ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹೆದರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳೇ ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ ಲಾಕ್ ಡೌನ್ ಪರಿಣಾಮ. ರಾತ್ರಿ ಸುಮಾರು 11 ಗಂಟೆ. ನಮ್ಮ ರಸ್ತೆ ಬದಿ " ಊಟದ ಮನೆ " ತಳ್ಳುಗಾಡಿಯ ಆಹಾರವೆಲ್ಲ ಮುಗಿ...
ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ನುಡಿ - 123
‘ನಿಂದಕರು’ ನಮ್ಮ ಹತ್ತಿರವೇ ಇರಬೇಕಂತೆ. ಎಷ್ಟು ನಮ್ಮನ್ನು ನಿಂದಿಸುವರೋ ಅಷ್ಟು ನಾವು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಲು ನಮಗೆ ಅವಕಾಶ ಅವರೇ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಹಾಗೆ ಆಗುವುದಂತೆ. ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಕಾಯಿಸಿ ಬಡಿದಾಗ ಅದು ಹೇಳಿದ್ದು ಕೇಳುತ್ತದೆ ನೋಡಿ. ನ...
ಸಿರಿನಾಡು
ಕರುನಾಡಿನ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಘಮದಲ್ಲಿ ಶೃಂಗಗಳ ಸಾಲಿನಲಿ ಹಸಿರಿನ ತೋರಣವು. ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಧುರ್ಯದ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಿನ ಮಣಿಮಾಲೆ ಕನ್ನಡದ ಅಕ್ಷರವು. ತಲಕಾಡಿನ ಕಾವೇರಿಯಲಿ ಅಂತರ್ಜಲದ ಉಸಿರಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿದ ಬೆಳ...
ಸ್ಟೇಟಸ್ ಕತೆಗಳು (ಭಾಗ ೧೦೭) - ಮಕ್ಕಳು
ಗೋಡೆಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಟೀವಿಯೊಳಗಿನ ದೃಶ್ಯವೊಂದು ಆ ಮನೆಯ ಹೆತ್ತವರಲ್ಲಿ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವೇದಿಕೆ, ಅದ್ಭುತ ಬೆಳಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸ, ಯಾವುದು ಮಗುವಿನ ತುಂಟಾಟ, ತೊದಲು ನುಡಿ, ಕುಣಿತದ ನಾಜೂಕು,...
ಹೊಸತನದ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ರೆಕ್ಕೆ ಹುಟ್ಟಬೇಕಾಗಿದೆ…
ಹೌದು, ಹೊಸ ವರ್ಷ ಬಂದೇ ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹೊಸ ವರ್ಷವಾದರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ವರ್ಷ, ಕೆಲವರಿಗೆ ನವ ದಾಂಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡಿ ಇಡುವ ದಿನವಾದರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವ...
ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ ಅಗತ್ಯ
ಸಮಾಜದ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ಎನ್ ಜಿ ಒ) ಬೇಕು ಎಂಬುದೇನೋ ಸರಿಯೇ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇಂಥ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ...
ಬದುಕೆಂಬ ಕಟ್ಟಡದ ಒಳಗೆ ನಿಂತು...
ಇದು ನಿರಾಶಾವಾದವಲ್ಲ ಅಥವಾ ವೈರಾಗ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ. ಬದುಕಿನ ನಶ್ವರತೆಯ ನೆರಳಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಹುಡುಕಾಟ. ಆ ಕಟ್ಟಡದ ಅವಶೇಷಗಳ ಒಳಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಸಾವಿನ ವಿರುದ್ಧ ಗೆದ್ದು ಬಂದಿರುವ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆಯೇ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮೀಯರು, ಸ...
ಬಾಳಿಗೊಂದು ಚಿಂತನೆ - 128
ಬೆಂಕಿ ಬೆಂಕಿಯನ್ನೇ ನಂದಿಸಲಾರದು. ನಾವು ಏನಾದರೂ ಪಾಪದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ಪಾಪದಿಂದಲೇ ಹೋಗಲಾಡಿಸಲಾಗದು. ಹಾಗಾದರೆ ಏನು ಮಾಡೋಣವೆಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜ. ಪಾಪ ಎಸಗುವ ಮೊದಲೇ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇದ್ದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಜ್ಞಾತ ಮ...
ಸುಂದರ ಗಝಲ್ ಗಳ ಲೋಕ
೧. ಹೊಸನಗುವು ಮುಖದಲ್ಲಿ ಚೆಂದ ಉಳಿವುದೇ ಗೆಳತಿ ಹಳೆಯದಕೆ ಖುಷಿಯಿದೆಯೆ ರೂಪ ಅಳಿವುದೇ ಗೆಳತಿ ಸಾಗರದ ಅಲೆಯೊಳಗೆ ಕೋಪ ಏತಕೆ ಇಂದು ಜೀವನದ ಕನಸೊಳಗೆ ಮನ ಇರುವುದೇ ಗೆಳತಿ ನನಸಿನೊಳು ಸಾಗದಿರೆ ಬಾಳ ಒಲುಮೆಯು ಬೇಕೆ ಧನವೆಲ್ಲ ಬ...
