ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು (AI) ಟೋಕನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಪದಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಸರಿ. ಆದರೆ ಆ ಪದಗಳ 'ಅರ್ಥ' (Meaning) ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ 'ಸಂಬಂಧ'ವನ್ನು ಅದು ಹೇಗೆ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ? ಉದಾಹರಣೆಗೆ, "ರಾಜ" ಮತ್ತು "ರಾಣಿ" ಎಂಬ ಪದಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ, ಆದರೆ "ರಾಜ" ಮತ್ತು "ಸೇಬು" ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು AI ಗೆ ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತು?

ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವೇ ಪದಗಳ ನಕ್ಷೆ (Embeddings) ಮತ್ತು ಸದಿಶ ಅವಕಾಶ (Vector Space).

ಬೃಹತ್ ಸೂಪರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಹೋಲಿಕೆ (The Supermarket Analogy)

ಇದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಮೆದುಳನ್ನು ಒಂದು ಬೃಹತ್ 'ಸೂಪರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ' (Supermarket) ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಜೋಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ? ಹಣ್ಣುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೆಡೆ (ಸೇಬು, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು), ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ (ಟಿವಿ, ಮೊಬೈಲ್) ಇರುತ್ತವೆ. ತರಕಾರಿಗಳು ಇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನೀವು ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಚಾರ್ಜರ್ ಹುಡುಕುವುದಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲವೇ? ವಸ್ತುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಕೂಡ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪದಗಳನ್ನು ಇದೇ ರೀತಿ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಗಣಿತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿಡುತ್ತದೆ!

೧. ಪದಗಳ ನಕ್ಷೆ (Embeddings / Word Mapping)

ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಅಕ್ಷರಗಳಾಗಲೀ, ಪದಗಳಾಗಲೀ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದವನ್ನೂ ಒಂದು 'ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ'ಯಾಗಿ (List of numbers) ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಗಳೇ ಆ ಸೂಪರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಪದವನ್ನು ಇಡಬೇಕಾದ ನಿಖರವಾದ ವಿಳಾಸ ಅಥವಾ ಜಿಪಿಎಸ್ (GPS) ಲೊಕೇಶನ್ ಇದ್ದಂತೆ.

ಹೀಗೆ ಪದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ವಿಳಾಸವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೇ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ 'ಪದಗಳ ನಕ್ಷೆ' ಅಥವಾ 'ಅಂತರ್ಗತ ನಿರೂಪಣೆ' (Embeddings) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

೨. ಸದಿಶ ಅವಕಾಶ (Vector Space)

ಈ 'ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ವಿಳಾಸ'ಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ಅದಕ್ಕಾಗಿ AI ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಗಣಿತದ ಜಾಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ 'ಸದಿಶ ಅವಕಾಶ' (Vector Space) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ನಾವು ದಿನನಿತ್ಯ ನೋಡುವ ಕೇವಲ 3D (ಉದ್ದ, ಅಗಲ, ಎತ್ತರ) ಜಾಗವಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಸಾವಿರಾರು ಆಯಾಮಗಳಿರುವ (Dimensions) ಅತಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಜಾಗವಿದು.

  • ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ?: ಈ ಸದಿಶ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿ (Vector Space), "ನಾಯಿ" ಮತ್ತು "ಬೆಕ್ಕು" ಎಂಬ ಪದಗಳ ಜಿಪಿಎಸ್ ವಿಳಾಸಗಳು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತವೆ (ಏಕೆಂದರೆ ಎರಡೂ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳು). ಆದರೆ "ನಾಯಿ" ಮತ್ತು "ಕಂಪ್ಯೂಟರ್" ಎಂಬ ಪದಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಅತಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.

ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಣಿತದ ಮ್ಯಾಜಿಕ್!

ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಸ್ಮಯ ಎಂದರೆ, ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ ನಂತರ, AI ಪದಗಳ ಜೊತೆಗೂ ಗಣಿತದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಬಲ್ಲದು!

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಈ ಸದಿಶ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿ AI ಈ ಕೆಳಗಿನ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ:

ರಾಜ (King) - ಗಂಡಸು (Man) + ಹೆಂಗಸು (Woman) = ರಾಣಿ (Queen)

ಸಾರಾಂಶ: AI ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಶಬ್ದಕೋಶದಿಂದಲ್ಲ (Dictionary), ಬದಲಾಗಿ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಗಳಾಗಿ (Embeddings) ಪರಿವರ್ತಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಗಣಿತದ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ (Vector Space) ಅವುಗಳ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುವ ಮೂಲಕ! ನೀವು ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದಾಗ, AI ಈ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ, ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾದ 'ಪದವನ್ನು' ಎತ್ತಿ ನಿಮಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.