ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವೇ ಇಲ್ಲ, ಸ್ವಂತ ಕರೆನ್ಸಿಯೂ ಇಲ್ಲದ ದೇಶವಿದು, ಆದರೆ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ದೇಶ! ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವೇ ಇಲ್ಲ ಅಂದ ಬಳಿಕ ಹೊರ ದೇಶದಿಂದ ಬರುವವರಿಗೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವವರಿಗೆ ಏನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ? ಮೊದಲಿಗೆ ಈ ವಿಮಾನ ಹಾರದ ದೇಶ ಯಾವುದೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ… 

ಯುರೋಪ್‌ನ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಟಾಣಿ ದೇಶವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಯಾವ ವಿಮಾನಗಳೂ ಹಾರೋಲ್ಲ! ಒಂದೂ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಇಲ್ಲ. ಅದಿರಲಿ, ಸ್ವಂತ ಕರೆನ್ಸಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಹೌದು, ನೀವು ಊಹಿಸಿದಂತೆಯೇ – ಇದು ಲಿಕ್ಟನ್‌ಸ್ಟೈನ್ (Liechtenstein). ಸುಮಾರು ೧೬೦ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಈ ಸಣ್ಣ ದೇಶವು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ನಡುವೆ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೇವಲ ೪೧,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಆದಾಯ (GDP per capita) ಸುಮಾರು ೨೦೦,೦೦೦ ಡಾಲರ್ ಗೂ ಹೆಚ್ಚು. ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇಂಥದೊಂದು ಊರು ನಮ್ಮ ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಇರಬಾರದೇ? 

ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ: ಲಿಕ್ಟನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಯುರೋಪ್‌ನ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು. ಇದು ಡಬಲ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಲಾಕ್ಡ್ (ದ್ವಿಪ್ರದೇಶ-ಸಮುದ್ರ ಇಲ್ಲದ) ದೇಶ. ಅಂದರೆ ಸುತ್ತಲೂ ಭೂಭಾಗದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಆವೃತವಾದ ದೇಶ. ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ. ರೈನ್ ನದಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಈ ದೇಶದ ಎರಡು ತೃತೀಯಾಂಶ ಭಾಗ ಅಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತಗಳು. ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ ಗ್ರೌಸ್‌ಪಿಟ್ಜ್ (೨,೫೯೯ ಮೀಟರ್). ಇಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಅರಣ್ಯಗಳು, ಆಲ್ಪೈನ್ ಹೂವುಗಳು, ಹಿಮದ ಮುಸುಕು ಹಾಕಿದ ಶಿಖರಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಕಣಿವೆಗಳು ಇವೆ. ರೈನ್ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವಿದು. ಈ ಸುಂದರ ಸ್ಥಳಗಳು ಹೈಕಿಂಗ್, ಸ್ಕೈಯಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್‌ಗೆ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದಂತಿವೆ.

ಸಣ್ಣ ದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ಕಥೆ: ೧೭೧೯ರಲ್ಲಿ ಲಿಕ್ಟನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಕುಟುಂಬದ ರಾಜಕುಮಾರರಾದ ವಡೂಜ್ ಮತ್ತು ಶೆಲ್ಲೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಈ ದೇಶವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಹೋಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಂಶವಾಗಿದ್ದ ಇದು ೧೮೬೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಯಿತು. ಜರ್ಮನ್ ಕಾನ್ಫೆಡರೇಶನ್ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ನಂತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿತು. ಇಂದು ಇದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ (Constitutional Monarchy). ರಾಜಕುಮಾರ ಹನ್ಸ್-ಆಡಮ್ II ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಇನ್ನೂ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇಶವು ಯಾವುದೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ೧೮೬೮ರಿಂದಲೇ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡುವುದಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಇಂದು ಲಿಕ್ಟನ್‌ಸ್ಟೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ!

ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ರಹಸ್ಯ: ಲಿಕ್ಟನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ೨೦೨೪ರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ GDP per capita ಸುಮಾರು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಂತಹ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಏನು?

ತಯಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರ: ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ೪೨% ವಹಿವಾಟು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಡೆಂಟಲ್ ಉಪಕರಣಗಳು, ಯಂತ್ರಗಳು, ಪ್ರಿಸಿಷನ್ ಇನ್‌ ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್‌ ಗಳು ಮತ್ತು ಟೂಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ತಯಾರಕ ದೇಶವಿದು. R&Dಗೆ GDPಯ ೬.೨% ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ಸೇವೆಗಳು: ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ೨೦% GDPಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ತೆರಿಗೆ (ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ತೆರಿಗೆ ೧೨.೫%), ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನ ಶ್ರೀಮಂತರು ಇಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ: ರಾಜರ ಅರಮನೆಗಳು, ಕೋಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೂ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಇದೆ.

ವಿದೇಶಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು: ದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೬೦%ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ದೈನಂದಿನ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇದು GDPಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಪ್ರತಿ ನಿವಾಸಿಯೂ ಉನ್ನತ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣ ಇಲ್ಲಿನ ಹೈಲೈಟ್.

ಸ್ವಂತ ಕರೆನ್ಸಿ ಇಲ್ಲ: ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಕರೆನ್ಸಿ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ ಸಂಗತಿಯೇ ಆಗಿದೆ. ೧೯೨೪ರಿಂದ ಸ್ವಿಸ್ ಫ್ರಾಂಕ್ (CHF) ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಇರುವ ಕಾರಣ ಸ್ವಂತ ಕರೆನ್ಸಿ ಮುದ್ರಿಸುವ ತೊಂದರೆಯಿಲ್ಲದೆ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಇಲ್ಲ: ಯಾವುದೇ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಇಲ್ಲ. ಸಣ್ಣ ಹೆಲಿಪೋರ್ಟ್ (Balzers) ಗಳು ಮಾತ್ರ ಇವೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಜ್ಯೂರಿಕ್ (ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್) ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರ ನೆರೆಯ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳಿಂದ ಬಂದು ರಸ್ತೆ ಅಥವಾ ರೈಲು ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು “ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಇಲ್ಲದ ದೇಶ ದೇಶವೇ ಅಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಲಿಕ್ಟನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ತನ್ನ ಸಣ್ಣತನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡತನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಕಳ್ಳತನ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವಿಲ್ಲದ ದೇಶ: ಲಿಕ್ಟನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಕ್ರೈಮ್ ರೇಟ್ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ. ಕೊಲೆ, ಸುಲಿಗೆ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಅಪರೂಪ. ದೇಶದ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೭-೧೦ ಜನ ಮಾತ್ರ ಇದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ದೇಶದ ಜೈಲು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ನಿವಾಸಿಗಳು ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಪೊಲೀಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೇವಲ ೧೬೦ ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದಾಗಿ ಅಪರಾಧಗಳು ಕಡಿಮೆ. ವಿದೇಶಿಗರು ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಈ ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ ಜರ್ಮನ್, ಆದರೆ ಅಲೆಮಾನಿಕ್ ಡಯಲೆಕ್ಟ್ ಬಳಕೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ತೃತೀಯಾಂಶ ಲಿಕ್ಟನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಮೂಲದವರು, ಉಳಿದವರು ವಿದೇಶಿಗರು. ೮೦% ಜನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ (ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್). ವಡೂಜ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಲಿಕ್ಟನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಕ್ಯಾಸಲ್ (ರಾಜಕುಟುಂಬದ ನಿವಾಸ), ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಆರ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಇವೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕೋಟೆಗಳು, ಗ್ರಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸುತ್ತಲಿನ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತಾರೆ. ವಡೂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಪಿಂಗ್, ಹೈಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು. ದೇಶವು ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಶಾಂತ, ಸಮೃದ್ಧ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದು. ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ವಿದೇಶಿಗರು ಬಹುಬೇಗನೇ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಲಿಕ್ಟನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ದೇಶದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವಾಗ ನಮಗೆ ದೇಶದ ಗಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸ್ಥಿರತೆ, ನಾಯಕತ್ವ, ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಶ್ವಾಸವೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ತೆರಿಗೆ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರರಹಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಇಂಥ ಸಣ್ಣ ದೇಶವೂ ಮಹಾ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಬಹುದು. ಭಾರತದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ದೇಶಕ್ಕೂ ಇದು ಪ್ರೇರಣೆ – ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಠಗಳಿವೆ. “ಇಂಥದೊಂದು ಊರು ನಮ್ಮಲ್ಲೂ ಇರಬಾರದಿತ್ತೆ?” ಎಂಬ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ “ಹೌದು, ಸಾಧ್ಯ! ಸರಿಯಾದ ನೀತಿ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಊರುಗಳೂ ಇಂಥ ಸುರಕ್ಷಿತ, ಶ್ರೀಮಂತ ಸ್ವರ್ಗಗಳಾಗಬಹುದು.

ಲಿಕ್ಟನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಸಣ್ಣದ್ದು ಆದರೆ ಪ್ರಭಾವಿ. ಇಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಸರಳ, ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ. ನೀವು ಯುರೋಪ್ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಈ ಪುಟಾಣಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಡಿ. ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಥವಾ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದಿಂದ ಒಳ ಬಂದು ಒಂದು ದಿನ ಕಳೆಯಿರಿ. ಈ ದೇಶ ನಿಮಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಹೊಸ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ!

(ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರ: ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ, IMF ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾಹಿತಿ.)

ಚಿತ್ರ ಕೃಪೆ: ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣ