ಚಂದ್ರನೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಕತ್ತಲೆಯ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಬೆಳಗುವ ತಂಪು ಬೆಳಕಿನ ಗೋಳವಲ್ಲ; ಆತ ನಮ್ಮ ಅಂತರಂಗದ ಭಾವನೆಗಳ ಕನ್ನಡಿ, ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುವ ಕಲ್ಪನಾ ಶಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಭಾವುಕ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಚಂದ್ರನಿಗೂ, ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಮನಸ್ಸಿನ ನಿಗೂಢ ಅಲೆಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಆ ಅದೃಶ್ಯ ಕೊಂಡಿ ಯಾವುದು? ಆತ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ? ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಈ ಚಂದ್ರನ ಆಕರ್ಷಣಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಆ 'ಆಂತರಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ'ವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸೋಣ.

'ಗ್ರಹ' ಎಂಬ ಪದದ ಹಿಂದಿನ ತರ್ಕ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಹಿಡಿತ: ಮನಸ್ಸಿನ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್

ನಾವು ಈಗಾಗಲೇ ನಮ್ಮ [ನವಗ್ರಹಗಳ ಸರಣಿ: ೧. ಸೂರ್ಯ (Sun)] ಚರ್ಚಿಸಿದಂತೆ, ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ 'ಗ್ರಹ' ಎಂದರೆ 'ನಮ್ಮನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವವನು' ಅಥವಾ 'ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವವನು' (To grasp, to seize) ಎಂದರ್ಥ. ಸೂರ್ಯನು ನಮ್ಮನ್ನು ತನ್ನ ಬಲವಾದ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಮೂಲಕ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ, ಚಂದ್ರನು ನಮ್ಮನ್ನು 'ಮನಸ್ಸಿನ' (Mind) ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

ವೈದಿಕ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನನ್ನು 'ಮನೋಕಾರಕ' (Ruler of the Mind) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

> "ಚಂದ್ರಮಾ ಮನಸೋ ಜಾತಃ" — ಪುರುಷ ಸೂಕ್ತ

ಅಂದರೆ, ಚಂದ್ರನು ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನು. ನಮ್ಮ ಭೌತಿಕ ದೇಹವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಯಂತ್ರವಾದರೆ, ಅದನ್ನು ನಡೆಸುವ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು. ನಾವು ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡುತ್ತೇವೆ, ಹೇಗೆ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇವೆ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಭಾವನೆಗಳ ಏರಿಳಿತಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಚಂದ್ರನ ಹಿಡಿತದಲ್ಲೇ ಇವೆ.

ನಾವು ಯಾವುದೋ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬೇಸರಗೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಮಗದೊಮ್ಮೆ ಅಪಾರ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ತರಂಗಗಳು ನಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಕಲೆಗಳು ಬದಲಾದಂತೆ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಚಂದ್ರನ 'ಗ್ರಹಣ ಶಕ್ತಿ'(Power of Holding).

ಜೈವಿಕ ಯಂತ್ರದೊಳಗೆ ಚಂದ್ರ: ಇಡಾ ನಾಡಿ ಮತ್ತು ಜಲ ತತ್ವದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಯೋಗವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾನವನ ದೇಹವು ಕೇವಲ ಮೂಳೆ-ಮಾಂಸಗಳಲ್ಲ; ಇದು ಶಕ್ತಿಯ ನಾಡಿಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಜಾಲ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು 'ಇಡಾ ನಾಡಿ' (Ida Nadi).

೧. ಇಡಾ ನಾಡಿ (ಚಂದ್ರ ನಾಡಿ): ತಂಪಿನ ಚಾನಲ್

ಬೆನ್ನುಹುರಿಯ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಈ ನಾಡಿಯನ್ನು 'ಚಂದ್ರ ನಾಡಿ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ತಂಪು, ಸೌಮ್ಯತೆ, ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆ (Intuition), ಕಲ್ಪನಾ ಶಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರ ಮನೋಭಾವವನ್ನು (Receptivity) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಲಭಾಗದ ಸೂರ್ಯ ನಾಡಿಯು (ಪಿಂಗಳಾ) ನಮ್ಮನ್ನು ಸದಾ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತ, ಹಾಗೂ ತರ್ಕಬದ್ದವಾಗಿರಿಸಿದರೆ, ಎಡಭಾಗದ ಚಂದ್ರ ನಾಡಿಯು ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಆಳವಾದ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅಂತರಮುಖ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಬಲಭಾಗದ ಕ್ರಿಯೆಗಳು (Right Brain - ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಕಲೆ, ಭಾವನೆ) ಇಡಾ ನಾಡಿಯಿಂದಲೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

೨. ಜಲ ತತ್ವ (The Water Element): ದೇಹದೊಳಗಿನ ಸಾಗರ

ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಶೇಕಡಾ ೭೦ ರಷ್ಟು ನೀರಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ, ಮಾನವನ ದೇಹದಲ್ಲೂ ಸಹ ಶೇಕಡಾ ೭೦ ರಷ್ಟು ಜಲಾಂಶವೇ ಇದೆ. ನಮ್ಮ ರಕ್ತ, ಹಾರ್ಮೋನ್‌ಗಳು, ಮೆದುಳಿನ ದ್ರವ (Cerebrospinal fluid) ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಕೋಶದೊಳಗಿನ ನೀರು ಚಂದ್ರನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕಾಶದ ಚಂದ್ರನು ಸಾಗರದ ನೀರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ ಉಬ್ಬರ-ವಿಳಿತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಂತೆ, ನಮ್ಮ ದೇಹದೊಳಗಿನ ಜಲ ತತ್ವವನ್ನೂ ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸೆಳೆತವೇ ನಮ್ಮ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.

ಲೂನಾರ್ ಮತ್ತು ಲುನಾಟಿಕ್: ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ನಿಗೂಢ ಕೊಂಡಿ

ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲಿನ ಚಂದ್ರನ ಪ್ರಭಾವ ಎಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿದೆ.

ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನನ್ನು 'Luna' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪದವೇ 'Lunatic' (ಲುನಾಟಿಕ್ - ಹುಚ್ಚುತನ ಅಥವಾ ಮನೋವಿಕಲತೆ).

ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಒಂದು ಸತ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದರು: ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಜನರ ವರ್ತನೆಗಳು ಹುಣ್ಣಿಮೆ (Full Moon) ಮತ್ತು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ (New Moon) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ರಾತ್ರಿ ಇವರಲ್ಲಿ ಹುಚ್ಚುತನದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಇವರನ್ನು "ಚಂದ್ರನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದವರು" ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ 'Lunatics' ಎಂದು ಕರೆದರು.

ಆದರೆ ಚಂದ್ರ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹುಚ್ಚುತನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆಯೇ?

ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ! ಚಂದ್ರನು ಹೊಸದಾಗಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆತ ಕೇವಲ 'ವರ್ಧಕವಾಗಿ' (Amplifier) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರೀತಿಯಿದ್ದರೆ, ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕು ಆ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹುಚ್ಚುತನ, ಆತಂಕ ಅಥವಾ ಕ್ರೋಧವಿದ್ದರೆ, ಚಂದ್ರನು ಅದನ್ನೂ ಕೂಡ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಂಪು ಚಂದ್ರನ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸೆಳೆತವು ನಮ್ಮ ಉಪಪ್ರಜ್ಞೆ ಮನಸ್ಸಿನ (Subconscious Mind) ಬಾಗಿಲನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆರೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ.

ಉಬ್ಬರ-ವಿಳಿತಗಳು: ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದಿಂದ ಜೈವಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳವರೆಗೆ

ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಉಬ್ಬರ-ವಿಳಿತಗಳಿಗೆ (Tides) ಚಂದ್ರನ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣಾ ಶಕ್ತಿಯೇ (Gravitational Pull) ಕಾರಣ ಎಂಬುದು ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವ ಸತ್ಯ. ಆದರೆ ಈ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಕೇವಲ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ಚಂದ್ರ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಒಂದೇ ಸರಳ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ ಆಕರ್ಷಣಾ ಶಕ್ತಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ದ್ರವಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ನರಪ್ರೇಕ್ಷಕಗಳ (Neurotransmitters) ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳು ಯಾವುದೇ ತಡೆಗೋಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯತೊಡಗುತ್ತವೆ.

ಚಂದ್ರನ ೩೦ ರಾತ್ರಿಗಳು: ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಿಂದ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ಪಯಣ

ಚಂದ್ರನ ತಿಂಗಳು ೩೦ ದಿನಗಳ ಅಥವಾ ೩೦ 'ತಿಥಿ'ಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷ (ಚಂದ್ರ ಬೆಳೆಯುವ ಕಾಲ) ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷ (ಚಂದ್ರ ಕ್ಷೀಣಿಸುವ ಕಾಲ). ಈ ೩೦ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ (New Moon) — ಶೂನ್ಯದ ಮಹತ್ವ

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಚಂದ್ರನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅದೃಶ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಾರಕನಾದ ಚಂದ್ರನು ಶೂನ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಲೌಕಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತಮೋಗುಣ (Inertia) ಮತ್ತು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಜಡತ್ವ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಮಂದತೆ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದರಿಂದಲೇ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಮಂಕಾಗುವುದರಿಂದ, ಅಪಘಾತಗಳು (Accidents) ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿಯು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿಯೇ ಮೂಲ ಬೇರುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಮುಖ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಕರ್ಮಗಳಿಗೂ (Pitru Rituals) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ ದಿನವಾಗಿದೆ.

ಪೂರ್ಣಿಮೆ (Full Moon) — ಪೂರ್ಣತೆಯ ಪ್ರವಾಹ

ಪೂರ್ಣಿಮೆಯು ಚಂದ್ರನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಕಾಸದ ರಾತ್ರಿ. ಮೂಲತಃ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ವ ಗುಣವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಶಾಂತಿಯುತ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಇಡೀ ಪ್ರಕೃತಿಯು ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ಮೈದಳೆದಿರುತ್ತದೆ. ಜಾಗೃತ ಮತ್ತು ಉಪಪ್ರಜ್ಞೆ ಮನಸ್ಸಿನ ನಡುವಿನ ಗೋಡೆಯು ಅತ್ಯಂತ ತೆಳುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸುಪ್ತ ಭಾವನೆಯೂ ಈ ದಿನ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಮತ್ತು ಯೋಗಿಗಳ ಜ್ಞಾನೋದಯ: ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಶೇಷ ನೆರವು

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಯೋಗಿಗಳು, ಸಂತರು ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ರಾತ್ರಿಯಂದೇ ಜ್ಞಾನೋದಯವನ್ನು (Enlightenment) ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಕಾಕತಾಳೀಯವಲ್ಲ; ಇದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ವಿಜ್ಞಾನವಿದೆ.

ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಯಣವು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಚಕ್ರಗಳಿಂದ (ಮೂಲಾಧಾರ) ಮೇಲಿನ ಚಕ್ರಗಳ ಕಡೆಗೆ (ಆಜ್ಞಾ ಮತ್ತು ಸಹಸ್ರಾರ) ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನದಂದು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬಲವಾದ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣಾ ಸೆಳೆತವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿಯೇ ನಮ್ಮ ಇಡೀ ದೇಹದ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು (Prana) ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ (Upward pull) ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹಡಗೊಂದಕ್ಕೆ ಬೀಸುವ ಅನುಕೂಲಕರ ಗಾಳಿಯಂತೆ, ಚಂದ್ರನು ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಸಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯ ಒದಗಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಗಣನೆಯ ವಿಕಾಸ: ಸೌರ, ಚಾಂದ್ರ ಮತ್ತು ಚಾಂದ್ರ-ಸೌರ ಯುಗಲ

ಭಾರತೀಯ ಋಷಿಗಳು ಆಕಾಶದ ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿ ಮೂರು ವಿಧದ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.

೧. ಸೌರಮಾನ (Solar Calendar): ಇದು ಸೂರ್ಯನು ಒಂದು ರಾಶಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ರಾಶಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಕಾಲವನ್ನು (ಸಂಕ್ರಾಂತಿ) ಆಧರಿಸಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಚಲನೆಗೆ ೩೬೫.೨೫ ದಿನಗಳು ಬೇಕು. ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಋತುಮಾನಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

೨. ಚಾಂದ್ರಮಾನ (Lunar Calendar): ಇದು ಚಂದ್ರನ ಕಲೆಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ತಿಥಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಚಂದ್ರನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಂದು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಲು ಸುಮಾರು ೨೯.೫ ದಿನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅದರಂತೆ ಚಾಂದ್ರ ವರ್ಷವು ಕೇವಲ ೩೫೪ ದಿನಗಳದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಸೌರ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಚಾಂದ್ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೧೧ ದಿನಗಳು ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತವೆ.

೩. ಚಾಂದ್ರ-ಸೌರಮಾನ (Luni-Solar Calendar): (ಭಾರತದ ಗಣಿತದ ಅದ್ಭುತ) ಸೌರ ಮತ್ತು ಚಾಂದ್ರ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ೧೧ ದಿನಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಋತುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದಂತೆ ಸಾಗಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಸೂತ್ರವೇ 'ಅಧಿಕ ಮಾಸ' (Adhika Masa / Intercalary Month).

ಪ್ರತಿ ೩೨.೫ ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ (ಸುಮಾರು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳು) ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗೆ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಿಂಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಮತ್ತು ಸೌರಮಾನ ಎರಡೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಮತೋಲನಗೊಂಡು, ಋತುಮಾನಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹಬ್ಬಗಳು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಸಮನ್ವಯತೆಯು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ನಿಖರ ಕಾಲಗಣನಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ.

ಚಂದ್ರನ ಪ್ರಸನ್ನತೆಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ತಂತ್ರಗಳು

ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಚಂದ್ರನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಡಲು ಕೆಲವು ಅತ್ಯಂತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದರು.

* ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪೂಜೆ: ಹುಣ್ಣಿಮೆಯು ಪೂರ್ಣತೆಯ ಸಂಕೇತ. ಅಂದು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ದೈವಿಕ ಚಿಂತನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ, ಚಂದ್ರನಿಂದ ವರ್ಧಿಸಲ್ಪಡುವ ಶಕ್ತಿಯು ನಮ್ಮನ್ನು ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.

* ಏಕಾದಶಿ ಉಪವಾಸ (Fasting): ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಮತ್ತು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ೪ ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ಬರುವ ತಿಥಿಯೇ ಏಕಾದಶಿ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಜಲ ತತ್ವದ ಸಮತೋಲನ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಲಘು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ, ಮುಂಬರುವ ಹುಣ್ಣಿಮೆ/ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಬಲವಾದ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಬಹುದು.

* ಚಂದ್ರ ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಅರ್ಘ್ಯ: ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಜಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು (ಅರ್ಘ್ಯ) ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕನ್ನು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಶರೀರದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು (Pitta) ತಗ್ಗಿಸಿ, ನರಮಂಡಲವನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಂದ್ರನು ಉಚ್ಛನಾದಾಗ (Exalted - ವೃಷಭ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ):

ಚಂದ್ರನು ಅತ್ಯಂತ ಆನಂದದಿಂದ ಇರುವ ಜಾಗವಿದು. ಇಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಲವು ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

  • ಸ್ವಭಾವ: ಇವರಿಗೆ ತಾವು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಪೇಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದ ಕೃತಜ್ಞತಾ ಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.

  • ಅರಿವಿನ ಲಾಭ: ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಶಾಂತವಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲೂ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಇವರು ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೃಜನಶೀಲತೆಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಚಂದ್ರನು ನೀಚನಾದಾಗ (Debilitated - ವೃಶ್ಚಿಕ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ):

ಇಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಕಂಫರ್ಟ್ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸು ತಾನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅತಿಯಾದ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಅಭದ್ರತೆಯನ್ನು (Insecurity) ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ.

  • ಸ್ವಭಾವ: ಆಳವಾದ ಒಲವಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ "ಅದು ನನ್ನ ಕೈತಪ್ಪಿ ಹೋಗಬಹುದೇ" ಎಂಬ ಭಯ ಸದಾ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಳದಲ್ಲಿ ಭಾವನೆಗಳ ತೀವ್ರ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಒಂಟಿತನದ ಭೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ.

  • ಅರಿವಿನ ಲಾಭ: ಇಲ್ಲಿಯೇ 'ಅರಿವಿನ ಜಾಗೃತಿ' ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ತಲ್ಲಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ, ಚಂದ್ರನ ಆ ತೀವ್ರ ಸೆಳೆತದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸ್ವಯಂ-ಅವಲೋಕನದ ಪ್ರಯೋಗ: ನಿಮ್ಮ ಚಂದ್ರ-ಮನಸ್ಸಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ

ನಿಮ್ಮ ಜಾತಕವನ್ನು ನೋಡುವ ಮೊದಲು, ನಿಮ್ಮ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವಲಯ (Emotional Defense Mechanism) ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸ್ವಯಂ-ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡೋಣ.

ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ನಿಮ್ಮ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಗತ್ಯಗಳು, ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿ, ಮತ್ತು ನೀವು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಹಂತ ೧: ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಕುರುಡು ಪರೀಕ್ಷೆ (Blind Test): ಕೇವಲ ಇಂದಿನ ಮಾತಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನದ ಆಳವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಗಮನಿಸಿ—ನಿಮ್ಮ ಒಳಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಏನನ್ನು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ? ರೀಚಾರ್ಜ್ ಆಗಲು ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ನೆಮ್ಮದಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ನಿಮ್ಮ ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಯಾವ ಪರಿಸರವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.

(ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ದೂರ ಸರಿದು ಒಂಟಿತನ/ಏಕಾಂತವನ್ನು ಬಯಸುವುದೇ? ಮನೆಯ ಕಂಫರ್ಟ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಸಾಮೀಪ್ಯವೇ? ಸದಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವುದೇ? ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಆಪ್ತರ ಒಡನಾಟವೇ?) ನಿಮ್ಮ ಒಳಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಬರುವ ಆ ಒಂದು ಮೂಲ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.

ಹಂತ ೨: ಪರಿಶೀಲನೆ (Verification) : ಈಗ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ vedicrishi.in ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ನಿಮ್ಮ ಜನನ ವಿವರಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಲಗ್ನ ಕುಂಡಲಿಯನ್ನು (D1 Chart) ತೆರೆಯಿರಿ. ಅದರಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ (Moon / Mon / CH) ಯಾವ ಭಾವದಲ್ಲಿ (ಮನೆಯಲ್ಲಿ) ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಚಂದ್ರನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?

ಹಂತ ೩: ಅರಿವಿನ ಜಾಗೃತಿ: ಚಂದ್ರನು ಯಾವ ಭಾವದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೋ, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಡೆಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಸದಾ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ (Naturally drawn). ಚಂದ್ರನು ಯಾವ ಭಾವದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೋ, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಡೆಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಸದಾ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ (Naturally drawn). ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಹಂಕಾರವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ದರ್ಪವಾಗಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ (Not egoistic).

  • ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಂದ್ರನು ೪ನೇ ಭಾವದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಒಲವು ಸದಾ ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಕಡೆಗೇ ಇರುತ್ತದೆ.

  • ಅದೇ ೧೦ನೇ ಭಾವದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಗಮನವೆಲ್ಲಾ ಸದಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಹಾಗೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಕಡೆಗೇ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ನೆನಪಿಡಿ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಗ್ರಹಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಕೂರುವುದಲ್ಲ. ಚಂದ್ರನ ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಒಲವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು 'ಅರಿವಾಗಿ' (Awareness) ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಹೇಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ನಾವು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ಯಾವುದೇ 'ಗ್ರಹ' ನಮ್ಮನ್ನು ಆಳಬಾರದು; ನಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮೂಲಕ ನಾವು ಆ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಬೇಕು (Free from control). ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಗ್ರಹಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಏನೇ ಇದ್ದರೂ, ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಏನನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವೇ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಚಂದ್ರನು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠವೆಂದರೆ 'ಬದಲಾವಣೆ'. ಚಂದ್ರನ ಕಲೆಗಳು ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ಬದಲಾಗುವಂತೆ, ನಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳೂ ಸಹ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೂ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಹರಿಯುವ ನದಿಯ ವಿರುದ್ಧ ದೋಣಿ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಮೂರ್ಖತನ; ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ದಡ ಸೇರುವುದು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ.

ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ತಂಪಾದ ಚಂದ್ರ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು, ಅದರ ಲಯಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಒಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಸಂಘರ್ಷದ ಕಣವಾಗುವ ಬದಲು ಪ್ರಶಾಂತವಾದ ಸರೋವರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರನ ತಂಪು ಬೆಳಕು ನಿಮ್ಮ ಅಂತರಾಳವನ್ನು ಬೆಳಗಲಿ.