ರಾತ್ರಿ ಇಡೀ ನಿದ್ರಿಸಿ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಾಗ ಎದುರಾಗುವ ಆ ಮೊದಲ ಕ್ಷಣ ಎಂತಹ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ! ಕಣ್ಣು ತೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಕನಸಿನ ಪಾತ್ರಗಳೆಲ್ಲ ಸುತ್ತಲೂ ಜಮಾಯಿಸಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡಲು ಯತ್ನಿಸುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವು ಮಾಯವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಕನಸಿನ ಪ್ರಪಂಚ ಎಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆಗಾಗ ಅರಿವಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಗುಡಿಯ ಗಂಟೆಯ ಮಂದವಾದ ನಾದ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ, ಅದು ಕನಸಿನ ಭಾಗವೇ ಅಥವಾ ವಾಸ್ತವವೇ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಂತರ, ಮತ್ತೊಂದು ಸದ್ದು , ಅದು ಗಡಿಯಾರ ಜೋರಾದ ನಾದ, ಅದು ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ಎಚ್ಚರವಾಗಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ತಾಜಾತನ ಪಡೆದ ಈ ಎಚ್ಚರದ ಸಮಯವು ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರವಾದುದು. ಹಿಂದಿನ ದಿನದ  ಆಯಾಸವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿರಮಿಸಿದ ಭಾವ. ಆದರೂ, ಮುಸುಕು ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಉಷಃ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಒಂದು ನೆಮ್ಮದಿಯ ವಿಸ್ತಾರ , ತಣ್ಣನೆಯ ಗಾಳಿಗೆ ಏಳುವ ಮೊದಲು, ಈ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಕಾಲ ನನಗೆ ಯೋಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಖಕರವಾಗಿ ಕನಸು ಕಾಣಲು ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಮಯ. ನಿನ್ನೆಯ ಹೋರಾಟಗಳು ನನ್ನ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿವೆ, ಮತ್ತು ನಾಳೆಯ ಚಿಂತೆಗಳು ಇನ್ನೂ ನನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಸಮಯ ನಿಂತು ಹೋಗಿದೆ ಎಂದೇ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನವು ಒಂದು ನಿಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ – ಜೀವನದ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಕಾಡದೆ ನಾನು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಬಹುದಾದ ಒಂದು ವಿರಾಮ.

ಕದಲದೆ ಮಲಗಿರುತ್ತೇನೆ, ನನ್ನ ನಿದ್ರೆಯ ಅವಶೇಷಗಳಿಗೆ ಭಂಗ ತರಲು ಮನಸ್ಸಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎಚ್ಚರವಾದ ನಂತರ, ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ ಹೊರಗೆ ನೋಡಿದರೇ ಆ  ಗಾಜಿನ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಸುಂದರವಾದ ಮಂಜಿನ ಹನಿಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ಕನಸುಗಳಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕಿಟಕಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಭಾಗದ ಮೂಲಕ, ಒಂದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರವು ಮಿನುಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿಗಿಂತ ಪ್ರಬಲವಾದ ಹೊಳಪು.ಸೂರ್ಯದೇವನ ಆ  ದಿವ್ಯ ಬೆಳಕು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ನಿಗೂಢ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾತದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಯವೂ ಮೂಡುತ್ತದೆ.

ಆಗ ನಡುಗುತ್ತಾ, ಮತ್ತೆ ಕಂಬಳಿಗಳ ಕೆಳಗೆ ಜಾರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಈ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟರೆ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಬರುತ್ತದೆ.ಆ  ಆಲೋಚನೆಯು ಒಂದು ಗಾಢವಾದ ಕಲ್ಪನೆಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ – ಸಾವಿನ ಶೀತಲ ವಾಸ್ತವ. ಇಂತಹ ಆಲೋಚನೆಗಳು ನನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಭಾರವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ನಾನು ಏಕಾಂಗಿ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ನನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ, ಜೀವನದ ನಿರಂತರತೆಯು ಒಂದು ಭ್ರಮೆ ಮಾತ್ರ ಎಂಬಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನೊಳಗೂ ಒಂದು ಸಮಾಧಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸೆರೆಮನೆ ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ, ಜೀವನದ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು, ಈ ಗಾಢ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಬರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ನನ್ನ ದುರ್ಬಲತೆಗಳು ಅತಿಯಾಗಿ ಕಾಡಬಹುದು. ಭೂತಕಾಲದ ದುಃಖಗಳು ಭೂತಗಳಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ, ಕಳೆದುಹೋದ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ನಿರಾಶೆಗಳ ನೆನಪಾಗಿ. ಪ್ರತಿ ನೆನಪೂ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಮತ್ತು ನಾಚಿಕೆಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತದೆ, ನನ್ನನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಆ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಒಂದು ಮುಖ ನನ್ನ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ – ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಾಗದ, ಆದರೆ ಮರೆತು ಬಿಡಲೇ ಬೇಕಾದ ಒಂದು ಮುಖ. ಆ ಪ್ರೀತಿ ನನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿಹೋದ ರೀತಿ, ನನ್ನಿಂದಾದ ತಪ್ಪುಗಳು, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳು – ಇವೆಲ್ಲವೂ ಈಗ ಭೂತಗಳಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತವೆ. ಹೃದಯದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ನೋವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಚಿಕೆ ಎನ್ನುವುದು ಬೆಡಗಿಯಂತೆ ನನ್ನ ಸುತ್ತಲೂ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಬಂದು, ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ತಪ್ಪು, ಪ್ರತಿ ಅಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಹೇಳದಿರುವ ಮಾತು – ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಬಂಧನಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತವೆ, ಅವು ನನ್ನನ್ನು ದಟ್ಟವಾದ ಕತ್ತಲೆಯೊಳಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಈ ಹಿಂಸೆಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಳಕ್ಕೆ ಸೆಳೆಯುವ ಮೊದಲು, ನಾನು ಇವುಗಳನ್ನು ಕೊಡಹಿಕೊಳ್ಳಲು ತಕ್ಷಣವೇ ಹೋರಾಡುತ್ತೇನೆ. ಈ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಸುತ್ತಲಿನ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿವೆ ಎಂದು ನಾನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಇದು ನನಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವಿಮೋಚನೆಯ ಭಾವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಅದರಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜೀವನದ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತೇನೆ, ಪರಿಚಿತ ವಸ್ತುಗಳು ಬೆಳಕಿನ ಮಿಣುಕು ಮಿಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಕತ್ತಲೆಗೆ ಮರಳುತ್ತವೆ. ಆದರೂ, ಹೃದಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಗುರವಾದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ವಸ್ತುಗಳು, ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು – ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ಹೂದಾನಿ, ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಚಿತ್ರ – ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಪುನಃ ಸಾಕ್ಷಿ ಹೇಳಿದಂತೆ.

ದಿನದ ಜಂಜಾಟದಿಂದ ಹೊರಬಂದು  ಮತ್ತೆ ಮಲಗಿದಾಗ, ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಪ್ತ ಸಂಗಾತಿಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆ ಸಹವಾಸವು ನನ್ನ ಚಿಂತಿತ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತಿತ್ತು. ನನ್ನ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಕನಸುಗಳಲ್ಲಿ ತೇಲಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಸೌಂದರ್ಯವು ಸಂತೋಷದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಂತೋಷದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಬಾಲ್ಯದ ದಿನಗಳು, ನದಿ ದಡದಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿದ ಕ್ಷಣಗಳು, ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ನಕ್ಕ ನಗುವಿನ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳು, ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಂಧಗಳು – ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಬರುತ್ತವೆ. ಆ ನೆನಪುಗಳು ಬಿಸಿಲಿನಂತೆ ನನ್ನೊಳಗೆ ಹರಡಿ, ಆವರಿಸಿರುವ ಚಳಿಯನ್ನು ಓಡಿಸಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಆ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ, ನಾನು ಏಕಾಂಗಿಯಲ್ಲ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಭಾವ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರ ಮುಖಗಳು, ಅವರ ನಗು, ಅವರ ಆಲಿಂಗನ – ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆವರಿಸಿ, ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ನೋವುಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ನಾನು ಮತ್ತೆ ಅರೆ-ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಜಿಗಿಯುತ್ತೇನೆ, ಜೀವನವು ಈ ಒಂದು ಗಂಟೆಯಂತೆಯೇ ಇದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತೇನೆ – ನಿಗೂಢತೆಗಳು, ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾತಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ದೂರದ ಗಡಿಯಾರದ ನಾದಗಳು ಮಸುಕಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ನಾನು ಮತ್ತೆ ನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರುತ್ತೇನೆ, ಆ ನಿಶ್ಯಬ್ದದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಈ ಕ್ಷಣವು ಅತೀವ ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಆತ್ಮದ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಯಾಣದಂತೆಯೇ, ಅದು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಶಾಶ್ವತತೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ನನ್ನೊಳಗೆ ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಭೂತಗಳು ಈಗ ಮಸುಕಾಗಿವೆ, ಅವು ಕೇವಲ ನೆನಪುಗಳಾಗಿ ನನ್ನೊಳಗೆ ಅಡಗಿವೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ತೀವ್ರತೆ ಈಗ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಶಾಂತವಾದ, ಆಳವಾದ ನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರುತ್ತೇನೆ, ಬಹುಶಃ ಮುಂದಿನ ಮುಂಜಾನೆ ಹೊಸ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಲು... ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಈ ಕಾಡುವ ಮನಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಲು. ಜೀವನದ ಚಕ್ರ ಹೀಗೇ ಸಾಗುತ್ತದೆ – ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಕತ್ತಲೆ, ಎಚ್ಚರ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ನಡುವೆ ನಮ್ಮ ಆತ್ಮದ ಪ್ರಯಾಣ ನಿರಂತರ.

-ಹರೀಶ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ 

(ಇಂದಿರಾತನಯ)