ಬೋಂಡಾ ಚಟ್ನಿ ಕಲಿಸಿದ ಪಾಠ

ದ್ವೇಷದ ನಿರ್ಮಾಣ

ದಾವಣಗೆರೆಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತೂಕದ ಹಿತ್ತಾಳೆಯ ಗಂಟೆಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಧುರವಾದ ನಿನಾದಕ್ಕಿಂತ ಖಾಲಿ ಅಡುಗೆ ಪಾತ್ರೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾರವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸೌಟು ಬಡಿದಂತೆಯೇ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಲೋಹದ ಸದ್ದು ಉದ್ದನೆಯ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ಹಳೆಯ, ಬಣ್ಣಗೆಟ್ಟ ಸಾಸಿವೆ-ಹಳದಿ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿ, ಮುಂಜಾನೆಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಗಂಟೆಯ ಮುಕ್ತಾಯವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಿತ್ತು.

ಅಂತಿಮ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸುವ ಮೊದಲು, ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು ಗದ್ದಲ ಮತ್ತು ಓಡಾಟದ ಗೊಂದಲಮಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದವು. ಹುಡುಗರು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ನಲ್ಲಿಗಳ ಬಳಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು, ತಡವಾಗಿ ಬಂದವರು ತಮ್ಮ ಟೈಗಳು ಭುಜದ ಮೇಲಿಂದ ಹಾರಾಡುತ್ತಿರಲು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹಾಯ್ದು ಓಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಭಯಭೀತರಾದ ಕೆಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮರದ ಡೆಸ್ಕ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಬಗ್ಗಿಕೊಂಡು, ಮುಂಜಾನೆಯ ತಪಾಸಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸಹಪಾಠಿಯ ನೋಟ್‌ಬುಕ್‌ನಿಂದ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಗಣಿತದ ಗೃಹಪಾಠವನ್ನು ಆತುರಾತುರವಾಗಿ ನಕಲು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಅಸೆಂಬ್ಲಿಗೆ ಮುಂಚಿನ ಈ ಗದ್ದಲದ ನಡುವೆ, ಇಬ್ಬರು ಹುಡುಗರು ಮಾತ್ರ ಹಿಂದೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರು—ರಘು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಧರ್. ಮುಖ್ಯ ಜನಸಂದಣಿಯನ್ನು ಅಂಗಳದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಲು ಬಿಟ್ಟ ಅವರು, ಎರಡನೇ ಮಹಡಿಯ ಕಾರಿಡಾರ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಖಾಲಿಯಾದ ನಂತರ—ನಗುನಗುತ್ತಿದ್ದ ಆರನೇ ತರಗತಿಯ ಮಕ್ಕಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಕೂಗಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಾನಿಟರ್ ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ—8-ಬಿ ತರಗತಿಯ ನೆರಳಿನೊಳಗೆ ನಿಶ್ಯಬ್ದವಾಗಿ ಜಾರಿಕೊಂಡರು. ಶ್ರೀಧರ್ ಹಲಗೆಯ ಮರದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಅರ್ಧ ಮುಚ್ಚಿ, ಹಜಾರವನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಕೇವಲ ಬೆರಳಿನಷ್ಟು ಅಗಲದ ಸಂದು ಬಿಟ್ಟನು.

ರಘು ಒಂದೇ ಒಂದು ಸೆಕೆಂಡ್‌ ಕೂಡ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಖಾಲಿ ಬೆಂಚ್‌ಗಳ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ದಾಟಿ ತರಗತಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಿಟಕಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ಧೂಳು ತುಂಬಿದ ಚೌಕಾಕಾರದ ಅಂಗಳವು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅಗಲವಾದ, ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಸವೆದ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಿಟಕಿಯ ಅಂಚಿನ ಮೇಲೆ, ಅವರ ಕೈಗಳು ಉದ್ದನೆಯ ಕೆಂಪು ಹೂಮಾಲೆಯ ಪಟಾಕಿಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದವು. ಆತುರದಿಂದ, ಅನುಭವದ ನಿಖರತೆಯಿಂದ, ಅವರು ಆ ಸರಪಳಿಯ ತುದಿಯನ್ನು ಹೊರಗಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಅಂಚಿಗೆ ತೂರಿಸಿ, ನೇರವಾಗಿ ಅದರ ತಿರುಳಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉರಿಯುವ ಅಗರ್‌ಬತ್ತಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿದರು. ಬೆಂಚ್ ಮೇಲೆ ಬೆಂಕಿಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಗೀಚುತ್ತಿದ್ದಂತೆ—ಸ್ಕ್ರಿಚ್—ಊದುಬತ್ತಿ ಹತ್ತಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಆ ಸಿದ್ಧತೆಯು ತನ್ನ ಮೌನ ಕಾಲಗಣನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.

"ಓಡಿ!" ಶ್ರೀಧರ್ ಪಿಸುಗುಟ್ಟಿದನು.

ಅವರು ತರಗತಿಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದರು. ಅವರ ಕಾಲಿನ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು ಕಾರಿಡಾರ್ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಜೋರಾಗಿ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರ ಕೈಯಿಂದ ತಿರುಗಿಸುವ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕದ ಕಿರುಚಲು ಶುರುವಾದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಳಿದು ಓಡಿದರು. ಬೆಳಗಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಉಸಿರಾಡಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಾ, ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ ಓಡಿಬಂದ ಅವರು, ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮೈದಾನವನ್ನು ತಲುಪಿ ತಮ್ಮ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತರು. ಅವರ ಹೃದಯಗಳು ಪಕ್ಕೆಲುಬಿಗೆ ಜೋರಾಗಿ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು.

ಮೂರು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಅವರು ತೆತ್ತ ಬೆಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ರಘುವಿನ ಬೆನ್ನಿನ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಈಗಲೂ ಸೆಳೆತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಶಾಲೆಯ ಗೇಟಿನ ಹೊರಗೆ ಇದ್ದ ಏಕೈಕ ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹದ ಬಳಿ ಅವರು ನಿಂತಿದ್ದಾಗ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕರಿಯುತ್ತಿರುವ ಹಿಟ್ಟಿನ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಸುವಾಸನೆ ದಟ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ತಾಜಾ ಬಿಳಿ ಬೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ತಿಳಿ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಚಟ್ನಿ ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುತ್ತಿರುವ ಬಿಸಿ ಬೆಣ್ಣೆ ಬೋಂಡಾಗಳನ್ನು ಅವರು ಸವಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಹೊಳೆಯುವ ತಾಮ್ರದ ಬಣ್ಣದ ಪರಿಚಿತ ಹೊಳಪು ಅವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಹೊಚ್ಚಹೊಸ, ಅತ್ಯಂತ ಅಂದವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೈಕಲ್ ಮೇಲೆ ಅವರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಸಾಗಿಬರುತ್ತಿದ್ದವರು ಶೆಟ್ಟಿ ಸರ್. ಅವರ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಸೂಟ್ ನೀಟಾಗಿತ್ತು, ಅವರ ದೇಹದ ಭಂಗಿ ನಿಖರವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಸಂಧಿಸಿದವು; ತಾವು ತಿಂದ ಪ್ರತಿ ತುತ್ತನ್ನೂ ಅವರು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಹುಡುಗರಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ತಿಳಿಯಿತು. ಬೆರಳಿನಿಂದ ಚಟ್ನಿಯನ್ನು ಒರೆಸಿ, ಓಡುತ್ತಾ ಒಳಗೆ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇವಲ ಎರಡು ನಿಮಿಷ ತಡವಾಗಿದ್ದರಷ್ಟೇ—ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು.

ಅವರ ಶಿಕ್ಷೆಯು ಎಂದಿನ ಶೆಟ್ಟಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿತ್ತು: ಧೂಳು ತುಂಬಿದ ಮೈದಾನದ ಸುತ್ತಲೂ ಪೂರ್ಣ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಐದು ಯಾತನಾಮಯ ಸುತ್ತುಗಳು, ಮತ್ತು ತರಗತಿಯ ಉಳಿದ ಮಕ್ಕಳು ಒಳಗೆ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗ ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಕಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಹೊರಗೆ ನೇರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು. ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅವರು ತಿದ್ದಲಾಗದ ಸೋಮಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ರಘುವಿಗೆ, ಇದು ಸಣ್ಣತನದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಒಂದು ಮಗು ಮುಂಜಾನೆಯ ತಿಂಡಿಯನ್ನು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ತಿನ್ನಲು ಏಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ?

ಆ ಅವಮಾನವೇ ಅವರ ನಿಖರವಾದ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಆಗ—

ಡವ ಡವ ಸದ್ದು... ಕ್ರಾಕ್!

ಉದ್ದನೆಯ ಪಟಾಕಿಯ ಸರಪಳಿಯು ಅಂಗಳದಾದ್ಯಂತ ಸಿಡಿದು, ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಂತೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು. ಇಪ್ಪತ್ತು ಗೊಂದಲದ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ, ಅಂಗಳವು ತಲೆಕೆಳಗಾಯಿತು. ಹಿರಿಯ ಹುಡುಗರ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ನರವಿಚಲಿತ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಉಸಿರುಗಳ ಅಲೆ ಹರಿಯಿತು, ಆದರೆ ಅಧ್ಯಾಪಕರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಗಾಬರಿ ಆವರಿಸಿತು. ಕಿರಿಯ ಶಿಕ್ಷಕರು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋರಾಗಿ ಬೀಸುತ್ತಾ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಿರುಚುತ್ತಾ ಇತ್ತಿಂದತ್ತ ಓಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರು ತಮ್ಮ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕದಲ್ಲಿ ಆತುರದಿಂದ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದರು.

ಶಿಸ್ತಿನ ನೆರಳು

ಮಿಸ್ಟರ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರ ಸಾಲಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ತಿಯಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಇಡೀ ಅಂಗಳವೇ ತಲ್ಲಣಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಕಣ್ಣುಮಿಟುಕಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಪ್ಪು-ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಸೂಟ್ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿದ್ದ ಭಾರವಾದ ಚರ್ಮದ ಪಟ್ಟಿ, ಅವರು ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಿದಾಗ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸದ್ದನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತು. 8-ಬಿ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಪಟಾಕಿಯ ಸರಪಳಿ ಸಿಡಿದು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ನಡುವೆಯೂ ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭಾವನೆಗಳಿರಲಿಲ್ಲ.

ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ, ದಶಕಗಳ ರೂಢಿಯಾದ ಚಲನೆಯಿಂದ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೇಬಿನಿಂದ ಆ ಭಾರವಾದ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಸಿಳ್ಳೆಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದರು.

ಫ್ವೀಇಇಇಇಇಇಟ್!

ಆ ಚೂಪಾದ, ತೂರಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಜ್ಞೆಯು ಮೈದಾನದ ಗದ್ದಲವನ್ನು ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸೀಳಿಹಾಕಿತು. ಹಾರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹಠಾತ್ ಮೌನವಾದಂತೆ, ಅಂಗಳದ ಗೊಂದಲವು ಸ್ತಬ್ಧವಾಯಿತು. ಕೊನೆಯ ಕೆಂಪು ಪಟಾಕಿಯ ಕಟು ವಾಸನೆಯ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯು ಮಸುಕಾದ ದಾವಣಗೆರೆಯ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಿ, ದಪ್ಪನೆಯ ಬಿಳಿ ಹೊಗೆಯು 8-ಬಿ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಸೋಮಾರಿಯಾಗಿ ಆಕಾಶದ ಕಡೆಗೆ ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಹೊರಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗಲೂ, ಶೆಟ್ಟಿ ಒಂದು ಇಂಚು ಕೂಡ ಕದಲಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಹದ್ದಿನಂಥ ತೀಕ್ಷ್ಣ ದೃಷ್ಟಿಯು ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಸಾಲು ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳ ಮುಖಗಳ ಮೇಲೆ ಹರಿದಾಡಿತು.

ಆ ನಿಗೂಢ ಮೌನದಲ್ಲಿ, ರಘು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಧರ್ ತಮ್ಮ ಸಾಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ತಳಮಳಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಗುರುತಿಸಿದವು. ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ದೇಹದ ತೂಕವನ್ನು ಒಂದು ಕಾಲಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಲಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾ, ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ, ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದಂತೆ ಜಾರಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಎದೆಯ ಗೂಡುಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಏರಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದವು; ಹಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆವರಿನ ಹನಿಗಳು ಮೂಡಿದ್ದವು. ಕೇವಲ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ, ಇಬ್ಬರೇ ಇಬ್ಬರು ಶಾಲೆಯ ಗೇಟಿನ ಒಳಗೆ ಓಡಿಬಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿದಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದ ದೃಶ್ಯ ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿಹೋಯಿತು.

ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಲು ತಡವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಂದು ಕೂಡ ಅವರು ಹೊರಗಿನ ಮುಖ್ಯ ಗೇಟ್‌ನಿಂದ ಬರುವ ಬದಲು, ಶಾಲೆಯ ಒಳಗಿನ ಕಾರಿಡಾರ್ ಮತ್ತು ವಾಶ್‌ಬೇಸಿನ್ ಇರುವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿಬಂದು ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಸಾಲಿಗೆ ಜಾರಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂತು. ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿದ ಮೇಲೂ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಡಗ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಅಪರಾಧಿಗಳು ಯಾರೆಂದು ಅವರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಖಚಿತವಾಗಿತ್ತು.

ತಮ್ಮ ಹೆಜ್ಜೆಯ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸದೆ, ಅವರು ಅಳತೆ ಮಾಡಿದ, ಭಾರವಾದ ಬೂಟುಗಳ ಸದ್ದಿನೊಂದಿಗೆ ಆ ಸಾಲಿನ ಕಡೆಗೆ ಮಾರ್ಚ್ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ರಘು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಧರ್‌ಗೆ ಮರಣದಂಡನೆಯ ತೀರ್ಪಿನಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

"ಸಾಲುಗಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲಿ. ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಾಚಿ," ಮಿಸ್ಟರ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದರು. ಅವರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದ ತಣ್ಣನೆಯ ತೂಕವಿತ್ತು.

ರಘುವಿನ ಹೊಟ್ಟೆ ಗುಗುಟ್ಟಿತು. ನಿಮಿಷಗಳ ಹಿಂದಷ್ಟೇ ಕೆಂಪು ಕಾಗದದ ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ, ಬೆಂಕಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಗೀಚಿ ಅಗರ್‌ಬತ್ತಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಕೈಗಳು ವಾಸನೆ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಹೆದರಿದ್ದರು. ತರಗತಿಯಿಂದ ಓಡಿ ಬರುವಾಗ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಾಶ್‌ಬೇಸಿನ್ ಬಳಿ ಸಿಕ್ಕ ಹಳದಿ ಕಾರ್ಬೋಲಿಕ್ ಸೋಪಿನಿಂದ ಕೈಗಳನ್ನು ಉಜ್ಜಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದರಾದರೂ, ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ಕಣ್ಣು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವೆಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.

ಶೆಟ್ಟಿ ನೇರವಾಗಿ ರಘು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಧರ್ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಂತರು. ಅವರ ಬೃಹತ್ ನೆರಳು ಇಬ್ಬರು ಹುಡುಗರ ಮೇಲೆ ಕವಿಯಿತು. ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಮಣಿಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಅಂಗೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿದರು. ಅವರ ಕೈಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿದ್ದವು; ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗನ್‌ಪೌಡರ್‌ನ ಕಪ್ಪು ಕಲೆಗಳಿರಲಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಕಾರ್ಬೋಲಿಕ್ ಸೋಪಿನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಾಸನೆ ಮಾತ್ರ ಹರಡಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಶೆಟ್ಟಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಅವರ ಮುಖದ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬಗ್ಗಿದಾಗ, ಅವರ ಯೂನಿಫಾರ್ಮ್ ಶರ್ಟ್‌ಗಳ ಮೇಲಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಅಗರ್‌ಬತ್ತಿಯ ಆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ತಪ್ಪುತಿಳಿಯಲಾಗದ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಪರಿಮಳವು ಮಸುಕಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿತ್ತು.

ಇದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಸಿಟ್ಟಿನ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿದ್ದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಇದು ಸಾಕಾಗಿತ್ತು.

ಒಂದು ಕ್ಷಣ, ರಘು ಗರ್ಜನೆಗೆ ಅಥವಾ ಬೆತ್ತದ ಏಟಿಗೆ ಸಿದ್ಧನಾದನು. ಆದರೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಆಕ್ರೋಶವು ಎಂದಿಗೂ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ, ಆಳವಾದ ಆಯಾಸವೊಂದು ನೆಲೆಸಿತು. ಅವರು ಆ ಎಳೆಯ ಮುಖಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ಭಯವಿತ್ತೇ ಹೊರತು, ನಿಜವಾದ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೈದಾನದ ಸುತ್ತಲೂ ಮತ್ತೊಂದು ಕಠಿಣ ಓಟದ ಶಿಕ್ಷೆ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬಂತೆ ಅವರು ರೂಢಿಯಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದರು.

ಶೆಟ್ಟಿಯವರಿಗೆ ಅಂದು ಒಂದು ಸತ್ಯದ ಅರಿವಾಯಿತು: ಈ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಭಯವಿಲ್ಲ; ಅವರು ಕಠಿಣತೆಗೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅವರ ಮಣಿಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ತಮ್ಮ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿ, ಇಡೀ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿದರು.

ಮೌನದ ರುಚಿ

ಅದರ ನಂತರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಶಾಲೆಯ ನಾಯಕ ರಘು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಧರ್ ಅವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಕರ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊಠಡಿಗೆ ಕರೆದನು. ಕೆಂಪು-ಆಕ್ಸೈಡ್ ಬಳಿದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಬೂಟುಗಳು ಕೀಚಲು ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅವರು ಇಡೀ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಸಸ್ಪೆಂಡ್ ಆಗುವ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಒಳಗೆ ನಡೆದರು.

ಮಿಸ್ಟರ್ ಶೆಟ್ಟಿ ತಮ್ಮ ಭಾರವಾದ, ಗಾಯಗೊಂಡ ಮರದ ಮೇಜಿನ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಆ ಜಾಗವು ಹಳೆಯ ಕ್ರೀಡಾ ದಿನಚರಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿದ ಹಿತ್ತಾಳೆಯ ಕಾಗದದ ತೂಕ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಲ್ ಲೋಟದಲ್ಲಿ ಹಬೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಕಹಿ ಚಹಾದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಆ ಮೇಜಿನ ಬಳಿ ಕುಳಿತಾಗ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಯದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕಠಿಣವಾದ ನಿಷ್ಠೆ ಇತ್ತು; ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಲನೆಯೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯ ಗಂಟೆಯು ಕೇವಲ ಸಮಯದ ಸೂಚನೆಯಲ್ಲದೆ ಬೇರೊಡನೆ ರಾಜಿಯಾಗದ ಒಂದು ಜೀವನಾಡಿಯಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮೂರು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಆ ಹುಡುಗರು ಗೇಟಿನ ಹೊರಗೆ ತಡವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಅಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದು ಆ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ಇರಬಹುದು—ಜೀವನದ ರೂಢಿಯಿಲ್ಲದ ಎಳೆಯರು ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಕಠಿಣ ಸತ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಬಾರದೆಂಬ ಹಟ ಅವರಲ್ಲಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಈಗ, ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶೆಟ್ಟಿ ಕಿರುಚಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಅವರು ಎರಡು ಕೆಂಪು ಮಸಿ ಲೇಖನಿಗಳ ನಡುವೆ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಮಡಚಿದ ಹಳೆಯ ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆಯ ದೊಡ್ಡ ಪೊಟ್ಟಣದ ಕಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಟ್ಟಿಯಾದ, ಕಠಿಣವಾದ ಬೆರಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಅದರೊಳಗಿಂದ ತಾಜಾ ಬೆಣ್ಣೆಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ, ನಾಲ್ಕು ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಘಮಘಮಿಸುವ ಬೆಣ್ಣೆ ಬೋಂಡಾಗಳ ಪರಿಮಳ ಹೊರಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಮೂರು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಅವರು ತಿನ್ನಲು ಹೋಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ಅದೇ ಬೀದಿ ಬಂಡಿಯ ತಿನಿಸು ಅಂಗಡಿಯದ್ದೇ ಆಗಿತ್ತು.

"ನಿಮ್ಮ ಹುಡುಗರಲ್ಲಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮನಸ್ಥಿತಿ, ಯೋಜನಾ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಇದೆ," ಎಂದು ಶೆಟ್ಟಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಬಾವಿಯ ಆಳವಾದ ಗುಡುಗಿನ ಧ್ವನಿಯಿತ್ತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ದಿನಚರಿ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಕೊನೆಗೆ ತಲೆ ಎತ್ತಿ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಿದರು. "ನೀವು ಆ ರೀತಿಯ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಪಟಾಕಿಗಳ ಬದಲು ನಿಮ್ಮ ವಿಜ್ಞಾನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದರೆ, ಇಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ನೀವು ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಿರಿ."

ಹುಡುಗರು ಮೌನವಾಗಿ, ಸ್ತಬ್ಧರಾಗಿ, ಮೇಜಿನ ಮೇಲಿದ್ದ ಆ ಬೋಂಡಾ ಪೊಟ್ಟಣವನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸುತ್ತಾ ನಿಂತರು.

"ಇವತ್ತು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಆ ಪಟಾಕಿ ಹಚ್ಚಿದ್ದು ನೀವೇ ಎಂದು ನನಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ತಿಳಿದಿತ್ತು," ಶೆಟ್ಟಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಅವರ ಕಠಿಣ ನಡವಳಿಕೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕರಗಿತ್ತು, ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಕಠಿಣ ಗೆರೆಗಳು ಈಗ ಮೃದುವಾಗಿದ್ದವು. "ನೀವು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಬರುವ ಮುನ್ನ ಕಾರಿಡಾರ್ ಕೊನೆಯ ವಾಶ್‌ಬೇಸಿನ್ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿ, ಹಳದಿ ಸೋಪಿನಿಂದ ಆತುರಾತುರವಾಗಿ ಕೈ ತೊಳೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು ಸಾಲಿಗೆ ನಿಂತಾಗಲೇ ನನಗೆ ಅನುಮಾನ ಬಂದಿತ್ತು. ಪಟಾಕಿಯ ಮಸಿಯನ್ನು ತೊಳೆಯಬಹುದು ಹುಡುಗರೇ... ಆದರೆ ಆ ಅಗರ್‌ಬತ್ತಿಯ ಹೊಗೆಯ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ! ಮತ್ತು ನೀವೇಕೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಿರಿ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಬಹುಶಃ... ಬಹುಶಃ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ನಾನು ತುಂಬಾ ಕಠಿಣವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡೆ."

ಅವರು ಹಳೆಯ ಮರದ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಆ ಬೋಂಡಾ ಪೊಟ್ಟಣವನ್ನು ಹುಡುಗರ ಕಡೆಗೆ ಜಾರಿಸಿದರು.

"ಆದರೆ ಒಂದು ನೆನಪಿಡಿ, ಶಿಸ್ತು ಎಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮುರಿಯುವುದಲ್ಲ ಹುಡುಗರೇ. ಈ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಹೋದ ಮೇಲೆ ಕ್ರೂರ ಜಗತ್ತು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮುರಿಯದಂತೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಿರಿ. ಮತ್ತು ನಾಳೆಯಿಂದ ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸೋಣ—ಯಾವುದೇ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ."

ಅವರು ಆ ಬೋಂಡಾಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಸಹಾಯಕರಾದರು. ರಘು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಧರ್ ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ಹೊರನಡೆದಾಗ, ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬೋಂಡಾಗಳು ಬಿಸಿಯಾಗಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಮೂರು ದಿನಗಳಿಂದ ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿದ್ದ ದ್ವೇಷದ ಜ್ವಾಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿತ್ತು.