ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಲ್ಲ… ಇದೊಂದು ಭಾವನೆ. ನಾವು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಮ್ಮವರ ನೆನಪುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವರ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅನುಭವಿಸಲು ಇಡೀ ವರ್ಷ ಕಾಯುವ ಒಂದು ಭಾವನೆ. ನಾನು ಚಿಕ್ಕವಳಿದ್ದಾಗ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕಾಗಿ ಬಹಳ ಕಾತರದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆಗ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರೊಂದಿಗೆ, ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರೊಂದಿಗೆ ನಮಗಿದ್ದ ಆಳವಾದ ಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.

ನಮ್ಮ ಗಮನವೆಲ್ಲಾ ನಾವು ಅರ್ಪಿಸುವ ಊಟ, ತಿಂಡಿ, ಹಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲಿರುತ್ತಿತ್ತು… ಅವನ್ನೆಲ್ಲಾ ತಿನ್ನಬೇಕು, ಖುಷಿಪಡಬೇಕು, ಸಂಭ್ರಮಿಸಬೇಕು ಅಷ್ಟೇ. ಆಗ ನಾವು ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು… ಆದರೆ ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಾಲ ಬದಲಾಯಿತು… ಅದರೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳೂ ಬದಲಾದವು.

ಈಗ ನನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವುದು ಊಟಕ್ಕಾಗಿಯಲ್ಲ, ತಿಂಡಿಗಾಗಿಯಲ್ಲ, ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ನನ್ನ ತಂದೆ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಸುಂದರ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದಕ್ಕಾಗಿ. ಅವರು ಬಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ನಾವು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಎಲ್ಲೋ ಇದ್ದಾರೆ, ಅವರ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಆಸೆಗಾಗಿ.

ಮನಸ್ಸಿನ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ, ಇಂದಿಗೂ ಅವರು ಆ ಪರಿಚಿತ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಒಳಗೆ ಬಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೋಡಲಿ, ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇರಲಿ, ನಮ್ಮ ಮನೆ ಮತ್ತೆ ಮೊದಲಿನಂತೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಲಿ ಎಂಬ ಆಸೆ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಈಗ ನಾವು ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳೆದಿದ್ದೇವೆ… ಜೀವನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಪ್ರಬುದ್ಧರಾಗಿದ್ದೇವೆ.

ಈ ಅರ್ಪಣೆಗಳು ಕೇವಲ ಆಹಾರವಲ್ಲ, ಇವು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಮೇಲಿರುವ ಗೌರವ, ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಎಂದಿಗೂ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಬಂಧದ ಸಂಕೇತ ಎಂಬುದು ಈಗ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗ ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ನಾವು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಆದರೆ ನಮ್ಮವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮೇಲೆ, ಅವರ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಆತ್ಮಗಳು ಮರಳಿ ಬಂದು ನಾವು ಅರ್ಪಿಸುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಹಿ ಸತ್ಯ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿ. ಇಂತಹ ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕಲ್ಪನೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಮ್ಮವರ ಮೇಲಿನ ಆಳವಾದ ಪ್ರೀತಿ, ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರಿಲ್ಲದಿರುವ ನೋವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಅವರು ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ, ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದರಲ್ಲೇ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ನೆಮ್ಮದಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವರನ್ನು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ. ಕನಿಷ್ಠ ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ನಮ್ಮ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದಾದರೂ ನಮಗೆ ಸಮಾಧಾನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಆ ಭಾವನೆ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ನೆನಪುಗಳಿಗೆ ಜೀವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಪ್ರೀತಿ, ಅವರಿಂದ ಪಡೆದ ಮಮತೆ ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಹುಶಃ ಇದು ವಿಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲಾಗದ ಒಂದು ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿರಬಹುದು… ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ, ನಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ನೆಮ್ಮದಿಗೆ ಇದೊಂದು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಯಾಕೆಂದರೆ ಕೆಲವು ಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪ್ರೀತಿಗಳಿಗೆ ಇರುವಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂಬಂಧಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನಮ್ಮೊಂದಿಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವರು ಮರಳಿ ಬರುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವರು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಪ್ರೀತಿ ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ.

ಕೆಲವು ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಕೆಲವು ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ನೆನಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಳೆಯುತ್ತೇವೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಹೃದಯ ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯದ, ಆದರೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಣದ ನಮ್ಮವರಿಗಾಗಿ ಮೌನವಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತೇವೆ.

ಈ ಮಹಾಲಯ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ನನಗೆ ಕೇವಲ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನವಲ್ಲ. ನನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದಿನ. ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಬರಲಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಲಿ, ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇರಲಿ ಎಂದು ಮನಸ್ಸು ಮೌನವಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುವ ದಿನ. ಏಕೆಂದರೆ ಮರಣವು ನಮ್ಮವರನ್ನು ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರ ಮಾಡಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರ ಮೇಲಿರುವ ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು, ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

-ಬಿ.ಕ.ಗೌ