ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಮೊದಲ ತಿಂಗಳಾದ ಮೊಹರಂ ಕೇವಲ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಆರಂಭವಲ್ಲ. ಅದು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯದ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದ, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯದ ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟದ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ಬಲಾ ದುರಂತವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊಹರಂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಹಿಂದೂ–ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೌಹಾರ್ದದ ಜೀವಂತ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.
2026ರ ಜೂನ್ 16ರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಹಿಜ್ರಿ 1448ನೇ ಸಾಲಿನ ಮೊಹರಂ ತಿಂಗಳು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವು ಆಶೂರಾ ದಿನದವರೆಗೆ ಕರ್ಬಲಾದ ಶಹಾದತ್‌ನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಮಜ್ಲಿಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಕರ್ಬಲಾ: ಸತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣಾರ್ಪಣೆ : ಕ್ರಿ.ಶ. 680ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌ನ ಕರ್ಬಲಾ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್(ಸ)ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಹ.ಇಮಾಮ್ ಹುಸೇನ್(ರ)ಅವರು ಉಮಯ್ಯದ್ ಆಡಳಿತಗಾರ ಯಜೀದ್‌ನ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹುಸೇನ್, ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಕರ್ಬಲಾದಲ್ಲಿ ಶಹೀದರಾಗಿ ಬಲಿಯಾದರು. ಆಶೂರಾ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಮೊಹರಂ ಹತ್ತನೇ ದಿನ ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದ ಕಾರಣ, ಅದು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
ಕರ್ಬಲಾ ನಮಗೆ ಹೇಳಿಕೊಡುವ ಸಂದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ – ಅಧಿಕಾರ ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದರೂ ಸತ್ಯದ ಪರ ನಿಲ್ಲುವ ಧೈರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಅನ್ಯಾಯದ ಎದುರು ಮೌನವಾಗಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ ಬಲಿಯಾಗುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಬ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಇಮಾಮ್ ಹುಸೇನ್ ಅವರ ಜೀವನ ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊಹರಂ: ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಚೆಗಿನ ಜನಪದ ಹಬ್ಬ
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೊಹರಂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ–ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಬೆಳಗಾವಿ, ವಿಜಯಪುರ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ, ಕಲಬುರಗಿ, ಬೀದರ್, ಕೊಪ್ಪಳ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಹರಂ ಕೇವಲ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಹಬ್ಬವಾಗಿಲ್ಲ; ಅದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಹಲವೆಡೆ ಪೀರ್, ಆಲಂ, ಪಂಜಾ, ದೊಲಿ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಕುಂಡದ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಸಮುದಾಯದವರು ಸಹ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಜನಪದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ಬಲಾದ ಕಥೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಜನನಂಬಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತುಹೋಗಿದೆ.
ಸೌಹಾರ್ದದ ಸೇತುವೆ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಟುಂಬಗಳೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮೊಹರಂ ಆಚರಣೆ ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ. ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಸಮುದಾಯದವರೇ ಮೊಹರಂ ಆಚರಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮಗುರುಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಿಂದೂ ಮುಖಂಡರು ಮತ್ತು ಪೂಜಾರಿಗಳೂ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೊಹರಂ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಹಿಂದೂ–ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು, ಭಜನೆಗಳು, ಜನಪದ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸನ್ನಿವೇಶ: ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮೊಹರಂ ಆಚರಣೆಗಳ ಮೇಲೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶುದ್ಧತಾವಾದದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಜನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ರಾಜಕೀಯ ಧ್ರುವೀಕರಣವು ಹಿಂದಿನಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದ್ದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕುಗ್ಗಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಹರಂ ಇನ್ನೂ ಸೌಹಾರ್ದದ ಹಬ್ಬವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಕರ್ಬಲಾದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಜನರು ತಮ್ಮದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡು ನ್ಯಾಯ, ಸಹೋದರತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂದು ಮೊಹರಂನ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೇವಲ ಶೋಕಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿಯೆತ್ತುವ ನೈತಿಕ ಧೈರ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ, ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ಬಲಾದ ಸಂದೇಶ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹುಸೇನ್ ಅವರ ತ್ಯಾಗ ನಮಗೆ ನ್ಯಾಯದ ಪರ ನಿಲ್ಲುವ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊಹರಂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಭಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ.
ಎಂ. ಆರ್. ಮಾನ್ವಿ
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ (0)
ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಲ್ಲ. ಮೊದಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಿ!