Five Hundred Indian Plants — Their Use in Medicine and the Arts in Canarese
ಸಂಪಾದಕ: I. Pfleiderer · ಎರಡನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ · ಬಾಸಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರೆಸ್, ಮಂಗಳೂರು — ೧೯೦೮
ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಹಿಂದಿನ ವನಸ್ಪತಿ ಕೋಶ
೧೯೦೮ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಾಸಲ್ ಮಿಶನ್ ಮುದ್ರಣಾಲಯದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕ, ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ವನಸ್ಪತಿ-ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಗ್ರಂಥ. ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ — C. Stolz ಮತ್ತು G. Plebst ಎಂಬ ಬಾಸಲ್ ಮಿಶನ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ೧೮೮೧ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು; ಅದರ ಬೀಜವು ೧೮೬೮–೧೮೭೪ರ "Canarese Almanacs" (ಕನ್ನಡ ಪಂಚಾಂಗ)ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೃಕ್ಷಗಳ ಅಕಾರಾದಿ ಪಟ್ಟಿ. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ I. Pfleiderer ಅವರು ಈ ಎರಡನೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಹೊರತಂದರು. ಮೂಲದ ೫೦೦ ವೃಕ್ಷಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಈ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ೫೨೩ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ.
ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೇ — "ಸಹಸ್ರಾರ್ಧ" ಅಂದರೆ ಅರ್ಧ-ಸಾವಿರ — ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯವಿಲ್ಲ, ರಸವಿಲ್ಲ; ಇರುವುದು ಶುದ್ಧ ವರ್ಣನೆ. ಆದರೆ ಈ ಶುಷ್ಕ ವಿವರಣೆಯ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಭಾಷಿಕ–ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಪಸ್ಸು ಅಡಗಿದೆ.
ಪುಸ್ತಕದ ರಚನೆ
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೃಕ್ಷಕ್ಕೂ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆ, ಮತ್ತು ಆ ಸಂಖ್ಯೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ಮಾದರಿಯ ಮಾಹಿತಿ:
ಕನ್ನಡ ಹೆಸರು(ಗಳು) — ಜೊತೆಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು
ಬಹುಭಾಷಾ ಸಮಾನಾರ್ಥಗಳು — ತಮಿಳು (ತ.), ತೆಲುಗು (ತೆ.), ತುಳು (ತು.), ಮಲಯಾಳಂ (ಮ.), ಕೊಂಕಣಿ (ಕೊಂ.), ಸಂಸ್ಕೃತ (ಸಂ.), ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ (ಹಿಂ.), ಮರಾಠಿ, ಅರಬ್ಬಿ — ಇಷ್ಟು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ
ಹುಟ್ಟು — ಎಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ (ಸಮುದ್ರತೀರ, ಅಡವಿ, ತೋಟ, ಉತ್ತರ ಹಿಂದುಸ್ಥಾನ, ಇತ್ಯಾದಿ)
ಪುಷ್ಪ — ಹೂ ಬಿಡುವ ಕಾಲ (ಚೈತ್ರ, ಮಾಘ, ಆಶ್ವೀಜ ಮುಂತಾದ ಚಾಂದ್ರಮಾಸಗಳ ಪ್ರಕಾರ)
ಉಪಯೋಗ — ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ: ಔಷಧ ಮತ್ತು ಸಾಧಾ (ಸಾಮಾನ್ಯ/ಲೌಕಿಕ ಬಳಕೆ)
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು — ಲ್ಯಾಟಿನ್ ದ್ವಿನಾಮ ಪದ್ಧತಿ, ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು Order (ವರ್ಗ)
ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೫ನೆಯ ಪ್ರವೇಶ — ಅಕ್ಕಿ, ಭತ್ತ, ನೆಲ್ಲು (Common Rice; Oryza sativa, Lin. — Order Gramineæ) — ಇದರ ಉಪಯೋಗ: "ಸಾಧಾ: ವಿಶೇಷ ಆಹಾರ. ಕಾಳು ತೂಕಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗ." ಎಂಬಷ್ಟು ಮಿತವಾದ ವಿವರಣೆ. ಆದರೆ ೧೮ನೆಯ ಪ್ರವೇಶ — ಅಮೃತ ಬಳ್ಳಿ (Tinospora cordifolia) — ಇದರ ಔಷಧೀಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ ಲೇಖಕನು ಇಡೀ ಪುಟವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುತ್ತಾನೆ: ಜ್ವರ, ಅಜೀರ್ಣ, ವಿಷಜಂತುಗಳ ಕಡಿತ, ಮೂತ್ರರೋಗ — ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೋಗಕ್ಕೂ ಎಷ್ಟು ಕುಡಿಯಬೇಕು, ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸೂಚನೆ.
ಪರಿಶಿಷ್ಟಗಳ ಅಪರೂಪ
ಪುಸ್ತಕದ ನಿಜವಾದ ಮೌಲ್ಯವು ಮುಖ್ಯ ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪುಟ ೧೯೪ರಿಂದ ೨೦೮ರವರೆಗಿನ ಉಪಯೋಗ-ಆಧಾರಿತ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ. ಎರಡನೆಯ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಹೊಸತಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ Pfleiderer ಎಲ್ಲ ೫೨೩ ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಗುಂಪು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ:
VI. ದನಗಳ ಆಹಾರ (Fodder Crops)
VII. ಕಿಂಡಿ ಮರಗಳು (Timber Trees) — ಬೋವಿನ ಮರಗಳು, ಸಾಮಗ್ರಿಯ ಮರಗಳು, ಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ, ಸೌದೆಗೆ
VIII. ನಾರುಗಳು (Fibres) — ದಂಟು ಚಿಕ್ಕೆಗಳ, ಎಲೆ ಕಾಯಿಗಳ, ಬೀಜಗಳ ರೋಮ
IX. ತೈಲ ಜೀನಸುಗಳು (Oilseeds)
X. ಮೇಣಿಗಳು (Gums and Resins)
XI. ಪರಿಮಳದ ವೃಕ್ಷಾದಿಗಳು (Volatile Oils) — ಹೂವುಗಳು, ಗಡ್ಡೆ ಬೇರುಗಳು, ಚಿಕ್ಕೆ, ಎಲೆ ಕಾಯಿಗಳಿಂದ
XII. ವರ್ಣಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ವೃಕ್ಷಾದಿಗಳು (Dyes) — ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ, ನೀಲಿ, ಹಸುರು, ಕಪ್ಪು ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಟ್ಟಿ
XIII. ಚರ್ಮ ಹದ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಗಿಡಗಳು (Tanning)
XIV. ಅಲಂಕಾರದ ವೃಕ್ಷಾದಿಗಳು (Ornamental Plants)
XV. ರೋಗಗಳಿಗೆ ಔಷಧಗಳು, ಪಥ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು (Drugs, Dietetics) — ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿಕರ ಭಾಗ
ಕೊನೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ "ಅಜೀರ್ಣ", "ಅತಿಸಾರ", "ಜ್ವರ", "ಕುಷ್ಠ", "ಮೂತ್ರರೋಗ", "ಸರ್ಪವಿಷ", "ಹೆರಿಗೆ", "ಹುಚ್ಚುನಾಯಿ ಕಚ್ಚಿದ್ದಕ್ಕೆ" ಮುಂತಾದ ರೋಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಯಾ ರೋಗಕ್ಕೆ ಸಲಹೆಯಾಗಿರುವ ವೃಕ್ಷಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ವೈದ್ಯನ ತ್ವರಿತ-ಉಲ್ಲೇಖ ಕೈಪಿಡಿ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ VI ಮತ್ತು VII ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬಹುಭಾಷಾ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಕೋಷ್ಟಕ — ಬೇರು, ತೊಗಟೆ, ಮೊಗ್ಗು, ಗೊಂದು, ಎಲೆ, ಹಣ್ಣು, ಬೀಜ, ಗಡ್ಡೆ, ಮುಳ್ಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಪದಗಳಿಗೆ ಎಂಟು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ನಿಧಿ.
ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಸೃಷ್ಟಿ
ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ Pfleiderer ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ — ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿದ್ದ ಲಿನ್ನೇಯನ್ ಸಸ್ಯ-ವರ್ಗೀಕರಣದ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದ Rev. E. Härlin ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಯೋಗಿಗಳು — ಇವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೊಸತಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. "ಆ ಪರಿಭಾಷೆ ಇಂದು ಕನ್ನಡ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ" ಎಂದು Pfleiderer ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎಂದರೆ — ಕನ್ನಡ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಭಾಷೆಯ ಒಂದು ಶಾಖೆಯ ಜನ್ಮ ಇಲ್ಲಿಯೇ.
ಪುಸ್ತಕ ಬಳಸುವ ಲಿಪ್ಯಂತರ-ಸೂಚಿ (transliteration key) ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯನ್ನು ರೋಮನ್ ಲಿಪಿಗೆ ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ — ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಂಡಿತರ ನಡುವೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮಾಣಿತ IAST-ಪೂರ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾದರಿ.
ಭಾಷೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಗಮನಾರ್ಹ. ಬಾಂಬೆ ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವಿಸ್‌ನ Rev. Alexander Kyd Nairne ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ Pfleiderer ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ — "ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಸಸ್ಯ-ಹೆಸರುಗಳ ನಿಖರತೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ನಂಬಿಕೆ ಇಡಲಾಗದು; ಒಬ್ಬ ಗ್ರಾಮೀಣ ತನಗೆ ಹೆಸರು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪ್ರಶ್ನೆಗಾರನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಹೆಸರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲ" — ಎಂಬುದನ್ನು. ಈ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸ್ವರ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಒಂದು ಅಂತಿಮ ಅಧಿಕಾರವಾಗಿಯಲ್ಲ, ಒಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಡಿಗಲ್ಲಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಿಶನರಿ ಯೋಜನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ
ಬಾಸಲ್ ಮಿಶನ್ ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ–ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಮುದ್ರಣ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಶಬ್ದಕೋಶ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣ ರಚನೆಯ ಮಹಾಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ಕಿಟೆಲ್‌ರ ಶಬ್ದಕೋಶದ ಹಿಂದಿನ ಶಕ್ತಿಯೂ ಇದೇ. ಈ ಸಸ್ಯಕೋಶವು ಆ ಯೋಜನೆಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಆದರೆ ಮಹತ್ವದ ಶಾಖೆ. ಮಿಶನರಿಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಭಾಷಿಕ–ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜ್ಞಾನ — ಯಾವ ಎಲೆಯನ್ನು ಯಾವ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಯಾವ ಗಾಯಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಬೇಕು — ಎಂಬ ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಲಿಖಿತ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದ ಕಾರ್ಯ ಇದು.
ಆದರೆ ಈ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕಾರ್ಯದ ಮಿತಿಗಳೂ ಸ್ಪಷ್ಟ. ಗ್ರಾಮೀಣ ವೈದ್ಯನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ — ಯಾವ ಚಂದ್ರಮಾಸದ ಯಾವ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಎಲೆ ಕೀಳಬೇಕು, ಯಾವ ಮಂತ್ರ ಹೇಳಬೇಕು, ರೋಗಿಯ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು — ಈ ಎಲ್ಲ ಕಂದರಗಳು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿ ಬಿಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಆಯುರ್ವೇದದ ತ್ರಿದೋಷ-ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಒಳ-ತರ್ಕವೇ ಇಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ; ಇರುವುದು "ಜ್ವರಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಕುಡಿಸಿ" ಎಂಬ ಸೂತ್ರೀಕರಣ ಮಾತ್ರ.
ಇಂದಿನ ಓದುಗನಿಗೆ ಮಹತ್ವ
೧೧೮ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಓದುಗರಿಗೆ ಬೆಲೆಬಾಳುತ್ತದೆ:
ಜನಪದ-ಔಷಧ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ — ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ-ತುಳು-ಮಲಯಾಳಂ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಒಂದು ಸ್ನ್ಯಾಪ್‌ಶಾಟ್.
ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ — ಒಂದೇ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಎಂಟು ಭಾಷೆಗಳ ಹೆಸರು; ಧ್ವನಿ-ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಮತ್ತು ಎರವಲು-ಪದಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅಮೂಲ್ಯ.
ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಗೆ — Sir Joseph Hooker ಅವರ "Flora of British India" ನಾಮಕರಣವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಆಧುನಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಅಥವಾ ethnobotany ಸಂಶೋಧಕರು ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು — ಆದರೆ ಔಷಧ-ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ನೇರ-ಕೈಪಿಡಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಅರ್ಜೆಮೋನ್ ಮೆಕ್ಸಿಕಾನಾ (No. 20 — ಅರಸಿನ ಉಮ್ಮತ್ತ) ದಂತಹ ಸಸ್ಯಗಳ ಬೀಜದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ವಿಷವಿರುವುದು ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಗತಿ; Pfleidererರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ "ಸ್ವಲ್ಪ ಸಕ್ಕರೆಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಕೊಂಡರೆ ಹೊಟ್ಟೆನೋವಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದು" ಎಂಬ ಪ್ರಯೋಗ ಪ್ರಾಯಶಃ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಪುಸ್ತಕದ ಭೌತಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವ
ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರತಿಯ ಮುಖಪುಟದ ಮೇಲೆ "K581.61 STO" ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು "ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ, ಗ್ರಂಥ ಭಂಡಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು-೧೯" ಎಂಬ ಮುದ್ರೆ ಇದೆ. ಎಂದರೆ ಈ ಪ್ರತಿ ಬಿ.ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಿಂದ ಬಂದದ್ದು — ಕನ್ನಡ ನವೋದಯದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಗ್ರಹದ ಭಾಗ. ಪುಟಗಳು ಹಳದಿಯಾಗಿವೆ, ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ತೇವದ ಗುರುತುಗಳಿವೆ — ಆದರೆ ಮುದ್ರಣ ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟ. ಬಾಸಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರೆಸ್‌ನ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿ ಆರ್ಕೈವ್ ಡಾಟ್ ಒ ಆರ್ ಜಿ (archive.org) ವೆಬ್ಸೈಟಿನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
"ಸಹಸ್ರಾರ್ಧ ವೃಕ್ಷಾದಿಗಳ ವರ್ಣನೆ" ಒಂದು ಕಾವ್ಯವಲ್ಲ, ಒಂದು ಆಯುರ್ವೇದ-ಗ್ರಂಥವೂ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ — ಆದರೆ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ. ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮರ ಎಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಜನರು ಅದನ್ನು ಯಾವ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಅದರಿಂದ ಯಾವ ಔಷಧಿ–ಬಣ್ಣ–ನಾರು–ಎಣ್ಣೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು — ಎಂಬ ಸಮಗ್ರ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಒಂದು ೨೦೦+ ಪುಟಗಳ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ಮಾಡಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಇಂದು ಯಾರೂ ಪೂರ್ತಿ ಓದುವುದಿಲ್ಲ — ಅದು ಅದರ ಸ್ವರೂಪವೂ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯದ ಹಿಂದಿನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹುಡುಕುವವನಿಗೆ — ಮುಂಬೈಯ ವನಸ್ಪತಿ-ಪರಿಶೋಧಕ, ಮಂಗಳೂರಿನ ಆಯುರ್ವೇದ-ಅಧ್ಯಾಪಕ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಿ — ಈ ಗ್ರಂಥವು ಒಂದು ಆರ್ಕೈವಿಗೆ ತೆರೆದ ಬಾಗಿಲು. ಬೆಲೆಯಿರುವ ಯಾವುದನ್ನೋ ಒಳಗೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಟ್ಟಿರುವ ಬಾಗಿಲು.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ (0)
ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಲ್ಲ. ಮೊದಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಿ!