ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ...

ನೀವು ಒಂದು ಮುಚ್ಚಿದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದೀರಿ. ನಿಮ್ಮ ಎದುರಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತೆರೆ (Curtain) ಇದೆ. ಆ ತೆರೆಯ ಆಚೆಗೆ ಇಬ್ಬರು ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ: ಒಬ್ಬರು ನಿಮ್ಮ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಕೇವಲ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸುವ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರೋಬೋಟ್.

ನಿಮಗೆ ಆಚೆಗಿರುವ ಯಾರೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನೀವು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಕೇವಲ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪರದೆಯ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ರವಾನಿಸಬಹುದು.

ನೀವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಶುರು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ:

  • "ನಿಮಗೆ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದಾಗ ಏನು ಮಾಡಿದಿರಿ?"

  • "ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನೆನೆಯುವುದು ನಿಮಗಿಷ್ಟವೇ?"

  • "ನಿಮ್ಮಿಷ್ಟದ ಹಾಡನ್ನು ವಿವರಿಸಬಲ್ಲಿರಾ?"

ತೆರೆಯ ಆಚೆಯಿಂದ ಇಬ್ಬರೂ ಸಾಲು ಸಾಲು ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸುದೀರ್ಘ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ನಂತರವೂ, "ಯಾರು ನಿಜವಾದ ಮನುಷ್ಯ" ಮತ್ತು "ಯಾರು ರೋಬೋಟ್" ಎಂದು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ನಿಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ... ಅಲ್ಲಿ ಆ ರೋಬೋಟ್ ಗೆದ್ದಂತೆ!

ಈ ಸರಳ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಉಪಮೆಯೇ ಗಣಕಯಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ‘ಟ್ಯೂರಿಂಗ್ ಪರೀಕ್ಷೆ’ (The Turing Test).

ಟ್ಯೂರಿಂಗ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ

1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪಿತಾಮಹ ಆಲನ್ ಟ್ಯೂರಿಂಗ್ (Alan Turing) ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದರು: "ಯಂತ್ರಗಳು ಆಲೋಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?" (Can machines think?)

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನೇರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನೀಡುವುದು ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಅರಿತ ಟ್ಯೂರಿಂಗ್, 'ಇಮಿಟೇಶನ್ ಗೇಮ್' (Imitation Game) ಎಂಬ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಇದನ್ನೇ ಇಂದು ನಾವು 'ಟ್ಯೂರಿಂಗ್ ಪರೀಕ್ಷೆ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ.

ಯಂತ್ರ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ನಟಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಯಂತ್ರವು ಗಣಿತದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಲೆಕ್ಕ ಬಿಡಿಸುವುದೋ ಅಥವಾ ಬೃಹತ್ ಮಾಹಿತಿ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದೋ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಸಹಜ ಸಂಭಾಷಣಾ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ನಿಖರವಾಗಿ ಅನುಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು.

ಮನುಷ್ಯನ ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ತರ್ಕವಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ತಮಾಷೆ, ಭಾವುಕತೆ, ಮರೆವು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ತಪ್ಪುಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡು, ಮನುಷ್ಯನಂತೆಯೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಎದುರಿಗಿರುವ ಪರೀಕ್ಷಕನನ್ನು 'ಮರುಳು' ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಯಂತ್ರವು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಂದಿನ ಎಐ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಇದರ ಮಹತ್ವ

ಇಂದಿನ ಚಾಟ್‌ಜಿಪಿಟಿ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನಮಗೆ ಟ್ಯೂರಿಂಗ್ ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಅನೇಕ ಎಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮನುಷ್ಯರಂತೆಯೇ ಕವಿತೆ ಬರೆಯುತ್ತವೆ, ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತವೆ, ಪ್ರಬಂಧ ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ಹಲವು ಬಾರಿ ಅವುಗಳ ಜೊತೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವಾಗ "ನಾವು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಮನುಷ್ಯನ ಜೊತೆಗೋ ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಜೊತೆಗೋ?" ಎಂಬ ಗೊಂದಲ ಮೂಡುವುದುಂಟು.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ: ಯಂತ್ರವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ 'ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ' ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಅಕ್ಷರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು 'ಅನುಕರಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ'?

ಪಂಜರದೊಳಗಿನ ಗಿಳಿಯೊಂದು ಮನುಷ್ಯನ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ "ನಮಸ್ಕಾರ" ಎಂದ ತಕ್ಷಣ ಅದಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯನ ಭಾಷೆ-ಭಾವನೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರಿವಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಯಂತ್ರವೊಂದು ಟ್ಯೂರಿಂಗ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದರೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ವಂತ ಜಾಗೃತಿ (Self-awareness) ಇದೆಯೇ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಇಂದಿಗೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಅಂದು ಆಲನ್ ಟ್ಯೂರಿಂಗ್ ತೆರೆಯ ಹಿಂದಿನ ಆಟದ ಮೂಲಕ ಬಿತ್ತಿದ ಕಲ್ಪನೆಯ ಬೀಜ, ಇಂದು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ತೆರೆಯ ಆಚೆಗಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತು ನಿಜಕ್ಕೂ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ನಮ್ಮನ್ನೇ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.