ವಿಜಯದಶಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳು ಹಲವಾರು. ಆದರೆ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಥೆ ಅನನ್ಯವಾದುದು. ಇದು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾದ ಮಹಿಳಾ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮತ್ಯಾಗದ ಗಾಥೆ.

ವಿಜಯದಶಮಿ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತ. ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ದುರ್ಗೆ ಗೆದ್ದ ದಿನದ ಸಂಭ್ರಮದ ನಡುವೆ, ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನೇ ಜ್ವಾಲೆಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ವೀರಮಹಿಳೆ ಕುಯಿಲಿಯ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸೋಣ!

ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಶಿವಗಂಗೈ ಸಂಸ್ಥಾನ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಶವಾಗಿತ್ತು. ಪತಿ ಮುತ್ತುವಡುಗನಾಥ ತೇವರ್‌ನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ರಾಣಿ ವೇಲು ನಾಚಿಯಾರ್ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಆದರೆ ಸೋಲಿಗೆ ಕುಗ್ಗದ ಆಕೆ, ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದಳು. ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ನಿಂತವಳು ಕೆಚ್ಚೆದೆಯ ಮಹಿಳಾ ಸೇನಾನಿ ಕುಯಿಲಿ.

ಅದು ವಿಜಯದಶಮಿಯ ದಿನ. ಶಿವಗಂಗೈ ಅರಮನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಪೂಜೆಗಾಗಿ ಆಗಮಿಸುವ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಮಹಿಳಾ ಯೋಧರು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದರೆಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಥನಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.

ಶತ್ರುಗಳ ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದರೆ ಯುದ್ಧದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕುಯಿಲಿ ಅರಿತಿದ್ದಳು. ದೇವಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಮೈಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಸುರಿದು, ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಶತ್ರುಗಳ ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳ ಸಂಗ್ರಹದೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿದಳು ಎಂಬುದು ಆಕೆಯ ತ್ಯಾಗದ ರೋಚಕ ಕಥನ!

ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ನಾಡಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೇ ದೊಡ್ಡದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಕುಯಿಲಿಯ ಸಾಹಸ, ರಾಣಿ ವೇಲು ನಾಚಿಯಾರ್‌ ಳ ಹೋರಾಟದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿತು. ಸುಮಾರು 1780ರಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಶಿವಗಂಗೈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದಳು.

ಈ ಘಟನೆಯ ನಿಖರ ವಿವರಗಳಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕುಯಿಲಿಯ ಹೆಸರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಜನಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟವೆಂದರೆ ಪುರುಷರ ಸಾಹಸಗಾಥೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಬದುಕು, ಸುಖ, ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟ ಅಸಂಖ್ಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಕೊಡುಗೆಯೂ ಅದರ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಈ ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ದುರ್ಗೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವಾಗ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಎದೆಗುಂದದೆ ನಿಂತ ಕುಯಿಲಿಯ ಧೈರ್ಯವನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸೋಣ. ಕೆಲವರು ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಿ ವಿಜಯವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು, ಇತರರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬೆಳಕು ಮೂಡಿಸಲು ತಾವೇ ದೀಪವಾಗುತ್ತಾರೆ!

ಕುಯಿಲಿ — ಮಹಿಳಾ ಶೌರ್ಯದ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಜ್ವಾಲೆ!